Ως αιώνια μαρτυρία ύπαρξης της ανθρωπότητας, οι πλαστικές σακούλες, τα φτηνά ρούχα και τα κόκαλα από κοτόπουλο δεν θα μπορούσαν να λογίζονται ως ένδοξη κληρονομιά.
Αλλά δύο επιστήμονες που εξερευνούν ποια αντικείμενα από τον τεχνολογικό μας πολιτισμό είναι πιο πιθανό να επιβιώσουν για πολλά εκατομμύρια χρόνια καθώς τα απολιθώματα έχουν καταλήξει σε ένα ειρωνικό αλλά διδακτικό συμπέρασμα: το γρήγορο φαγητό και η γρήγορη μόδα θα είναι η αιώνια γεωλογική μας υπογραφή.
«Το πλαστικό θα είναι σίγουρα ένα χαρακτηριστικό 'τεχνο-απολίθωμα', γιατί είναι απίστευτα ανθεκτικό, παράγουμε τεράστιες ποσότητες και υπάρχει σε ολόκληρη την Γη», λέει η παλαιοντολόγος καθηγήτρια Σάρα Γκάμποτ, ειδική στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ στον τρόπο που σχηματίζονται τα απολιθώματα. «Έτσι, όπου κι αν σκάβουν αυτοί οι μελλοντικοί πολιτισμοί, θα βρουν πλαστικό. Θα υπάρχει ένα πλαστικό σήμα που θα τυλίξει τον κόσμο».
Τα δοχεία γρήγορου φαγητού κυριαρχούν στο πλαστικό του ωκεανού, αλλά τα αλουμινένια κουτιά ποτών θα είναι επίσης μέρος της κληρονομιάς μας. Τα καθαρά μέταλλα είναι εξαιρετικά σπάνια στο γεωλογικό αρχείο, καθώς αντιδρούν εύκολα για να σχηματίσουν νέα ορυκτά, αλλά τα δοχεία θα αφήσουν μια ξεχωριστή εντύπωση.
«Θα υπάρχουν στα στρώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα και τελικά θα περίμενες μικρούς κήπους από ορυκτά αργίλου να αναπτύσσονται στο χώρο όπου ήταν το κουτί. Θα είναι ένα ξεχωριστό, νέο είδος απολιθώματος», λέει ο γεωλόγος καθηγητής Γιαν Ζαλασιέβιτς, κορυφαίος υποστηρικτής του Ανθρωπόκαινου ως νέας γεωλογικής εποχής που αντικατοπτρίζει τον αντίκτυπο της σύγχρονης ανθρωπότητας στον πλανήτη, ο οποίος μαζί με τον Γκάμποτ έχουν γράψει ένα βιβλίο για τα τεχνοαπολιθώματα, το Discarded.
Ένα άλλο βασικό φαστ φουντ, το κοτόπουλο, προορίζεται επίσης για την γεωλογική αθανασία. Τα οστά είναι ευρέως γνωστό ότι απολιθώνονται, αλλά ενώ αυτά των σύγχρονων κοτόπουλων κρεατοπαραγωγής είναι εύθραυστα – εκτρέφονται για να ζουν γρήγορα, παχιά και νεαρά – ο τεράστιος όγκος θα εξασφαλίσει ότι πολλά θα επιβιώσουν στο γεωλογικό αρχείο.
Ανά πάσα στιγμή, υπάρχουν περίπου 25 δισεκατομμύρια ζωντανά κοτόπουλα στον κόσμο, λένε οι Γκάποτ και Ζαλασιέβιτς, καθιστώντας τα πιθανότατα το σε μεγαλύτερη αφθονία πτηνό σε όλη την ιστορία της Γης. Η ξαφνική εμφάνιση τεράστιου αριθμού ενός τερατώδους πουλιού πέντε φορές μεγαλύτερο από τον άγριο πρόγονό του σίγουρα θα προκαλέσει σοκ σε μελλοντικούς παλαιοντολόγους.
Τα ρούχα θα κάνουν επίσης μια απότομη είσοδο στο αρχείο απολιθωμάτων της ανθρωπότητας. Για χιλιετίες, τα ρούχα κατασκευάζονταν από φυσικά και υλικά που σαπίζουν εύκολα όπως βαμβάκι, λινό και μετάξι. Σήμερα, ο αυξανόμενος πληθυσμός του κόσμου φορά συχνά συνθετικά ενδύματα μαζικής παραγωγής που πέφτουν γρήγορα.
«Τα φτιάχνουμε σε γελοίες ποσότητες», λέει η Γκάμποτ – περίπου 100 δισεκατομμύρια ρούχα ετησίως, διπλάσιος αριθμός από τον αριθμό πριν από 20 χρόνια. «Οι άνθρωποι θα εκπλαγούν από το πόσα ρούχα υπάρχουν πραγματικά εκεί έξω στο περιβάλλον επίσης. Εργάζομαι για να καθαρίζω ποτάμια στο Λέστερ και περίπου το ένα τέταρτο των πραγμάτων που βγάζουμε είναι ρούχα. Τα ρίχνουμε επίσης σε χωματερές, που είναι σαν γιγάντιοιτάφοι μουμιοποίησης». Όπως λένε οι γεωλόγοι στο βιβλίο τους: «Είναι ήδη σαφές ότι μεγάλο μέρος της σύγχρονης μόδας θα καταλήξει να είναι, με την κυριολεκτική έννοια, διαχρονικό».
Το τελευταίο από τα τεχνοαπολιθώματα είναι επίσης το πιο απτό παράδειγμα: το σκυρόδεμα. Είναι ήδη ουσιαστικά ένας βράχος, επομένως συντηρείται εύκολα και υπάρχει σε κολοσσιαίες ποσότητες. Αρκετό σκυρόδεμα χυτεύεται κάθε χρόνο για να παρέχει τέσσερις τόνους ανά άτομο στη Γη, προσθέτοντας στο υπάρχον απόθεμα 500 δισεκατομμυρίων τόνων.
Η Γκάμποτ λέει: «Το μεγάλο μήνυμα εδώ είναι ότι ο όγκος των πραγμάτων που φτιάχνουμε τώρα είναι εντυπωσιακός – είναι εκτός κλίμακας». Όλα τα υλικά που έφτιαξαν οι άνθρωποι μέχρι το 1950 ήταν ένα μικρό κλάσμα της μάζας όλης της ζωντανής ύλης στη Γη. Σήμερα όμως ξεπερνά όλα τα φυτά, τα ζώα και τα μικρόβια και πρόκειται να τριπλασιαστεί μέχρι το 2040.
«Αυτό το υλικό θα διαρκέσει εκατομμύρια χρόνια, μερικά απελευθερώνοντας τις τοξίνες και τις χημικές του ουσίες στον φυσικό κόσμο», λέει, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για όλους μας: «Το χρειάζεστε αυτό; Χρειάζεται πραγματικά να αγοράσετε περισσότερα;».
Με πληροφορίες από Guardian
