Ο Φρίντριχ Μερτς, ο ηγέτης της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU/CSU), αναμένεται να γίνει ο επόμενος καγκελάριος της Γερμανίας, καθώς το κόμμα του συγκέντρωσε το 28,5% της ψήφου στις εκλογές της Κυριακής, 23 Φεβρουαρίου.
Τώρα, το ερώτημα είναι πώς ο Μερς θα καταφέρει να σχηματίσει κυβερνητικό συνασπισμό ο οποίος δεν θα περιλαμβάνει το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), το οποίο αναδείχθηκε σε δεύτερη δύναμη με ποσοστό 20,7%, το μεγαλύτερο στην 11ετή ιστορία του.
Οι υποστηρικτές του περιγράφουν τον 69χρονο Μερτς, ο οποίος αποτελεί μέρος της «παλιάς φρουράς» του CDU, ως ένα πιθανό αντίδοτο στην κρίση εμπιστοσύνης που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.
Μπορεί ο ίδιος να έχει υπάρξει παραδοσιακά μετριοπαθής, αλλά ο Μερτς υπόσχεται τώρα να φέρει στη Γερμανία μία ισχυρότερη ηγεσία και να αντιμετωπίσει πολλά από τα σημαντικά προβλήματα που ταλανίζουν τη χώρα τα τελευταία χρόνια.
Αφού ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα, ο Μερτς προκάλεσε έκπληξη σε πολλούς λέγοντας ότι οι ΗΠΑ εμφανίζονται αδιάφορες για την τύχη της Ευρώπης, καλώντας τις χώρες της Γηραιάς ηπείρου να ενισχύσουν τη δική τους άμυνα, αμφισβητώντας το μέλλον του ΝΑΤΟ.
Ο μεγάλος αντίπαλος της Μέρκελ στο CDU
Έντονες αντιδράσεις είχε δημιουργήσει και η προσπάθεια του Μερτς να ενισχύσει τους νόμους κατά της μετανάστευσης στη Γερμανία, με την υποστήριξη του AfD στο κοινοβούλιο - μια κίνηση πρωτοφανής, καθώς τα κόμματα του γερμανικού κοινοβουλίου είχαν δεσμευτεί να μη συνεργάζονται με το ακροδεξιό AfD.
Παράλληλα, σηματοδότησε μία σαφή ρήξη με τις πιο κεντρώες θέσεις που υιοθέτησε το CDU υπό τη μακροχρόνια ηγεσία της Άνγκελα Μέρκελ, που ήταν άλλοτε η μεγάλη εσωκομματική αντίπαλος του Μερτς.
Τελικά, οι προτεινόμενες αλλαγές στους μεταναστευτικούς νόμους δεν εφαρμόστηκαν, αλλά η κίνηση χαρακτηρίστηκε πολιτικός «σεισμός» σε μία προεκλογική εκστρατεία που ξεκίνησε με την κατάρρευση της κυβέρνησης του καγκελάριου Όλαφ Σολτς στα τέλη του περασμένου έτους.
Πριν από μερικά χρόνια, ο Μερτς ήταν περισσότερο γνωστός ως ο άνθρωπος που παραγκωνίστηκε από την Άνγκελα Μέρκελ στο εσωτερικό της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης. Εκείνη έγινε καγκελάριος της Γερμανίας, ενώ ο Μερτς επέστρεψε στον ιδιωτικό τομέα, αναλαμβάνοντας υψηλόβαθμες θέσεις σε κολοσσούς όπως η Ernst & Young και η Blackrock.
Τώρα φαίνεται ότι θα καταφέρει να γίνει καγκελάριος της Γερμανίας, αλλά το ταξίδι του μέχρι να φτάσει σε αυτό το σημείο δεν ήταν εύκολο.
Ο Μερτς γεννήθηκε στη δυτικογερμανική πόλη Μπρίλον το 1955 σε μια εξέχουσα συντηρητική, καθολική οικογένεια. Ο πατέρας του διετέλεσε τοπικός δικαστής, ένα επάγγελμα που ασκεί και η σύζυγος του, Σάρλοτ, μέχρι σήμερα.
Ο νεαρός Μερτς προσχώρησε στο CDU όταν ήταν πήγαινε ακόμη σχολείο.
Τα «ατίθασα νιάτα» του Μερτς
Σε συνέντευξή του πριν από 25 χρόνια στη γερμανική εφημερίδα Tagesspiegel, υποστήριξε ότι τα νιάτα του ήταν πολύ πιο ξέφρενα από ότι προδίδει το αψεγάδιαστο βιογραφικό του.
Ανάμεσα στις πολλές περιπέτειες του, είπε ότι του άρεσε να τρέχει στους δρόμους με μία μοτοσυκλέτα και να παίζει χαρτιά στο πίσω μέρος της τάξης. Το περιοδικό αναφέρει και ένα περιστατικό σε ένα εφηβικό πάρτι, στο οποίο μία μερίδα μαθητών ούρησαν ομαδικώς στο ενυδρείο του σχολείου.
Μιλώντας στο BBC, ορισμένες πηγές εξέφρασαν αμφιβολίες για το κατά πόσο ο Μερτς ήταν πράγματι τόσο μεγάλος ταραχοποιός. Ένας πρώην συμμαθητής του είπε ότι ο νεαρός Φρίντριχ συνήθως «απλώς ήθελε να πει την τελευταία λέξη»
Η αλήθεια πιθανότατα βρίσκεται κάπου στη μέση, με τους ανθρώπους που γνωρίζουν τον Μερτς να δηλώνουν ότι μπορεί να απολαύσει μία μπίρα και είναι συχνά διασκεδαστικός, αν και λίγοι από αυτούς ήταν σε θέση να περιγράψουν ένα συγκεκριμένο περιστατικό ως απόδειξη των ισχυρισμών τους.
Αφού τελείωσε το σχολείο, ο Μερτς ολοκλήρωσε τη στρατιωτική του θητεία, σπούδασε νομικά και παντρεύτηκε τη συμφοιτήτριά του, Σάρλοτ Γκας, το 1981. Το ζευγάρι έχει τρία παιδιά.
Ο φιλόδοξος πολιτικός που έγινε εταιρικό στέλεχος
Για μερικά χρόνια ο Μερτς εργάστηκε ως δικηγόρος, αλλά πάντα είχε το βλέμμα του στραμμένο στην πολιτική και εξελέγη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 1989, σε ηλικία 33 ετών.
«Ήμασταν και οι δύο αρκετά νέοι και πολύ φρέσκοι και ας πούμε ανέγγιχτοι», λέει η Ντάγκμαρ Ροτη-Μπέρεντ, η οποία έγινε ευρωβουλευτής την ίδια εποχή για το κεντροαριστερό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας (SPD).
Η ίδια δήλωσε ότι βρήκε τον νεαρό Μερτς σοβαρό, αξιόπιστο, ειλικρινή και ευγενικό, αλλά ακόμη και αστείο - μια ιδιότητα που θεωρεί ότι είναι λιγότερο εμφανής τώρα: «Υποθέτω ότι τα πολλά χτυπήματα με την πάροδο του χρόνου μπορεί να τον έχουν σκληρύνει λίγο».
Όπως γράφει το BBC, η φιλοδοξία του Μερτς ήταν προφανής ακόμη και πριν από τρεις δεκαετίες, έτσι ο νεαρός πολιτικός έκανε τη μετάβαση από το Ευρωκοινοβούλιο στην Μπούντεσταγκ, το 1994. Δεν άργησε να αναδειχθεί ως ένα από τα νέα, ταλαντούχα στελέχη στην πιο «δεξιά» και παραδοσιακή πλευρά του κόμματος.
«Είναι θαυμάσιος ομιλητής και βαθύς στοχαστής», λέει ο Κλάους-Πίτερ Βίλτς, μέλος της Μπούντεσταγκ και του CDU που τον γνωρίζει για περισσότερα από 30 χρόνια.
«Ένας μαχητής», λέει ο Βίλτς, γεγονός που αποδεικνύεται από το γεγονός ότι ο Μερτς έκανε τρεις προσπάθειες να ηγηθεί του κόμματός του.
Οι δύο πρώτες αποτυχίες του, το 2018 και τον Ιανουάριο του 2021, θα μπορούσαν επίσης να διαβαστούν ως ένδειξη του αγώνα του να ενεργοποιήσει τη βάση του κόμματος.
Αλλά ήταν στις αρχές του 21ου αιώνα, την πρώτη φορά που οι φιλοδοξίες του εκτροχιάστηκαν, όταν έχασε από την Άνγκελα Μέρκελ σε έναν αγώνα εξουσίας του κόμματος.
Η Μέρκελ, η συγκρατημένη κβαντοχημικός από την πρώην κομμουνιστική Ανατολική Γερμανία, και ο Μερτς, ο φιλόδοξος δικηγόρος από τη Δύση, δεν τα βρήκαν ποτέ.
Ο Μερτς αναφέρεται σε αυτό το δυσάρεστο για τον ίδιο επεισόδιο σε μια σύντομη αυτοβιογραφική ανάρτηση στον ιστότοπο του CDU, λέγοντας ότι το 2009 αποφάσισε να εγκαταλείψει το κοινοβούλιο για να «δώσει χώρο για σκέψη» στον εαυτό του.
Τα χρόνια της περισυλλογής του περιελάμβαναν μια καριέρα στα χρηματοοικονομικά και το εταιρικό δίκαιο - έγινε στέλεχος σε διάφορες διεθνείς εταιρείες και, όπως λέγεται, εκατομμυριούχος.
Η στροφή του CDU μακριά από την Μέρκελ και προς τα «δεξιά»
Θα περνούσε περισσότερο από μια δεκαετία προτού επιστρέψει στο κοινοβούλιο, όπου έκτοτε προσπαθεί να στρέψει το CDU προς μία πιο συντηρητική κατεύθυνση, αφήνοντας πίσω το κεντρώο δόγμα της Μέρκελ.
Η προσπάθεια του να αυστηροποιήσει τους μεταναστευτικούς κανόνες βασιζόμενους στην στήριξη του AfD τον Ιανουάριο οδήγησε σε μαζικές διαμαρτυρίες και καταδικάστηκε δύο φορές από την ίδια τη Μέρκελ.
Οι επικριτές του έκαναν λόγο για ένα ασυγχώρητο προεκλογικό τέχνασμα, αλλά οι υποστηρικτές του επέμειναν ότι ο Μερτς προσπαθούσε στην πραγματικότητα να προσελκύσει έξυπνα τον κόσμο από την άκρα δεξιά.
Έχει διακινδυνεύσει να αποξενώσει και στο παρελθόν πιο μετριοπαθή τμήματα του εκλογικού σώματος, ψηφίζοντας τη δεκαετία του 1990 κατά ενός νομοσχεδίου που περιελάμβανε την ποινικοποίηση του βιασμού εντός γάμου.
Αργότερα εξήγησε ότι θεωρούσε ότι ο βιασμός εντός γάμου ήταν ήδη έγκλημα και ότι ήταν άλλα θέματα του νομοσχεδίου στα οποία είχε αντιρρήσεις.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλής μεταξύ των νέων και των γυναικών, αλλά ο Κλάους-Πίτερ Βίλτς πιστεύει ότι η κάλυψη του Μερτς από τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης είναι άδικη. «Τον είχα αρκετές φορές στην εκλογική μου περιφέρεια», δήλωσε στο BBC. «Στη συνέχεια, οι γυναίκες έρχονται και λένε ότι είναι ωραίος τύπος».
Η Σάρλοτ Μερτς τον υπερασπίστηκε επίσης, λέγοντας στην εφημερίδα Westfalenpost: «Αυτό που γράφουν κάποιοι για την εικόνα του συζύγου μου για τις γυναίκες δεν είναι απλώς αλήθεια».
Ωστόσο, όποιες και αν είναι οι επικρίσεις στο πρόσωπο του Μερτς, ένας διπλωμάτης της ΕΕ δήλωσε στο BBC ότι οι Βρυξέλλες «περιμένουν με αγωνία την άφιξή του».
«Ήρθε η ώρα να ξεφύγουμε από αυτό το γερμανικό αδιέξοδο και να βάλουμε μπροστά τη μηχανή».
Με πληροφορίες από BBC
