Τη Δευτέρα, η υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας Ροσελίν Μπασελό ανακοίνωσε ότι η γαλλική κυβέρνηση είναι έτοιμη να επιστρέψει ένα έργο του Γκούσταβ Κλιμτ, που βρίσκεται στο Μουσείο του Ορσέ, στους νόμιμους ιδιοκτήτες του, οι πρόγονοι των οποίων αναγκάστηκαν να πουλήσουν το έργο στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ογδόντα περίπου χρόνια μετά την πώληση, στην οποία εξαναγκάστηκε η ιδιοκτήτρια του έργου Αυστριακή πολίτης Νόρα Στιάνσι, που σκοτώθηκε στην Πολωνία το 1942, η απόφαση της γαλλικής κυβέρνησης να επιστραφεί ένα σπουδαίο έργο τέχνης, που μάλιστα ανήκει σε δημόσιο μουσείο, δείχνει, όπως είπε η Μπασελό, τη δέσμευση της χώρας για δικαιοσύνη και για την αποκατάσταση των οικογενειών, των οποίων λεηλατήθηκαν οι περιουσίες από τους ναζί.
Το σχέδιο για την επιστροφή του έργου του Κλιμτ είναι μέρος μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας στη Γαλλία, αφιερωμένης στην έρευνα της πολιτιστικής ιδιοκτησίας αγαθών που λεηλατήθηκαν μεταξύ 1933 και 1945.
Πρόκειται για μια περίπλοκη διαδικασία αφού, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η επιστροφή του έργου στους κληρονόμους της Νόρα Στιάνσι, απαιτείται από τη γαλλική κυβέρνηση να υποβάλει νομοσχέδιο που θα επιτρέπει την αποδέσμευση του έργου από την εθνική συλλογή.
Το έργο του Κλιμτ «Rosiers sous les arbres», είναι ένα από τα τοπία που έκανε ο Κλιμτ στη διάρκεια των καλοκαιρινών του διακοπών το 1904 και το 1905 όταν έμενε στο Λίτζμπεργκ. Η ιδιοκτήτρια του έργου το κληρονόμησε το 1928 από τους θείους της, τους Αυστριακούς βιομηχάνους και συλλέκτες Βίκτορ και Πόλα Ζούκενταλ, οι οποίοι αγόρασαν το έργο το 1911 και ήταν υποστηρικτές των Κλιμτ και Γιόζεφ Χόφμαν.
Μετά τον θάνατο του Βίκτορ Ζούκερκαντλ το 1927, έμειναν στην κληρονόμο του επτά έργα του Κλιμτ, συμπεριλαμβανομένων έξι τοπίων και ενός πορτρέτου της γυναίκας του (που καταστράφηκε το 1942).
Ο πίνακας βρίσκεται στη συλλογή του Musée d'Orsay από το 1980, όταν αγοράστηκε από το γαλλικό κράτος μέσω δημοπρασίας από την γκαλερί Nathan Peter της Ζυρίχης, μια πώληση που εγκρίθηκε από το καλλιτεχνικό συμβούλιο του Εθνικού Μουσείου μετά την ίδρυσή του.
Ο πωλητής του έργου ήταν ο Φίλιπ Χάουσλερ, διευθυντής της Σχολής Εφαρμοσμένων Τεχνών της Βιέννης και μέλος του ναζιστικού κόμματος, που το αγόρασε εκβιαστικά από τη Στιάνσι το 1938, όταν οι ναζί εισέβαλαν στην Αυστρία, δίνοντάς της ελάχιστα χρήματα. Αργότερα το μετέφερε λαθραία στη Φρανκφούρτη και το κράτησε μέχρι τον θάνατό του το 1966.
Το έργο εκτέθηκε για πρώτη φορά το 1908 στο Kunstschau στη Βιέννη και αργότερα στη Διεθνή Έκθεση στη Βενετία το 2011. Πριν από την πώλησή του στον Χάουσλερ παρουσιάστηκε το 1928 στο Neue Galerie στη Βιέννη, σε μια έκθεση για τη 10η επέτειο του θανάτου του Κλιμτ.
Πριν από λίγα χρόνια οι κληρονόμοι της Νόρα Στιάνσι κατάφεραν να τους επιστραφεί το έργο «Pommier II» του Κλιμτ από το μουσείο Belvedere της Αυστρίας.
