Δεκάδες άνθρωποι φέρονται να έχουν χάσει τη ζωή τους και εκατοντάδες τραυματίστηκαν στην Τανζανία, καθώς οι διαδηλώσεις που ξέσπασαν μετά τις αμφιλεγόμενες εκλογές της Τετάρτης (29 Οκτωβρίου) εξελίσσονται σε μια από τις πιο αιματηρές πολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών.
Η οργή των πολιτών στρέφεται κατά της προέδρου Σαμία Σουλούχου Χασάν, η οποία, σύμφωνα με την αντιπολίτευση και διεθνείς οργανώσεις, απέκλεισε τους δύο βασικούς της αντιπάλους από τη διαδικασία, διασφαλίζοντας έτσι την επανεκλογή της χωρίς ουσιαστικό ανταγωνισμό.
Σύμφωνα με τοπικούς ακτιβιστές και την Amnesty International, οι νεκροί ξεπερνούν τους 100, ενώ σε τουλάχιστον εννέα περιοχές της χώρας αναφέρονται συγκρούσεις με αστυνομικές δυνάμεις. «Το κράτος χρησιμοποιεί αληθινά πυρά για να διαλύσει τις συγκεντρώσεις», ανέφερε ο ερευνητής της οργάνωσης Ρόλαντ Εμπόλε, σημειώνοντας πως η κατάσταση είναι δύσκολο να επαληθευθεί λόγω πλήρους διακοπής του ίντερνετ και περιορισμού της πληροφόρησης.
Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν την ημέρα των εκλογών, με χιλιάδες πολίτες να βγαίνουν στους δρόμους σε μεγάλες πόλεις όπως το Νταρ ες Σαλάαμ, φωνάζοντας συνθήματα όπως «Δεν θέλουμε τη Μαμά» – αναφορά στη Χασάν, που συχνά αποκαλείται έτσι από τους υποστηρικτές της. Στο μεταξύ, ο στρατός έχει αναπτυχθεί σε πολλά σημεία της χώρας, ενώ έχει επιβληθεί απαγόρευση κυκλοφορίας από τις 6 μ.μ.
Ποιοι αποκλείστηκαν από τις εκλογές
Στην καρδιά της κρίσης βρίσκεται η απόφαση της κυβέρνησης να αποκλείσει τα δύο βασικά κόμματα της αντιπολίτευσης από τη διαδικασία. Ο Τούντου Λίσου, αρχηγός του κόμματος Chadema, βρίσκεται από τον Απρίλιο σε δίκη για εσχάτη προδοσία και του έχει αρνηθεί η αποφυλάκιση με εγγύηση. Το κόμμα του, το ισχυρότερο της αντιπολίτευσης, αποκλείστηκε πλήρως από τις εκλογές με την αιτιολογία ότι «παραβίασε τον εκλογικό κώδικα».
Παράλληλα, ο Λουχάγκα Μπίνα, υποψήφιος του κόμματος ACT–Wazalendo, αποκλείστηκε επίσης, υποτίθεται επειδή δεν τήρησε τις διαδικασίες υποψηφιότητας. Σύμφωνα με τη Human Rights Watch, οι αποκλεισμοί αυτοί ήταν «προμελετημένοι και στοχευμένοι» ώστε να εξασφαλιστεί το αποτέλεσμα. «Η Χασάν έκλεισε την πολιτική σκηνή πριν καν ανοίξει», δήλωσε ο ερευνητής Οριέμ Νιέκο.
Αυταρχισμός και φίμωση της πληροφόρησης
Οι Αρχές επέβαλαν πλήρες μπλακ άουτ στο διαδίκτυο, μπλοκάροντας δίκτυα κινητής τηλεφωνίας και εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης, ενώ ο στρατός περιπολεί στους δρόμους. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Μελετών Ασφάλειας, η πρόσβαση στο ίντερνετ αποκαθίσταται μόνο εκτός χώρας.
Παράλληλα, δημοσιογράφοι και ακτιβιστές καταγγέλλουν εξαφανίσεις και απαγωγές: τουλάχιστον 52 άνθρωποι φέρονται να έχουν απαχθεί τον Οκτώβριο, ενώ πάνω από 100 έχουν σκοτωθεί ή «εξαφανιστεί» από τότε που η Χασάν ανέλαβε την εξουσία.
Η γνωστή ακτιβίστρια Μαρία Σαρούνγκι, που πρόσφατα απήχθη στο Ναϊρόμπι και αφέθηκε ελεύθερη έπειτα από ώρες, δήλωσε στην Washington Post: «Η πρόεδρος σκότωσε κάθε φωνή που τη διέψευδε. Τώρα δεν έχει με ποιον να διαπραγματευτεί».
Από την ελπίδα στην καταστολή
Η Σαμία Σουλούχου Χασάν ανέλαβε την προεδρία το 2021, μετά τον θάνατο του αυταρχικού προέδρου Τζον Μαγκουφούλι. Στην αρχή, θεωρήθηκε σύμβολο αλλαγής: επανέφερε την ελευθερία του Τύπου και επέτρεψε πολιτικές συγκεντρώσεις που επί χρόνια απαγορεύονταν.
Ωστόσο, τρία χρόνια αργότερα, η χώρα έχει βυθιστεί ξανά σε αυταρχισμό. Δικαστικές διώξεις, παρακολουθήσεις και βία εναντίον αντιφρονούντων θυμίζουν τη σκοτεινή περίοδο Μαγκουφούλι, με τη μόνη διαφορά ότι αυτή τη φορά οι διαδηλωτές στρέφονται κατά μιας γυναίκας προέδρου που «υποσχέθηκε ελευθερία και έφερε φόβο».
Η Αφρικανική Ένωση και ο ΟΗΕ αναμένεται να τοποθετηθούν επίσημα μέσα στις επόμενες ημέρες, ενώ ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ζητούν «άμεσο τερματισμό της βίας». Στο μεταξύ, χιλιάδες πολίτες παραμένουν στους δρόμους, παρά τις προειδοποιήσεις του στρατού.
Όπως δήλωσε ο δικηγόρος Τίτο Μαγκότι, «η κυβέρνηση δεν έχει πλέον κανέναν να διαπραγματευτεί μαζί του. Ο λαός της Τανζανίας δεν ζητά τίποτα λιγότερο από το δικαίωμα να επιλέγει ποιος θα τον κυβερνά».
Με πληροφορίες από Washington Post
