Οι βουλγαρικές αρχές έχουν κατηγορηθεί ότι αγνόησαν τις κλήσεις έκτακτης ανάγκης και παρεμπόδισαν τις προσπάθειες για τη διάσωση τριών Αιγύπτιων εφήβων, τα οποία αργότερα πέθαναν σε θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν κοντά στα βουλγαροτουρκικά σύνορα στα τέλη Δεκεμβρίου.
Ένας φάκελος αποδεικτικών στοιχείων που συντάχθηκε από δύο ανθρωπιστικές οργανώσεις, τον οποίο είδε ο Guardian, περιέχει φωτογραφίες, μαρτυρίες και γεωγραφικές τοποθεσίες που φέρεται να δείχνουν την αποτυχία των αρχών να σώσουν τα αγόρια, τα οποία ζήτησαν βοήθεια καθώς πάλευαν στο κρύο και χάθηκαν στα δάση του Μπουργκάς, στη Βουλγαρία. Οι οργανώσεις, No Name Kitchen (NNK) και Collettivo Rotte Balcaniche (CRB), λένε ότι η έκθεσή τους, Frozen Lives, αποκαλύπτει μια ευρύτερη εικόνα της βαρβαρότητας κατά των μεταναστών στα σύνορα της Ευρώπης.
Τα σύνορα της Βουλγαρίας με την Τουρκία είναι ένα συχνό σημείο διέλευσης για άτομα που ελπίζουν να ζητήσουν άσυλο στην Ευρώπη, αλλά υπήρξαν καλά τεκμηριωμένες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβανομένων καταγγελιών για παράνομες απωθήσεις αιτούντων άσυλο στην Τουρκία. Είναι απαγορευτικό ανάγλυφο, βραχώδες και λοφώδες με παγωμένες χειμερινές θερμοκρασίες και τσουχτρούς ανέμους.
Η NNK και η CRB λένε ότι ειδοποιήθηκαν για πρώτη φορά το πρωί της 27ης Δεκεμβρίου 2024 ότι είχαν πραγματοποιηθεί κλήσεις σε μια τηλεφωνική γραμμή έκτακτης ανάγκης που δημιουργήθηκε από μια ομάδα ομπρέλα φιλανθρωπικών οργανώσεων. Οι κλήσεις αναφέρονταν σε τρεις εφήβους «με άμεσο κίνδυνο θανάτου» και έστελναν τοποθεσίες GPS. Στη συνέχεια, οι ακτιβιστές έκαναν πολλές κλήσεις στον επίσημο αριθμό έκτακτης ανάγκης 112 και προσπάθησαν να φτάσουν τα ίδια τα αγόρια.
Η βουλγαρική συνοριακή αστυνομία φέρεται να εμπόδισε τις προσπάθειες διάσωσης από τις οργανώσεις, παρά το γεγονός ότι τους έδειξαν ένα βίντεο με ένα από τα αγόρια στο χιόνι.
Τα αγόρια, τα οποία αργότερα αναγνωρίστηκαν ως ο 17χρονος Αχμέντ Σάμρα, ο 16χρονος Αχμέντ Ελαουαντάν και η 15χρονη Σεϊφάλα Ελμπελτάγκι, βρέθηκαν όλα αργότερα νεκρά, ενώ ο Αχμέντ Σάμρα ανακαλύφθηκε με «αποτυπώματα από τα πόδια του σκύλου και αποτυπώματα από μπότες γύρω από το σώμα του». Η έκθεση λέει, «υποδεικνύει ότι η συνοριακή αστυνομία τον είχε ήδη βρει, ίσως ακόμα ζωντανό ή νεκρό, αλλά είχε επιλέξει να τον αφήσει εκεί στο κρύο».
Οι ακτιβιστές που επέστρεψαν στο σημείο αργότερα λένε ότι διαπίστωσαν ότι όλα τα ίχνη των αποτυπωμάτων είχαν σβήσει. Ένας από αυτούς που ανακάλυψαν το πτώμα στο χιόνι είπε ότι η εικόνα «χαράχτηκε» για πάντα στη μνήμη τους. Ένα από τα σώματα των αγοριών ανακαλύφθηκε να έχει φαγωθεί εν μέρει από ζώα.
Η έκθεση αναφέρει λεπτομερώς τη συστηματική παρενόχληση των ομάδων διάσωσης των οργανώσεων σε μηδενικές θερμοκρασίες τον Δεκέμβριο, καθώς και βανδαλισμό ενός από τα αυτοκίνητά τους, το οποίο αναγκάστηκαν από τους συνοριοφύλακες να εγκαταλείψουν και αργότερα βρέθηκε με σπασμένα τζάμια και βίδες στη μηχανή του για να το απενεργοποιήσουν. Μιας ομάδας διάσωσης κατασχέθηκαν τα διαβατήρια και τα τηλέφωνα από την αστυνομία και ελήφθησαν δακτυλικά αποτυπώματα και φωτογραφίες.
Μια γυναίκα ακτιβίστρια ξεγυμνώθηκε και της έκαναν έρευνα στο αστυνομικό τμήμα. «Με χώρισαν από τους άντρες φίλους μου και με έψαξαν μπροστά σε δύο συνοριακούς αστυνομικούς και με έβαλαν να καθίσω εκεί ενώ περνούσαν τις τσάντες μου», είπε. «Είχα την περίοδο μου και ένιωθα εξαιρετικά άβολα και πως ήταν περιττό να με κάνουν να σταθώ εκεί γυμνή. Έμοιαζε ότι κάθε ενέργεια που έκαναν οι αστυνομικοί ήταν απλώς για να μας εκφοβίσουν και να μας τρομάξουν και να μας αποτρέψουν να κάνουμε κάτι παρόμοιο ξανά».
Κατά τη διάρκεια μιας άλλης προσπάθειας διάσωσης, μια ομάδα αναγκάστηκε να περπατήσει περίπου 10 χιλιόμετρα μέχρι την πλησιέστερη πόλη ενώ την ακολουθούσε η συνοριακή αστυνομία στο αυτοκίνητό της.
Αρκετές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν κρούει τον κώδωνα του κινδύνου τα τελευταία χρόνια για, όπως λένε, απότομη αύξηση της στόχευσης όσων δείχνουν αλληλεγγύη και εργάζονται με αιτούντες άσυλο και μετανάστες σε όλη την Ευρώπη. Τον περασμένο Σεπτέμβριο, τα φώτα της δημοσιότητας στράφηκαν ξανά στις βουλγαρικές αρχές αφού το ερευνητικό ρεπορτάζ Balkan Insight αποκάλυψε στοιχεία που υποδηλώνουν ότι αξιωματικοί της συνοριακής υπηρεσίας της ΕΕ Frontex εκφοβίζονταν για να σιωπήσουν για παραβιάσεις δικαιωμάτων που είχαν δει στα βουλγαρικά σύνορα.
Υπό το πρίσμα των θανάτων των εφήβων, η NNK και η CRB ζήτησαν μια «ανεξάρτητη, επίσημη έρευνα» για «συστημική βία και αμέλεια από τις βουλγαρικές αρχές» και «εξευτελιστική μεταχείριση των ανθρώπων εν κινήσει». Ένας ακτιβιστής είπε: «Δεν πρέπει να είναι ευθύνη των ανήσυχων ακτιβιστών να προσεγγίσουν ανθρώπους στο δάσος – η συνοριακή αστυνομία είναι εκπαιδευμένη και πληρώνεται για να το κάνει. Είναι εντελώς σοκαριστικό ότι τρεις ανήλικοι πάγωσαν στο δάσος, παρόλο που είχαν τεθεί πολλαπλές ειδοποιήσεις στο 112. Αυτή είναι μια τεράστια αποτυχία για όλους. Όχι μόνο για τις βουλγαρικές αστυνομικές δυνάμεις, αλλά για την ΕΕ συνολικά και όλα τα κράτη μέλη της».
Το βουλγαρικό υπουργείο Εσωτερικών απέρριψε τους ισχυρισμούς και είπε ότι οι συνοριακές του δυνάμεις αντέδρασαν έγκαιρα σε αναφορές για νεαρούς σε κίνδυνο, στέλνοντας περιπολίες «αμέσως», αλλά ότι τα πτώματα βρέθηκαν σε διαφορετικές τοποθεσίες από αυτές που είχαν αρχικά παρασχεθεί. Σημείωσε ότι οι έρευνες συνεχίζονται σε αυτές τις περιπτώσεις, προσθέτοντας ότι η συνοριακή αστυνομία «δεν επέτρεψε ούτε ανέχτηκε καμία έκφραση απάνθρωπης ή ασέβειας συμπεριφοράς του προσωπικού της προς τους πολίτες. Και αυτό ισχύει για όλους τους πολίτες και όλους τους υπηκόους τρίτων χωρών που εισήλθαν παράτυπα στην επικράτεια της χώρας. Το 2024 πραγματοποιήθηκαν 515 επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης από τη γενική διεύθυνση συνοριακής αστυνομίας της Βουλγαρίας, με σκοπό την παροχή ιατρικής βοήθειας σε υπηκόους τρίτων χωρών που κατάφεραν να εισέλθουν παράνομα στη χώρα», ανέφερε το υπουργείο. Οι περίπολοί μας αντέδρασαν σε όλα αυτά τα σήματα έγκαιρα, λαμβάνοντας υπόψη πόσο σημαντικό είναι αυτό όταν ένα άτομο εκτίθεται σε ακραίες καιρικές συνθήκες».
