Μια ανακάλυψη με παγκόσμια σημασία έρχεται από τη Μεγαλόπολη, όπου οι εντοπίστηκαν ευρήματα, τα οποία ενδέχεται να είναι τα αρχαιότερα ξύλινα εργαλεία που έχουν βρεθεί ποτέ.
Συγκεκριμένα, από τη θέση Μαραθούσα 1 κοντά στη Μεγαλόπολη εντοπίστηκε ένα κομμάτι κορμού σκλήθρου και ένα μικρό κομμάτι ξύλου ιτιάς ή λεύκας, που χρονολογούνται περίπου 430.000 χρόνια πριν, στην «καρδιά» του Μέσου Πλειστόκαινου, που διήρκησε από 774.000 έως 129.000 έτη πριν.
Η Κατερίνα Χαρβάτη, παλαιοανθρωπολόγος του Πανεπιστημίου Τίμπιγκεν και επικεφαλής των ερευνών, εξηγεί στο ΒΗΜΑ, τη σημασία των ευρημάτων. «Στη Μεγαλόπολη, εντοπίσαμε τα αρχαιότερα ξύλινα εργαλεία στον κόσμο!», λέει και περιγράφει τα αντικείμενα: «Πρόκειται για δύο ξύλινα τέχνεργα με εμφανή τα σημάδια της ανθρώπινης παρέμβασης, αλλά και της χρήσης», περιγράφει, εξηγώντας στη συνέχεια, ότι «το πρώτο είναι ένα κομμάτι κορμού σκλήθρου το οποίο φέρει σαφή σημάδια της επεξεργασίας που έχει υποστεί προκειμένου να λειτουργήσει ως εργαλείο, αλλά και σημάδια φθοράς από τη μετέπειτα χρήση του. Εικάζουμε ότι θα μπορούσε να έχει χρησιμοποιηθεί είτε για να διευκολύνει την αφαίρεση φλοιού δένδρων, είτε ως σκαπτικό εργαλείο. Το δεύτερο είναι ένα πολύ μικρό κομμάτι ξύλου ιτιάς, ή ίσως λεύκας, και φαίνεται πως επεξεργάστηκε έτσι ώστε να μπορεί κανείς να το κρατά στο χέρι. Πρόκειται για ένα εντελώς νέο τύπο εργαλείου που παρατηρείται για πρώτη φορά, και ως εκ τούτου δεν είναι ακόμα γνωστό ποια μπορεί να ήταν η χρήση του».
«Το Μέσο Πλειστόκαινο είναι μια ιδιαίτερα σημαντική περίοδος για την εξέλιξη του ανθρώπου. Κατ’ αρχάς, χαρακτηρίζεται από μια άνευ προηγουμένου ποικιλία ειδών ανθρωπίνων (hominin species). Επιπροσθέτως, κατά την ίδια περίοδο παρατηρήθηκε αύξηση του όγκου του εγκεφάλου και ανάπτυξη σύνθετων συμπεριφορών. Τέλος, παρατηρούνται τεχνολογικές καινοτομίες. Τα πρώτα αξιόπιστα στοιχεία για τη στοχευμένη τεχνολογική χρήση ξύλου προέρχονται από αυτή την περίοδο», πρόσθεσε η κ. Χαρβάτη.
«Η ομάδα μας ήταν τόσο τυχερή, απίστευτα τυχερή»
Στη διερεύνηση του συνόλου των ξύλινων ευρημάτων από την ανασκαφή της Μαραθούσας 1, η κ. Χαρβάτη και η ομάδα της συνεργάστηκαν με την ειδικό στην μελέτη και ανάλυση του ξύλου Δρα. Annemieke Milks από το Πανεπιστήμιο του Ρέντιγκ.
«Η ομάδα μας ήταν τόσο τυχερή, απίστευτα τυχερή» που βρήκε αντικείμενα όπως αυτά, δηλώνει, σύμφωνα με το Science News, η Annemieke Milks. Το ξύλο συνήθως σαπίζει γρήγορα, όπως εξηγεί, αλλά αυτό διατηρήθηκε στην Πελοπόννησο. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το έδαφος εκεί ήταν πολύ υγρό όταν κατασκευάστηκαν τα αντικείμενα και επειδή ήταν θαμμένα σε μεγάλο βάθος - περίπου 30 μέτρα κάτω από την επιφάνεια, αναφέρουν η Milks και οι συνεργάτες της στο περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences.
Η Milks και η ομάδα της έδειξαν, ότι το ένα ξύλινο αντικείμενο, το οποίο βρέθηκε σε τέσσερα κομμάτια, είχε επεξεργαστεί για να αφαιρεθούν κλαδιά και να δημιουργηθεί μια λαβή. Το εργαλείο έχει μήκος 81 εκατοστά και η ανάλυση της φθοράς από τη χρήση, δείχνει ότι χρησιμοποιήθηκε για σκάψιμο και οι αναλύσεις φαίνεται πως έχουν επιβεβαιώσει τη χρονολογική του προέλευση.
Το δεύτερο ξύλινο εργαλείο «είναι πιο μυστηριώδες», σχολιάζει το Science News. Με μήκος μικρότερο από οκτώ εκατοστά και κατασκευασμένο από ιτιά, είναι σαφές ότι έχει διαμορφωθεί για κάποιο λόγο, αλλά ο σκοπός του είναι άγνωστος. Μπορεί να χρησιμοποιήθηκε μαζί με κάποια από τα αρχαία εργαλεία από πέτρα ή κόκαλο που βρέθηκαν στον χώρο, για να «τελειώσει» την εργασία σε ένα άλλο αντικείμενο, σύμφωνα με τη Milks.
