Η Νορμανδία κατάφερε μετά από χρόνια να επαναπατριστεί το μανιφέστο που έγραψε η Σαρλότ Κορντέ για την δολοφονία ενός εκ των πρωτεργατών της Γαλλικής Επανάστασης, του Ζαν Πολ Μαρά.
Το χειρόγραφο μανιφέστο της Σαρλότ Κορντέ στο οποίο αναφέρεται στη δολοφονία του ηγέτη των Ιακωβίνων Ζαν-Πωλ Μαρά αγοράστηκε σε δημοπρασία από την περιφέρεια της Νορμανδίας, την πόλη Καέν και το διαμέρισμα Καλβαντός. Οι τρεις τοπικές αρχές κατάφεραν να ενώσουν τις δυνάμεις τους για να σώσουν αυτό το ανεκτίμητο ιστορικό αρχείο.
Το ιδιόγραφο χειρόγραφο, που κοστολογείται σε 80.000-100.000 ευρώ, ξεπέρασε τελικά το ποσό αυτό και πωλήθηκε για 215.000 ευρώ. Και αυτό είναι μόνο το τίμημα κατοχύρωσης. Το τελικό κόστος με τα τέλη και τους φόρους έφτασε τα 270.000 ευρώ.
Σαρλότ δε Κορντέ: Η δολοφονία και το μανιφέστο
Γεννημένη στη Νορμανδία σε μια οικογένεια παλαιών αριστοκρατών χωρίς οικονομική ευμάρεια, η Μαρί -Αν Σαρλότ δε Κορντέ ντ΄Αρμόντ στάλθηκε σε ηλικία 13 ετών σε μοναστήρι στην Καέν για να λάβει την βασική μόρφωση. Παρέμεινε στο μοναστήρι μέχρι να φύγει για το Παρίσι δέκα χρόνια αργότερα.
Στο μοναστήρι η Κορντέ μελέτησε τους μεγάλους Γάλλους συγγραφείς, μεταξύ των οποίων ο Βολταίρος, ο Ρουσσώ και ο προ-προ-προ-προπάππους της, τραγωδός Πιερ Κορνέιγ, τον οποίο ο Βολταίρος θεωρούσε ισάξιο του Ομήρου.
Η πνευματική της ζύμωση υποκινήθηκε από τις φιλοσοφικές συζητήσεις των Γάλλων επαναστατών. Συμπαρατάχθηκε με τους μετριοπαθείς Γιρονδίνους και από τη θεωρία πέρασε στη δράση υποκινούμενη από τις σφαγές του Σεπτεμβρίου του 1792, κατά τις οποίες περισσότεροι από 1.000 κρατούμενοι - ο μισός πληθυσμός των φυλακών του Παρισιού - εκτελέστηκαν με συνοπτικές διαδικασίες υπό το φόβο ότι θα συμμαχούσαν με τους Πρώσους εισβολείς. Η Κορντέ θεώρησε την εμπρηστική ρητορική του Μαρά και τη ριζοσπαστική του φράξια των «βουνίσιων» (Montagnard), όπως αποκαλούνταν, υπεύθυνη για αυτό το ανοσιούργημα.
Πεπεισμένη ότι η δολοφονία του Μαρά θα έβαζε τέλος στα όργια επαναστατικής βίας, που έπαιρναν σάρκα και οστά στη Γαλλία, η Σαρλότ Κορντέ ξεκίνησε για το Παρίσι στις 9 Ιουλίου 1792. Αγόρασε ένα μαχαίρι, όπως έγραψε στο τρισέλιδο μανιφέστο της και εντόπισε το θύμα της. Το βράδυ της 13ης Ιουλίου, κατάφερε να γίνει δεκτή στο διαμέρισμα του Μαρά ισχυριζόμενη ότι είχε πληροφορίες για μια συνωμοσία των Γιρονδίνων στην Καέν. Της έδειξαν το δωμάτιό του, όπου ο Ζαν Πολ Μαρά βρισκόταν στο λουτρό του. Του είπε τα ονόματα των υποτιθέμενων συνωμοτών και στη συνέχεια τον μαχαίρωσε στην καρδιά.
Δεν είχε καμία πρόθεση να βγει ζωντανή. Ήξερε ότι θα συλληφθεί και θα εκτελεστεί γι' αυτό το έγκλημα, αλλά ήταν προετοιμασμένη. Είχε κρύψει το γράμμα στο μπούστο της. Αυτό βρέθηκε κατά τη διάρκεια έρευνας μετά τη σύλληψή της, αλλά δεν καταχωρήθηκε ποτέ ως αποδεικτικό στοιχείο στη δίκη της, επειδή ο εισαγγελέας προτίμησε να προωθήσει την πολιτικά σκόπιμη μυθοπλασία ότι η Κορντέ ήταν βασιλικών πεποιθήσεων. Το μανιφέστο επίσης δεν συμβάδιζε με την επιμονή των «βουνίσιων» ότι η Κορντέ δεν ήταν παρά ένα εργαλείο μιας τεράστιας συνωμοσίας των Γιρονδίνων.
Οι τελευταίες γραμμές του επίμαχου μανιφέστου της ανέφεραν: «Οι γονείς και οι φίλοι μου δεν πρέπει να ανησυχούν, κανείς δεν γνώριζε τα σχέδιά μου. Επισυνάπτω το πιστοποιητικό βάπτισής μου σε αυτή τη διεύθυνση για να δείξω τι μπορεί να κάνει το πιο αδύναμο χέρι που καθοδηγείται από πλήρη αφοσίωση. Αν δεν πετύχω το εγχείρημά μου, Γάλλοι, σας έδειξα τον δρόμο, γνωρίζετε τους εχθρούς σας, ξεσηκωθείτε, προχωρήστε και χτυπήστε».
Η Σαρλότ Κορντέ δικάστηκε, καταδικάστηκε και αποκεφαλίσθηκε στην γκιλοτίνα τέσσερις ημέρες μετά από την δολοφονία του Μαρά. Η δήλωση του σκοπού της εξαφανίστηκε αρχικά και επανεμφανίστηκε σε μια δημοπρασία το 1834. Έκτοτε έχει πωληθεί άλλες επτά φορές, περνώντας από ιδιωτική συλλογή σε ιδιωτική συλλογή.
Μάλιστα οι αρχές πολιτιστικής κληρονομιάς της Νορμανδίας προσπάθησαν να αποτρέψουν την τελευταία πώληση, φοβούμενες ότι θα μπορούσε να αποκτηθεί από ξένο αγοραστή και να φύγει από τη χώρα. Όταν δεν τα κατάφεραν συνέπραξαν με τις αρχές του διαμερίσματος και της πόλης για να φέρουν αυτό το τεράστιας σημασίας χειρόγραφο πίσω στην αγαπημένη πατρίδα της Σαρλότ Κορντέ.
