Ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εξετάζει «μια σειρά επιλογών» για την απόκτηση της Γροιλανδίας, χωρίς να αποκλείεται ούτε η στρατιωτική διάσταση.
Σε δήλωση που εστάλη στο BBC την Τρίτη, η αμερικανική προεδρία χαρακτήρισε την υπόθεση «προτεραιότητα εθνικής ασφάλειας», λίγες ημέρες μετά την επανάληψη της θέσης του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ «χρειάζονται» τη Γροιλανδία για λόγους ασφαλείας. Η Γροιλανδία αποτελεί ημιαυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας, χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ.
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, προειδοποίησε τη Δευτέρα ότι οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση σε δανικό έδαφος θα έθετε υπό ευθεία αμφισβήτηση τον ίδιο τον πυρήνα της Συμμαχίας. Την ίδια στιγμή, ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επιχειρούν να κρατήσουν κοινή γραμμή στήριξης προς την Κοπεγχάγη, αποφεύγοντας όμως κινήσεις που θα μπορούσαν να κλιμακώσουν τη σύγκρουση με την Ουάσιγκτον.
Όπως αναφέρεται στην επιστολή του Λευκού Οίκου, «ο πρόεδρος και η ομάδα του συζητούν ένα εύρος επιλογών» για την επίτευξη του στόχου και «η αξιοποίηση του αμερικανικού στρατού είναι πάντοτε μια επιλογή στη διάθεση του Ανώτατου Διοικητή».
Μέσα σε αυτό το κλίμα, την Τρίτη εκδόθηκε κοινή δήλωση στήριξης της Δανίας από επτά ευρωπαϊκές χώρες. Ηγέτες του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Πολωνίας, της Ισπανίας και της Δανίας τόνισαν ότι «είναι θέμα της Δανίας και της Γροιλανδίας, και μόνο αυτών, να αποφασίζουν για ζητήματα που αφορούν τη Δανία και τη Γροιλανδία». Στο ίδιο κείμενο αναγνωρίζεται ότι η ασφάλεια στην Αρκτική είναι ζήτημα αυξανόμενης σημασίας, υπογραμμίζεται όμως πως πρέπει να αντιμετωπιστεί συλλογικά και με σεβασμό σε θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου, όπως η κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα και το απαραβίαστο των συνόρων.
Θετική ήταν η αντίδραση της ίδιας της Γροιλανδίας. Ο πρωθυπουργός της, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, χαιρέτισε τη δήλωση, ζητώντας «διάλογο με σεβασμό», και σημείωσε ότι το καθεστώς της Γροιλανδίας εδράζεται στο διεθνές δίκαιο και στην αρχή της εδαφικής ακεραιότητας.
Το τελευταίο διάστημα, η ένταση τροφοδοτείται και από παρεμβάσεις στελεχών του περιβάλλοντος Τραμπ. Μετά τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, η Κέιτι Μίλερ, σύζυγος ανώτερου συμβούλου του προέδρου, ανάρτησε στα κοινωνικά δίκτυα χάρτη της Γροιλανδίας στα χρώματα της αμερικανικής σημαίας δίπλα στη λέξη «SOON». Τη Δευτέρα, ο σύζυγός της, Στίβεν Μίλερ, δήλωσε ότι αποτελεί «επίσημη θέση» της κυβέρνησης πως «η Γροιλανδία πρέπει να είναι μέρος των ΗΠΑ».
Σε συνέντευξή του στο CNN, ο ίδιος υποστήριξε ότι η Γροιλανδία είναι κρίσιμη για την «ασφάλεια της Αρκτικής» και για τα «συμφέροντα του ΝΑΤΟ», καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι «πρέπει να είναι μέρος των ΗΠΑ». Όταν ρωτήθηκε αν αποκλείεται η χρήση βίας, απάντησε ότι «κανείς δεν πρόκειται να πολεμήσει με τις ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας».
Το ενδιαφέρον του Τραμπ για τη Γροιλανδία δεν είναι καινούργιο. Είχε επανέλθει στο θέμα και κατά την προεκλογική περίοδο του 2024, μιλώντας για αμερικανικό «έλεγχο» της περιοχής. Τον Μάρτιο του περασμένου έτους, είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα «κάνουν ό,τι χρειαστεί» για να αποκτήσουν τη Γροιλανδία, κρατώντας εσκεμμένα ανοιχτό το εύρος των μεθόδων.
Στο ίδιο πνεύμα, το περασμένο καλοκαίρι, σε ακρόαση στο Κογκρέσο, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ρωτήθηκε αν το Πεντάγωνο διαθέτει σχέδια για κατάληψη της Γροιλανδίας με τη βία. Απάντησε ότι η δουλειά του υπουργείου είναι να υπάρχουν «σχέδια για κάθε ενδεχόμενο», μια τοποθέτηση που, έστω και τυπική, ενισχύει την αίσθηση ότι η αμερικανική συζήτηση δεν περιορίζεται σε θεωρητικό επίπεδο.
Με πληροφορίες από BBC
