Μια γυναίκα δεν έχει γυρίσει sex tape. Το πρόσωπό της όμως εμφανίζεται σε ένα.
Από εκεί ξεκινά το Fieldwork as a Sex Object, το νέο μυθιστόρημα της Meena Kandasamy, μιας από τις πιο αιχμηρές φωνές της σύγχρονης ινδικής λογοτεχνίας. Η ηρωίδα του βιβλίου, Amy Chaturvedi, είναι μια προνομιούχα Ινδή φοιτήτρια και ακτιβίστρια που ζει στο Λονδίνο. Μια μέρα ξυπνά και ανακαλύπτει ότι το internet έχει γεμίσει με ένα deepfake sex tape. Το σώμα δεν είναι δικό της. Το πρόσωπο όμως είναι.
Αυτό αρκεί.
Το βιβλίο, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Brazen, πιάνει ένα από τα πιο σκοτεινά σημεία της εποχής της τεχνητής νοημοσύνης: τη στιγμή που η εικόνα ενός ανθρώπου μπορεί να αποσπαστεί από το σώμα του και να χρησιμοποιηθεί ως όπλο δημόσιου εξευτελισμού. Στην περίπτωση της Amy, το ψεύτικο βίντεο δεν γίνεται απλώς προσωπική καταστροφή. Γίνεται πολιτικό γεγονός, ψηφιακό λιντσάρισμα, υλικό για trolls, ακροδεξιούς λογαριασμούς, μισογυνικά φόρουμ και μια κοινωνία πάντα έτοιμη να τιμωρήσει μια γυναίκα για την επιθυμία της.
Η Kandasamy δεν γράφει ένα γενικό μυθιστόρημα για «το κακό internet». Τοποθετεί την ιστορία μέσα στο τοπίο της ινδικής manosphere, της διαδικτυακής βίας, του εθνικισμού, της κάστας, της ισλαμοφοβίας και της πολιτικής πόλωσης. Στην κριτική της στον Guardian, η Fatima Bhutto περιγράφει το βιβλίο ως μια σκληρή, αστεία και οργισμένη ιστορία για το πώς οι γυναίκες κυνηγιούνται και διαπομπεύονται online.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η Amy δεν παρουσιάζεται ως άψογο θύμα. Είναι σκληρή, προνομιούχα, ναρκισσιστική, σεξουαλικά απελευθερωμένη, συχνά αντιπαθής. Και ακριβώς εκεί βρίσκεται η δύναμη του βιβλίου. Η Kandasamy δεν ζητά από τον αναγνώστη να υπερασπιστεί μια γυναίκα επειδή είναι «καλή», «σεμνή» ή «αθώα». Δοκιμάζει κάτι πολύ πιο δύσκολο: μπορεί μια γυναίκα να είναι αντιφατική, δύσκολη, σεξουαλική, ακόμη και δυσάρεστη, και πάλι να μην αξίζει να γίνει δημόσιο θέαμα;
Το Fieldwork as a Sex Object έρχεται σε μια στιγμή όπου τα deepfakes δεν ανήκουν πια στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Η τεχνολογία που μπορεί να κατασκευάσει ένα ψεύτικο πορνογραφικό βίντεο με το πρόσωπο μιας πραγματικής γυναίκας υπάρχει ήδη, κυκλοφορεί ήδη, απειλεί ήδη. Και, όπως δείχνει το μυθιστόρημα, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η τεχνολογία. Είναι η κοινωνική επιθυμία να πιστέψει κανείς το ψεύτικο, όταν το ψεύτικο προσφέρει μια ευκαιρία τιμωρίας.
Η Kandasamy, γνωστή από το When I Hit You, που είχε βρεθεί στη βραχεία λίστα του Women’s Prize, επιστρέφει εδώ σε ένα γνώριμο έδαφος: το σημείο όπου το προσωπικό και το πολιτικό δεν μπορούν να διαχωριστούν. Μόνο που αυτή τη φορά το σώμα της γυναίκας δεν απειλείται απλώς από έναν άνδρα, μια οικογένεια ή έναν θεσμό. Απειλείται από ένα δίκτυο, από μια εικόνα, από έναν αλγόριθμο, από ένα πλήθος που δεν χρειάζεται καν να ξέρει αν αυτό που βλέπει είναι αληθινό.
Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με την πρώτη κριτική υποδοχή, είναι ένα μυθιστόρημα αιχμηρό, σατιρικό και συχνά άβολο: ένα βιβλίο για την εποχή όπου η διαπόμπευση δεν χρειάζεται πια γεγονός. Της αρκεί ένα πρόσωπο.
με στοιχεία από Guardian
