Η ραγδαία αύξηση των πτήσεων ιδιωτικών τζετ σε παγκόσμιο επίπεδο οδηγεί σε ανησυχητική άνοδο των εκπομπών που επιβαρύνουν το κλίμα, με αύξηση κατά 50% τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με την πληρέστερη μέχρι σήμερα έρευνα.
Μεταξύ 2019 και 2023, παρακολουθήθηκαν σχεδόν 19 εκατομμύρια πτήσεις από περίπου 25.000 ιδιωτικά αεροσκάφη, με πολλά από αυτά να πραγματοποιούν διαδρομές κάτω των 500 χιλιομέτρων, ενώ 900.000 πτήσεις ήταν μικρότερες από 50 χιλιόμετρα, χρησιμοποιούμενα «σαν ταξί».
Οι επιβάτες αυτών των τζετ, που αντιστοιχούν σε μόλις 0,003% του παγκόσμιου πληθυσμού, εκλύουν περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα σε μία ώρα από ό,τι εκπέμπει ένας μέσος άνθρωπος σε έναν χρόνο. Σύμφωνα με την έρευνα, το 69% των ιδιωτικών πτήσεων προέρχονται από τις ΗΠΑ, με τον Καναδά, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Αυστραλία επίσης στις πρώτες θέσεις. Οι εκπομπές από ιδιωτικά τζετ το 2023 ανήλθαν σε περισσότερους από 15 εκατομμύρια τόνους CO2, ποσό μεγαλύτερο από τις συνολικές εκπομπές των 60 εκατομμυρίων κατοίκων της Τανζανίας.
Παράλληλα, οι κατασκευαστές ιδιωτικών τζετ σχεδιάζουν να προσθέσουν άλλες 8.500 νέες μονάδες μέχρι το 2033, επιδεινώνοντας περαιτέρω το πρόβλημα. Ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Στέφαν Γκόσλινγκ από το Πανεπιστήμιο Linnaeus της Σουηδίας, επισημαίνει ότι «οι πλούσιοι, αν και μικρό ποσοστό του πληθυσμού, αυξάνουν τις εκπομπές τους με ταχείς ρυθμούς».
Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα της πλατφόρμας ADS-B Exchange, η οποία καταγράφει τις πτήσεις κάθε λεπτό, συλλέγοντας πληροφορίες για την πορεία και το υψόμετρο. Μετά την ανάλυση των δεδομένων, η έρευνα αποκάλυψε ότι ο αριθμός των ιδιωτικών τζετ αυξήθηκε κατά 28% και η απόσταση που διανύουν αυξήθηκε κατά 53% σε αυτήν την τετραετία. Τα ταξίδια μικρής απόστασης ήταν η πλειονότητα, καθώς το ένα τρίτο των πτήσεων ήταν κάτω των 1.000 χιλιομέτρων.
Η χρήση των ιδιωτικών τζετ αφορά κυρίως την ψυχαγωγία και τις διακοπές, με δημοφιλείς προορισμούς την Ίμπιζα και τη Νίκαια κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Διάσημοι καλλιτέχνες, όπως η Taylor Swift και ο Drake, έχουν δεχθεί κριτική για την έντονη χρήση ιδιωτικών τζετ. Επίσης, σημαντικά γεγονότα όπως το Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA στο Κατάρ προσέλκυσαν χιλιάδες πτήσεις ιδιωτικών αεροσκαφών.
Σύμφωνα με τον Γκόσλινγκ, οι επιβάτες πρέπει να αναλάβουν το κόστος της κλιματικής ζημιάς που προκαλούν, το οποίο εκτιμάται σε περίπου 200 ευρώ ανά τόνο CO2. Μία ακόμη πρόταση είναι η αύξηση των τελών προσγείωσης, τα οποία παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, με ένα τέλος ύψους 5.000 ευρώ να προτείνεται ως αντικίνητρο.
Η Αλεθέα Γουόρινγκτον, επικεφαλής της οργάνωσης Possible για το κλίμα, δήλωσε ότι «τα ιδιωτικά τζετ, που χρησιμοποιούνται από μια ελάχιστη μειοψηφία εξαιρετικά πλούσιων ανθρώπων, είναι μια εντελώς αδικαιολόγητη σπατάλη». Πρόσθεσε ότι «είναι καιρός για τις κυβερνήσεις να επιβάλλουν φόρους πολυτελείας και να κινηθούν προς την ολική απαγόρευση των ιδιωτικών τζετ».
Με πληροφορίες από Guardian
