Ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ), είναι μια αυτοάνοση πάθηση που εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα λανθασμένα επιτίθεται σε δικά του όργανα και ιστούς.
Ονομάζεται συστηματικός, γιατί η χρόνια φλεγμονή που προκαλείται από τον λύκο μπορεί να επηρεάσει πολλά συστήματα του σώματος, όπως αρθρώσεις, δέρμα, αγγεία, κύτταρα του αίματος ή ακόμη, εσωτερικά όργανα, όπως τον εγκέφαλο, το νευρικό σύστημα, την καρδιά και τους πνεύμονες.
Σύμφωνα με το Εθνικό Σύστημα Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS), εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες απ’ ό,τι στους άνδρες, και ιδίως σε γυναίκες αφρικανικής, καραϊβικής, κινεζικής ή γενικότερα ασιατικής καταγωγής.
Παρότι δεν υπάρχει οριστική αντιμετώπιση, η έγκαιρη διάγνωση και η τακτική ιατρική παρακολούθηση, μπορούν να ελέγξουν αποτελεσματικά τα συμπτώματα και να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών.
Ερυθηματώδης λύκος: Συμπτώματα
Τα συμπτώματα του λύκου ποικίλλουν.
Κύρια συμπτώματα:
- Πόνος στις αρθρώσεις και στους μυς
- Έντονη κόπωση που δεν υποχωρεί, ανεξάρτητα από το πόσο ξεκούραστο είναι το άτομο
- Εξανθήματα που εμφανίζονται συνήθως μετά από έκθεση στον ήλιο – συχνά στη μύτη και στα μάγουλα
Άλλα πιθανά συμπτώματα:
- Πονοκέφαλοι
- Έλκη στο στόμα
- Υψηλός πυρετός
- Απώλεια μαλλιών
- Απώλεια βάρους
- Πρήξιμο των αδένων (συνήθως στον λαιμό, τις μασχάλες ή τη βουβωνική χώρα)
- Άγχος
- Πόνος στο στήθος ή στην κοιλιά
- Αλλαγές στο χρώμα των δακτύλων των χεριών και των ποδιών όταν κάνει κρύο ή υπάρχει στρες (σύνδρομο Raynaud)
Εξάρσεις των συμπτωμάτων
- Ο λύκος συχνά εκδηλώνεται με εξάρσεις (υποτροπές), όπου τα συμπτώματα επιδεινώνονται για μερικές εβδομάδες ή περισσότερο, και στη συνέχεια υποχωρούν (ύφεση).
- Ο λόγος για αυτές τις εναλλαγές δεν είναι πλήρως γνωστός. Σε ορισμένα άτομα, τα συμπτώματα μπορεί να παραμένουν σταθερά.
Ερυθηματώδης λύκος: Πώς εντοπίζεται
Η διάγνωση του λύκου δεν είναι πάντα εύκολη, καθώς τα συμπτώματα συχνά μοιάζουν με αυτά άλλων παθήσεων. Ο γενικός ιατρός συνήθως πραγματοποιεί εξετάσεις αίματος. Η διάγνωση τίθεται αν οι εξετάσεις δείξουν υψηλά επίπεδα συγκεκριμένων αντισωμάτων και το άτομο εμφανίζει τα χαρακτηριστικά συμπτώματα του λύκου.
Μπορεί, επίσης, να ζητηθούν απεικονιστικές εξετάσεις (ακτινογραφίες, αξονικές ή μαγνητικές τομογραφίες) για την καρδιά, τα νεφρά ή άλλα όργανα, αν υπάρχει υποψία ότι έχουν επηρεαστεί. Εφόσον επιβεβαιωθεί η διάγνωση, ο γιατρός συνιστά τακτικούς ελέγχους, όπως εξετάσεις αίματος για αναιμία και εξετάσεις ούρων για τυχόν νεφρικά προβλήματα.
Ερυθηματώδης λύκος: Θεραπεία
Η φαρμακευτική κατεύθυνση που ακολουθείται για τον λύκο συνήθως περιλαμβάνει:
- Αντιφλεγμονώδη φάρμακα (όπως η ιβουπροφαίνη)
- Υδροξυχλωροκίνη, για την κόπωση και τα προβλήματα του δέρματος και των αρθρώσεων
- Στεροειδή (δισκία, ενέσεις ή κρέμες) για τη φλεγμονή των νεφρών και τα εξανθήματα
- Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται ανοσοκατασταλτικά ή βιολογικά φάρμακα, τα οποία βοηθούν στην καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος και στον έλεγχο της νόσου.
Ερυθηματώδης λύκος: Συμβουλές για την καθημερινότητα
Εκτός από την φαρμακευτική αγωγή, υπάρχουν και συστάσεις για την υιοθέτηση καθημερινών συνηθειών, που βοηθούν στη διαχείριση των συμπτωμάτων και στη μείωση των εξάρσεων. Το NHS συνιστά τα εξής:
- Χρησιμοποιείτε αντηλιακό με υψηλό δείκτη προστασίας (τουλάχιστον SPF 50) και να φοράτε καπέλο στον ήλιο – αν έχετε λύκο, μπορείτε να λάβετε αντηλιακό με ιατρική συνταγή.
- Μάθετε να «διαβάζετε» τον ρυθμό σας για να αποφύγετε την υπερβολική κόπωση.
- Παραμείνετε δραστήριοι, ακόμη και τις δύσκολες μέρες.
- Δοκιμάστε τεχνικές χαλάρωσης για να διαχειριστείτε το στρες – το άγχος μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα.
- Ενημερώστε τον εργοδότη σας για την πάθησή σας – μπορεί να γίνουν προσαρμογές στο ωράριό σας.
- Ζητήστε στήριξη από την οικογένεια, τους φίλους και τους επαγγελματίες υγείας.
- Ακολουθήστε υγιεινή, ισορροπημένη διατροφή, πλούσια σε βιταμίνη D και ασβέστιο.
Ερυθηματώδης λύκος: Τι να αποφεύγετε
- Μην καπνίζετε – το κάπνισμα επιδεινώνει τον λύκο, επομένως είναι σημαντικό να το διακόψετε.
- Μην εκτίθεστε απευθείας στον ήλιο και αποφύγετε να περνάτε πολύ χρόνο σε χώρους με φθορίζοντα φώτα.
Με πληροφορίες από National Health Service (NHS)
