Στην πλήρη αποκατάσταση του Τεμένους Χαμζά Μπέη- γνωστού και ως Αλκαζάρ- στη Θεσσαλονίκη, προχωρά το υπουργείο Πολιτισμού.
Το έργο της αποκατάστασης του Αλκαζάρ- με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2025- έχει προϋπολογισμό 10.511.984 ευρώ και εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ φορέας υλοποίησης είναι η Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του υπουργείου.
Το Τέμενος Χαμζά Μπέη βρίσκεται στο κέντρο της Θεσσαλονίκης- στη διασταύρωση των οδών Εγνατίας και Βενιζέλου- και αποτελεί τον παλαιότερο ισλαμικό ευκτήριο οίκο της πόλης. Χτίστηκε το 1467-1468 από την κόρη του στρατιωτικού διοικητή Χαμζά Μπέη.
Είναι γνωστό στους Θεσσαλονικείς ως Αλκαζάρ, από τον ομώνυμο κινηματογράφο που στεγάστηκε για αρκετά χρόνια στην περίστυλη αυλή του τεμένους, ενώ από το 1926 προστατεύεται από τον νόμο ως ιστορικό και αρχαιολογικό μνημείο.
Η τετράγωνη σε κάτοψη αίθουσα προσευχής του τεμένους έχει εσωτερικές διαστάσεις 11,54Χ11,54 μέτρα και μέγιστο ύψος 17 μέτρα. Διαθέτει μολυβδοσκέπαστο ημισφαιρικό θόλο, ο οποίος εδράζεται σε οκταγωνικό τύμπανο.
Σε αυτή προστέθηκαν διαμερίσματα, στη βορειανατολική και νοτιοδυτική πλευρά και έκκεντρο προστώο, στη βορειοδυτική πλευρά και τη δυτική γωνία, τα οποία αποτελούν ενιαίο περίστωο περιβάλλοντας το τέμενος σε σχήμα «Π». Τα διαμερίσματα του περιστώου, αναπτύσσονται παράλληλα με τους πλευρικούς τοίχους του κυρίως τεμένους. Το αίθριο έχει κάτοψη σχήματος τραπεζίου, ενώ οι στοές του ορίζονται από κιονοστοιχίες.
Το τέμενος αποτελείται από τρεις διακριτές ενότητες που αντιστοιχούν σε τρεις διαδοχικές χρονολογικές φάσεις κατασκευής του:
- την αίθουσα προσευχής του τεμένους,
- το περίστωο που συντίθεται από ανοικτή κιονοστήρικτη στοά (ρεβάκ), στα δυτικά με πλευρικά κλειστά διαμερίσματα, στα βόρεια και νότια
- το αίθριο.
«Σημαντικές αλλοιώσεις στη μορφολογία του»
«Προχωρούμε στην άμεση αποκατάσταση ενός εμβληματικού μνημείου, του Τεμένους Χαμζά Μπέη, που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης. Οι περισσότεροι Θεσσαλονικείς αναφέρονται στο μνημείο ως Αλκαζάρ, λόγω της πολύχρονης χρήσης του ως αίθουσας κινηματογράφου», δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.
Το μνημείο γνώρισε πολλές επεμβάσεις, διαφορετικές φάσεις και χρήσεις, με συνέπεια τις σημαντικές αλλοιώσεις στη μορφολογία του, σημείωσε η υπουργός. Το έργο αυτό, συμπλήρωσε, εντάσσεται στο πρόγραμμα αποκατάστασης και ανάδειξης του μνημειακού αποθέματος της Θεσσαλονίκης, όλων των ιστορικών περιόδων.
Στο πλαίσιο αυτό, υλοποιούνται έργα στην Αχειροποίητο, τη Ροτόντα, την Αγία Σοφία, την Παναγία των Χαλκέων, στους ναούς της Αγίας Αικατερίνης, του Αγίου Νικολάου του Ορφανού και του Προφήτη Ηλία, στα Βόρεια, Βορειοδυτικά και Δυτικά Τείχη της πόλης, στην Αρχαία Αγορά, το Αγίασμα του Αγίου Ιωάννη, το Λουτρό Μπέη Χαμάμ (Λουτρά Παράδεισος) και στο μνημειακό κτίριο του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης.
Παράλληλα, από το υπουργείο Πολιτισμού χρηματοδοτούνται μελέτες για την τεκμηρίωση, συντήρηση, αποκατάσταση και διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου μνημείων οθωμανικής περιόδου, στη Θεσσαλονίκη (Μπέη Χαμάμ, Γιαχουντί Χαμάμ (Λουλουδάδικα), Λουτρά Φοίνικα, Μπεζεστένι, Αλατζά Ιμαρέτ, Γενί Τζαμί).
