Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε για ακόμη μία φορά το ενδεχόμενο η Γροιλανδία να περάσει υπό αμερικανικό έλεγχο, παρά τη δημόσια προειδοποίηση της δανής πρωθυπουργού, Μέτε Φρέντερικσεν, να «σταματήσουν οι απειλές» γύρω από το καθεστώς του νησιού.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε ότι «χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για την εθνική μας ασφάλειa», επαναλαμβάνοντας ότι η στρατηγική θέση της στην Αρκτική και οι πρώτες ύλες που διαθέτει την καθιστούν κρίσιμη για την Ουάσιγκτον.
Η αντίδραση από τη Γροιλανδία ήταν αιχμηρή. Ο πρωθυπουργός της, Γενς Φρέντερικ Νίλσεν, δήλωσε ότι «ως εδώ» και χαρακτήρισε «φαντασίωση» την ιδέα αμερικανικού ελέγχου. Τόνισε ότι η χώρα του είναι ανοιχτή σε διάλογο και συζητήσεις, «αλλά αυτό πρέπει να γίνει από τα σωστά κανάλια και με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο», απορρίπτοντας την πολιτική πίεσης και τους υπαινιγμούς περί προσάρτησης.
Η Φρέντερικσεν είχε προηγουμένως ξεκαθαρίσει ότι «οι ΗΠΑ δεν έχουν δικαίωμα να προσαρτήσουν κανένα από τα τρία έθνη του δανικού βασιλείου», παραπέμποντας στο σύνταγμα και στην κυριαρχική υπόσταση του βασιλείου της Δανίας, στο οποίο ανήκουν η ίδια η Δανία, η Γροιλανδία και τα νησιά Φερόε. Στο ίδιο μήκος κύματος, υπενθύμισε ότι η Δανία – και «άρα και η Γροιλανδία» – είναι μέλος του ΝΑΤΟ και καλύπτεται από τις εγγυήσεις συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας.
Η Κοπεγχάγη επανέλαβε επίσης ότι υπάρχει ήδη αμυντική συμφωνία που επιτρέπει στις Ηνωμένες Πολιτείες πρόσβαση και στρατιωτική παρουσία στο νησί, επιχείρημα με το οποίο επιχειρεί να αποδείξει ότι η συνεργασία μπορεί να προχωρήσει χωρίς να τίθεται ζήτημα κυριαρχίας. Παρά ταύτα, στην Ευρώπη καταγράφεται αυξημένη ανησυχία για το κατά πόσο η πίεση του Λευκού Οίκου μπορεί να κλιμακωθεί, καθώς ο Τραμπ έχει στο παρελθόν αρνηθεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο χρήσης ισχύος για να επιτευχθεί ο στόχος του.
Η νέα αντιπαράθεση τροφοδοτήθηκε και από διαδικτυακή ανάρτηση της Κέιτι Μίλερ, συζύγου του στενού συνεργάτη του Τραμπ, Στίβεν Μίλερ, η οποία δημοσίευσε χάρτη της Γροιλανδίας στα χρώματα της αμερικανικής σημαίας, συνοδευόμενο από τη λέξη «SOON (σύντομα)». Στην Ουάσιγκτον, ο δανός πρέσβης απάντησε με «φιλική υπενθύμιση» ότι οι δύο χώρες είναι σύμμαχοι και ότι η Δανία αναμένει σεβασμό στην εδαφική της ακεραιότητα.
Οι δηλώσεις Τραμπ και η διαδικτυακή κλιμάκωση έρχονται σε μια περίοδο όπου η αμερικανική πολιτική ισχύος στό δυτικό ημισφαίριο επανέρχεται στο επίκεντρο, μετά την επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και τις μεταγενέστερες τοποθετήσεις του Τραμπ ότι η Ουάσιγκτον θα «τρέξει» τη χώρα, με αμερικανικές εταιρείες να μπαίνουν στον πετρελαϊκό τομέα. Το κλίμα αυτό, όπως σχολιάζεται σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αναζωπυρώνει τους φόβους ότι η υπόθεση της Γροιλανδίας μπορεί να αποκτήσει πιο επιθετικά χαρακτηριστικά, ακόμη κι αν το νησί βρίσκεται εντός νατοϊκού πλαισίου.
Η αμερικανική πλευρά συνδέει σταθερά τη Γροιλανδία με την ασφάλεια στην Αρκτική και με τον ανταγωνισμό για κρίσιμα ορυκτά που χρησιμοποιούνται στην υψηλή τεχνολογία. Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ έχει προκαλέσει ενόχληση στη Δανία και με πρόσφατες κινήσεις, όπως ο διορισμός ειδικού απεσταλμένου για τη Γροιλανδία, που στην Κοπεγχάγη αντιμετωπίστηκε ως προσπάθεια παράκαμψης των θεσμικών διαύλων.
Η Γροιλανδία αριθμεί περίπου 57.000 κατοίκους και διαθέτει εκτεταμένη αυτοδιοίκηση από το 1979, ωστόσο η άμυνα και η εξωτερική πολιτική παραμένουν στην αρμοδιότητα της Δανίας. Αν και στο εσωτερικό της κοινωνίας υπάρχει ισχυρό ρεύμα υπέρ της σταδιακής ανεξαρτησίας από την Κοπεγχάγη, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν συντριπτική αντίθεση στο ενδεχόμενο να γίνει μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Με πληροφορίες από BBC
