Δεκάδες χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν το Σάββατο στο Νόβι Σαντ για να τιμήσουν τη μνήμη των θυμάτων της περσινής κατάρρευσης του στεγάστρου στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό, μιας τραγωδίας που συγκλόνισε τη Σερβία και προκάλεσε το μεγαλύτερο κίνημα διαμαρτυρίας των τελευταίων δεκαετιών.
Η κεντρική τελετή ξεκίνησε στις 11:52 το πρωί, την ακριβή ώρα που πριν από έναν χρόνο κατέρρευσε η οροφή του ανακαινισμένου σταθμού, παρασύροντας στον θάνατο 16 ανθρώπους. Το πλήθος τήρησε 16 λεπτά σιγής, ενώ εκατοντάδες άνθρωποι τοποθέτησαν λουλούδια και κεριά γύρω από τα προσωρινά κιγκλιδώματα που εξακολουθούν να περιβάλλουν την είσοδο του σταθμού, ο οποίος παραμένει κλειστός.
Το φοιτητικό κίνημα που γεννήθηκε μετά την τραγωδία εξελίχθηκε μέσα σε λίγους μήνες σε ευρύτερη αντικυβερνητική διαμαρτυρία κατά του προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς, με αιτήματα για διαφάνεια, λογοδοσία και αλλαγή πορείας.
Πολλοί διαδηλωτές ταξίδεψαν με λεωφορεία και αυτοκίνητα προς το Νόβι Σαντ, ενώ άλλοι βάδισαν 340 χιλιόμετρα από το Νόβι Παζάρ, ολοκληρώνοντας ύστερα από 16 ημέρες μια πορεία στη μνήμη των 16 θυμάτων. Οι κάτοικοι του Νόβι Σαντ τους υποδέχθηκαν στους δρόμους με σημαίες και σφυρίγματα, εκφράζοντας στήριξη στο νεανικό κίνημα.
Σε δηλώσεις του το βράδυ της Παρασκευής, ο πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς επιχείρησε να μετριάσει την ένταση, δίνοντας μία σπάνια δημόσια συγγνώμη για τους πρόσφατους χαρακτηρισμούς του.
Βούτσιτς: «Είπα πράγματα για τα οποία μετανιώνω»
«Είπα πράγματα για τα οποία μετανιώνω», ανέφερε σε τηλεοπτικό του διάγγελμα, καλώντας σε διάλογο. «Όλο αυτό το μίσος που βράζει στην κοινωνία μας δεν μπορεί να φέρει τίποτα καλό· μόνο περισσότερη καταστροφή».
Η κυβέρνηση κήρυξε το Σάββατο εθνική ημέρα πένθους, ενώ οι συγκεντρώσεις παρέμειναν ειρηνικές. Παρ’ όλα αυτά, οι σχέσεις του Βούτσιτς με τη Δύση παραμένουν τεταμένες, καθώς η Σερβία επιδιώκει την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά διατηρεί στενούς δεσμούς με Ρωσία και Κίνα.
Η Μάρτα Κος, επίτροπος της ΕΕ για τη Διεύρυνση, ανέφερε σε ανάρτησή της ότι η τραγωδία «αλλάξε τη Σερβία». «Ενέπνευσε μαζικές κινητοποιήσεις για λογοδοσία, ελευθερία της έκφρασης και δημοκρατία χωρίς αποκλεισμούς – τις ίδιες αξίες που οδηγούν μια χώρα προς την Ευρώπη», τόνισε.
Τον Σεπτέμβριο ασκήθηκαν διώξεις σε 13 άτομα, ανάμεσά τους και ο πρώην υπουργός Υποδομών Γκόραν Βέσιτς. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα για διαφθορά, με τη στήριξη της ΕΕ, σχετικά με πιθανή κακοδιαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων που χρηματοδότησαν το έργο ανακαίνισης του σταθμού.
Ο πρώην πρωθυπουργός Μίλος Βούτσεβιτς είχε ήδη παραιτηθεί τον Ιανουάριο, υπό το βάρος των συνεχιζόμενων κινητοποιήσεων, οι οποίες σύμφωνα με τους διοργανωτές «δεν είναι μόνο για τους 16 νεκρούς, αλλά για την αξιοπρέπεια και τη διαφάνεια στη Σερβία».
Με πληροφορίες από Guardian
