Ο Πέδρο Αλμοδόβαρ επιστρέφει στις Κάννες με νέα ταινία, αλλά πριν ακόμη ανέβει τα σκαλιά του φεστιβάλ, τα βάζει με τον πιο λαμπερό κινηματογραφικό θεσμό του Χόλιγουντ: τα Όσκαρ.
Σε νέα συνέντευξή του στους Los Angeles Times, με αφορμή το Bitter Christmas, που συμμετέχει στο διαγωνιστικό πρόγραμμα των Καννών, ο 76χρονος Ισπανός δημιουργός σχολίασε τη φετινή τελετή των Όσκαρ, λέγοντας ότι του έκανε εντύπωση η σχεδόν πλήρης απουσία πολιτικής διαμαρτυρίας από τη βραδιά.
Ο Αλμοδόβαρ είπε ότι δεν θέλει να κατηγορήσει κάποιον συγκεκριμένα, αλλά παρατήρησε πως στην τηλεοπτική μετάδοση των Όσκαρ δεν υπήρξαν πολλές διαμαρτυρίες ούτε για τον πόλεμο στη Γάζα ούτε εναντίον του Ντόναλντ Τραμπ. Το μόνο καθαρό παράδειγμα που θυμήθηκε ήταν ο φίλος του, Χαβιέρ Μπαρδέμ, ο οποίος είπε ανοιχτά "Free Palestine".
Η κριτική του δεν έμεινε εκεί. Ο Αλμοδόβαρ είπε ότι οι άνθρωποι είναι προφανώς φοβισμένοι και υποστήριξε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες, κατά τη γνώμη του, δεν λειτουργούν πια ως δημοκρατία. Περιέγραψε ως "σπαρακτικό και ειρωνικό" το γεγονός ότι οι ίδιοι οι δημοκρατικοί μηχανισμοί μπορούν να οδηγήσουν σε ένα καθεστώς που εκείνος βλέπει ως ολοκληρωτικό.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Αλμοδόβαρ μιλά έτσι για την Αμερική του Τραμπ. Το 2025, παραλαμβάνοντας το Chaplin Award στο Lincoln Center της Νέας Υόρκης, είχε αναφερθεί στις ΗΠΑ ως χώρα που κυβερνάται από μια ναρκισσιστική εξουσία που δεν σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα. Είχε πει επίσης ότι ο Τραμπ θα μείνει στην ιστορία ως "καταστροφή".
Το ενδιαφέρον στη νέα συνέντευξη δεν είναι μόνο η οξύτητα των πολιτικών του δηλώσεων. Είναι και το σημείο από το οποίο μιλά. Ο Αλμοδόβαρ βρίσκεται πια σε μια θέση όπου μπορεί να απορρίπτει χρήματα, πλατφόρμες και σιωπές. Ο ίδιος λέει ότι έχει την πολυτέλεια να λέει όχι.
Στο Bitter Christmas, μια από τις πιο αυτοαναφορικές ταινίες του, ένας σκηνοθέτης αρνείται μια γενναιόδωρη πρόταση για να εμφανιστεί σε φεστιβάλ στο Κατάρ, λέγοντας πως δεν έχουν όλα τιμή. Ο Αλμοδόβαρ παραδέχεται ότι βρέθηκε σε παρόμοια θέση, όταν απέρριψε πρόταση από σαουδαραβικό φεστιβάλ. Το ποσό, λέει, ήταν τόσο μεγάλο που σχεδόν ντρέπεται να το αναφέρει.
Για εκείνον, η επιτυχία δεν σημαίνει μόνο ελευθερία να κάνει τις ταινίες που θέλει. Σημαίνει και ελευθερία να αρνείται. "Δεν θα χρειαστεί ποτέ να γίνω χαρακτήρας σε reality show για να τα βγάλω πέρα", λέει. "Έχω την πολυτέλεια να λέω όχι".
Το ίδιο ισχύει, όπως φαίνεται, και για το Netflix. Στην ταινία υπάρχει μια ατάκα όπου μια πρώην βοηθός ενός σκηνοθέτη τού προτείνει να κόψει μια υποπλοκή από το σενάριό του και να τη δώσει στο Netflix, αφού η πλατφόρμα πάντα ήθελε να συνεργαστεί μαζί του. Ο Αλμοδόβαρ διευκρινίζει ότι δεν θέλει να προσβάλει το Netflix και αναγνωρίζει ότι οι πλατφόρμες έχουν δημιουργήσει δουλειές και ευκαιρίες για σκηνοθέτες στην Ισπανία. Αλλά και εδώ επιστρέφει στην ίδια ιδέα: μπορεί να πει όχι.
Η νέα ταινία του, που έχει ήδη προβληθεί στην Ισπανία και τώρα πηγαίνει στις Κάννες, είναι μια αυτομυθοπλαστική ιστορία για την έμπνευση, τη μοναξιά και τη βία της δημιουργίας. Το Bitter Christmas ακολουθεί τον Ραούλ, έναν σκηνοθέτη που προσπαθεί να τελειώσει ένα σενάριο για μια cult δημιουργό που παλεύει με ημικρανίες και κρίσεις πανικού, ενώ προσπαθεί να ξαναβρεί τη θέση της στο σινεμά.
Η ταινία κινείται ανάμεσα στις δύο αφηγήσεις και κοιτάζει με ειρωνεία τον τρόπο με τον οποίο οι καλλιτέχνες λεηλατούν, καμιά φορά, τις ζωές των άλλων για να βρουν μια καλή ιστορία. Ο ίδιος λέει ότι είναι η ταινία στην οποία υπήρξε πιο σκληρός με τον εαυτό του.
Κοιτάζει τη δική του δημιουργική διαδικασία, την έμπνευση, τη ματαιοδοξία, την εξάντληση, τον τρόμο μπροστά στο άδειο χαρτί. Και, όπως πάντα στον Αλμοδόβαρ, όλα αυτά περνούν μέσα από χρώμα, τραγούδια, σώματα, μητέρες, δωμάτια και γυναίκες που αλλάζουν ζωή επειδή μια μελωδία τις βρίσκει ακριβώς τη στιγμή που πρέπει.
Ο τίτλος της ταινίας προέρχεται από μια ranchera της Τσαβέλα Βάργκας, της μεγάλης Μεξικανής τραγουδίστριας και φίλης του Αλμοδόβαρ. Ο ίδιος λέει ότι τα τραγούδια έχουν κάτι θαυματουργό, γιατί μπορούν να μοιάζουν σαν να μιλούν απευθείας στον άνθρωπο που τα ακούει. Στο Bitter Christmas, ένα τραγούδι γίνεται η στιγμή που ένας χαρακτήρας αλλάζει πορεία.
Ο Αλμοδόβαρ δεν κρύβει ότι τα Χριστούγεννα τον μελαγχολούν. Δεν πιστεύει σε όσα γιορτάζουν, λέει, και οι στιγμές συλλογικής ευτυχίας τον κάνουν να αισθάνεται μόνος. Ζει μόνος, δεν έχει οικογενειακές υποχρεώσεις, και όταν η δουλειά σταματά, δυσκολεύεται. Μερικές φορές αρχίζει να γράφει σχεδόν απελπισμένα, απλώς για να γεμίσει τον χρόνο.
Κάπως έτσι, η νέα του ταινία και οι δηλώσεις του συναντιούνται στο ίδιο σημείο: στην άρνηση της ψεύτικης ευφορίας. Ο Αλμοδόβαρ δεν ενδιαφέρεται να συμμετάσχει σε μια τελετή όπου όλα δείχνουν ωραία ενώ ο κόσμος καίγεται. Δεν ενδιαφέρεται να χαμογελάσει μπροστά σε χρήματα που δεν θέλει. Δεν ενδιαφέρεται να μιλήσει τόσο προσεκτικά ώστε να μη δυσαρεστήσει κανέναν.
Στις Κάννες, όπου εμφανίζεται φέτος για έβδομη φορά στο διαγωνιστικό πρόγραμμα, η σχέση του με το φεστιβάλ είναι ήδη ιστορική. Το Όλα για τη Μητέρα μου του χάρισε το βραβείο σκηνοθεσίας το 1999. Το Γύρνα Πίσω κέρδισε βραβείο σεναρίου και συλλογικό βραβείο ερμηνείας για το γυναικείο του καστ το 2006. Ο Αντόνιο Μπαντέρας βραβεύτηκε το 2019 για το Πόνος και Δόξα. Χρυσό Φοίνικα, πάντως, ο Αλμοδόβαρ δεν έχει κερδίσει ακόμη.
Ο ίδιος θυμάται με χιούμορ την πρώτη μεγάλη αποθέωση στις Κάννες, όταν το κοινό σηκώθηκε όρθιο για το Όλα για τη Μητέρα μου. Μετά από πέντε λεπτά χειροκροτήματος, δεν ήξερε τι άλλο να κάνει και προσπάθησε να το σταματήσει. Η Μαρίσα Παρέδες του είπε τότε ότι αυτό δεν το κάνεις ποτέ. Στις Κάννες, ακόμη και τα λεπτά του χειροκροτήματος μετριούνται.
Στα 76 του, όμως, ο Αλμοδόβαρ μοιάζει να μετρά άλλα πράγματα. Την ελευθερία να κάνει μια ταινία που τον κοιτάζει χωρίς ευγένεια. Την ελευθερία να πει όχι σε χρήματα που δεν θέλει. Την ελευθερία να μιλήσει για τη Γάζα, τον Τραμπ και τη σιωπή του Χόλιγουντ χωρίς να νιώθει ότι πρέπει να προστατεύσει την καριέρα του.
Ίσως αυτή να είναι τελικά η μεγαλύτερη πολυτέλεια του Αλμοδόβαρ σήμερα. Όχι τα βραβεία που βρίσκονται πίσω του στο γραφείο του, ούτε οι μεγάλες υποδοχές στις Κάννες. Αλλά το γεγονός ότι μπορεί ακόμη να μιλά σαν άνθρωπος που δεν φοβάται να χαλάσει τη γιορτή.
Με στοιχεία από τους Los Angeles Times
