Όταν ο Ανδρέας Αγγελιδάκης προσγειώθηκε στο Γιερεβάν, την πρωτεύουσα της Αρμενίας, για να επιμεληθεί την υλοποίηση μιας παιδικής χαράς επάνω σε δικά του σχέδια ανακάλυψε ότι τα παιδιά στο δημοτικό έπαιζαν αποκλειστικά με ομοιώματα πολέμου, στρατιωτάκια και όπλα, πλαστελίνες που τις έκαναν οχηρά και τανκς.
Η πρόκληση ήταν μεγάλη να προσφέρει χαρά και πραγματικό παιχνίδι σε αυτά τα παιδιά αυτής της πλευράς του κόσμου. Αλλά και πόσες χώρες δε βρίσκονται σε μόνιμη κατάσταση ή απειλή πολέμου ή σε ακραία φτώχεια που κι αυτό είναι μια μορφή βίας και απελπισίας;
Η ελβετική μη κυβερνητικής οργάνωσης ART for The World που συνδέεται με το Τμήμα Δημόσιας Πληροφόρησης των Ηνωμένων Εθνών (UNDPI) και αναγνωρίζεται ως κοινωφελής οργανισμός από το καντόνι της Γενεύης στην Ελβετία με Πρόεδρο την Adelina von Fürstenberg, έχει αναλάβει από το 2001 την πρωτοβουλία Playgrounds & Toys. Από την πρώτη στιγμή, το έργο αυτό εξέφρασε απόλυτα την αποστολή του οργανισμού: να συνδέσει την τέχνη με τις πιο ζωτικές εκφάνσεις της ζωής των ανθρώπων: την κοινότητα, τη φαντασία και την πολιτιστική ανταλλαγή. Σε σύλληψη και επιμέλεια για 25 χρόνια της Adelina von Fürstenberg, μια σταθερή υποστηρίκτρια του ρόλου που μπορεί να παίξει η σύγχρονη τέχνη στην κοινωνική πρόοδο, προσκαλεί παιδιά και ενήλικες να εξερευνήσουν τη βαθιά σχέση μεταξύ παιχνιδιού και ανθρώπινης ανάπτυξης.
Το έργο ξεκίνησε το 2000 και συνδέθηκε με την 50ή επέτειο της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες. Η Adelina von Fürstenberg απεύθυνε πρόσκληση σε πάνω από σαράντα διεθνείς καλλιτέχνες, αρχιτέκτονες και σχεδιαστές να δημιουργήσουν καινοτόμες παιδικές χαρές και εκπαιδευτικά παιχνίδια. Από τη Νιγηρία μέχρι τα περίχωρα της Αγγλίας, από ξεχασμένες περιοχές στο Ηνωμένο Βασίλειο μέχρι τα μεγάλα αστικά κέντρα του κόσμου, το έργο καταδεικνύει πώς η τέχνη και το παιχνίδι μπορούν να γίνουν εργαλεία αλληλεγγύης, μάθησης και ανακάλυψης.
Βασική προϋπόθεση ώστε να μπορούν να υλοποιηθούν είναι τα απλά και φτηνά υλικά, να μην αποτελούν κίνδυνο για τα παιδιά και να προσφέρουν μηνύματα για την ειρηνική συνύπαρξη όλων. Η πολύχρωμη και ευρηματική γκάμα των παιχνιδιών και τον παιδότοπων που προέκυψαν αποδεικνύει ότι η ιδέα επιτεύχθηκε με επιτυχία. Κι ότι το παιχνίδι είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα γιατί όπως είπε ο φιλόσοφος Ηράκλειτος «Ο Χρόνος είναι το βασίλειο του παιδιού».
«Παιχνίδι» λοιπόν σημαίνει να γνωρίζεις, να μαθαίνεις, να έρχεσαι σε επαφή με τους άλλους και να ενεργείς ενώ διασκεδάζεις. Μέσα από το παιχνίδι, τα παιδιά εξερευνούν τον εσωτερικό και εξωτερικό τους κόσμο, αναπτύσσουν πνευματικές, δημιουργικές, συναισθηματικές και κοινωνικές δεξιότητες και ανακαλύπτουν τη δική τους ταυτότητα. Το Μουσείο Μπενάκη παρουσιάζει την έκθεση «Παιδικές Χαρές & Παιχνίδια 2000-2025» η οποία εγκαινιάζεται την Τετάρτη 29 Οκτωβρίου 2025 στην Πειραιώς 138 και θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι την Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2026. Αποτελεί την παρουσίαση μιας εξαιρετικής συλλογής σχεδίων και μακετών για παιδικές χαρές και παιχνίδια που δημιούργησαν σύγχρονοι καλλιτέχνες, αρχιτέκτονες και σχεδιαστές από όλο τον κόσμο. Η συλλογή περιλαμβάνει περισσότερες από 50 δημιουργίες που συλλέχθηκαν, εκτέθηκαν και κάποιες κατασκευάστηκαν σε κλίμακα 1:1 μεταξύ των ετών 2000 και 2025 στο πλαίσιο του έργου Playgrounds & Toys της ART for The World.
Η συλλογή δωρήθηκε πρόσφατα στο Μουσείο Μπενάκη. Έτσι, μετά από τις εξαιρετικά επιτυχημένες παρουσιάσεις της στη Γενεύη, τη Ρώμη, τη Νέα Υόρκη, το Λουγκάνο, το Λονδίνο, το Παρίσι, το Μόντε Κάρλο, τις Βρυξέλλες και το Μιλάνο, η Αθήνα και το Μουσείο Μπενάκη γίνονται πλέον η μόνιμη στέγη της συλλογής. Στην έκθεση, επισκέπτες όλων των ηλικιών θα προσκληθούν να εξερευνήσουν τις ευφάνταστες κατασκευές που συνδυάζουν το παιχνίδι, τη δημιουργικότητα και τον στοχασμό ενθαρρύνοντας τόσο τα παιδιά όσο και τους ενήλικες να μαγευτούν ξανά.
Περισσότεροι από 50 Έλληνες και διεθνείς καλλιτέχνες και αρχιτέκτονες, συμπεριλαμβανομένων των Ανδρέα Αγγελιδάκη, Martand Khosla, Stefano Boccalini, Lauda & Donegani, Luca Pancrazzi, και Viviane van Singer, συνέβαλαν στο έργο, σχεδιάζοντας παιδικές χαρές που εμπνέουν τη μάθηση, τη συνεργασία και την αυτογνωσία. Όλες οι δημιουργίες τους –από τα σχέδια έως τις μακέτες– θα εκτεθούν σε μεταλλικές βάσεις, έτοιμες να υλοποιηθούν ως πραγματικές παιδικές χαρές σχεδιασμένες από καλλιτέχνες.
Πέρα από την παρουσίαση αυτού του αξιόλογου έργου, η έκθεση «Παιδικές Χαρές & Παιχνίδια 2000-2025» στοχεύει να αποτελέσει την αφορμή για την κατασκευή σε πλήρη κλίμακα παιδικών χαρών από τη συλλογή στην Αθήνα και όχι μόνο – τουλάχιστον μία εγκατάσταση θα εγκατασταθεί μόνιμα στο Μουσείο Μπενάκη Παιχνιδιών. Με αυτόν τον τρόπο, η τέχνη θα καταστεί ζωντανή εμπειρία, αναδεικνύοντας τη δημιουργικότητα, το παιχνίδι και την αλληλεγγύη, δημιουργώντας έναν πιο όμορφο κόσμο, ακόμη και αν είναι σε παιδικό μέγεθος. Ίσως μια μέρα αποτελέσει το παράδειγμα και για τους μεγάλους.
Βρείτε περισσότερες πληροφορίες για την έκθεση «Παιδικές Χαρές & Παιχνίδια 2000-2025» εδώ.
