«Άδειο Άλογο»: Το ευρηματικό sci-fi αντι-μυθιστόρημα του Παύλου Μεθενίτη

Παύλος Μεθενίτης Facebook Twitter
Στο νέο του βιβλίο, ο Παύλος Μεθενίτης φτάνει την έννοια της αποξένωσης από το περιβάλλον και τον εαυτό στα άκρα.
0

ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΤΟΥ κιόλας βιβλίο, ο Παύλος Μεθενίτης φλερτάρει με τους ήρωες που βαδίζουν στα σκοτεινά: αποσυνάγωγους, λούζερ, χαμένους κάπου μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας, αντάρτες που έφτασαν να αλληλοεξοντωθούν γιατί στην πείνα τους πάνω κατανάλωσαν παραισθησιογόνα μανιτάρια –η πραγματική ιστορία που κρύβεται πίσω από το «Αμανίτα Μουσκάρια»–, πρωταγωνιστές που οικειοποιούνται ξένες ταυτότητας στον «Άλλο».

Στο νέο του βιβλίο, που εγκαινιάζει τη «μεταγραφή» του από τις εκδόσεις Καστανιώτη στον Εύμαρο, με τον τίτλο Άδειο Άλογο ο συγγραφέας φτάνει την έννοια της αποξένωσης από το περιβάλλον και τον εαυτό στα άκρα: ο απολυμένος ήρωάς του, ένας καθημαγμένος λούζερ που βλέπει την αγαπημένη του γυναίκα να τον εγκαταλείπει για το αφεντικό του και άλλοτε καλύτερό του φίλο, τα χάνει και οπλισμένος με ένα Μόσμπεργκ ορκίζεται να εκδικηθεί – ή μήπως το έχει κάνει ήδη;

Η εναρκτήρια σκηνή ενός δυνάμει σπλάτερ με τον αιματοβαμμένο αντικατοπτρισμό του συγγραφέα να μοιάζει με αυτόν ενός άδειου αλόγου δίνει το στίγμα αυτού που θα ακολουθήσει: μια ονειροπαγίδα ή ένας εφιάλτης που υψώνεται πάνω από το παραλήρημα του ήρωα, ο οποίος, σημειωτέον, έτσι κι αλλιώς δεν κοιμάται ποτέ. 

Πρόκειται για ένα άκρως ευρηματικό, κομμένο στα ελληνικά μας μέτρα science fiction, που σκοπό έχει να αποτινάξει κάθε ικμάδα λογικής και ισορροπίας από τον ταραγμένο νου και κλείνοντας το μάτι στον αναγνώστη να καταθέσει το δικό του εκρηκτικό μανιφέστο κόντρα σε μια κοινωνία που δεν κατάφερε ποτέ να χωρέσει τους χαμένους.

Καινοφανής, λοιπόν, ο τρόπος που ένα αντι-μυθιστόρημα φτιαγμένο από φραγκμέντα, εικόνες καταστροφής, θεωρίες συνωμοσίας, όλα σχεδόν αποκυήματα ενός κατεστραμμένου μυαλού σε εποχές πλήρους ισοπέδωσης συμβιώνει απόλυτα και παράλληλα με την πραγματικότητα του αντι-ήρωα.

Πρόκειται για ένα άκρως ευρηματικό, κομμένο στα ελληνικά μας μέτρα science fiction, που σκοπό έχει να αποτινάξει κάθε ικμάδα λογικής και ισορροπίας από τον ταραγμένο νου και κλείνοντας το μάτι στον αναγνώστη να καταθέσει το δικό του εκρηκτικό μανιφέστο κόντρα σε μια κοινωνία που δεν κατάφερε ποτέ να χωρέσει τους χαμένους.

αδειο αλογο
ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΑΓΟΡΑΣΕΤΕ: Παύλος Μεθενίτης, Άδειο Άλογο, Εκδόσεις Εύμαρος, Σελ.: 192

Προ πολλού κατεστραμμένος, ο Ηλίας Πανταζής αναγκάστηκε να μοιραστεί από νεαρός ακόμα τις επιθυμίες και την αγαπημένη του XT 500 με τον κολλητό του τον Νίκο, τον οποίο πάντοτε θαύμαζε, να βλέπει τον πατέρα του να αγωνίζεται στο εργοστάσιο του Παπαστράτου για τα προς το ζην, ηττημένος από τους πολιτικούς αγώνες, να παρατηρεί τα όνειρά του καθώς συντρίβονται στο θρίλερ της καθημερινότητας.

Και εδώ είναι η σπουδαιότητα του Άδειου Αλόγου: ότι δεν χρειάζεται καμία ανεκδοτολογική, υπερβολική ιστορία φερμένη από την άκρη της Αμερικής, σαν αυτές που παρατίθενται σαν αντεστραμμένη πολιτική σάτιρα στο βιβλίο, όταν μιλάει η πιο σκληρή πραγματικότητα, με τα σενάριά της να ανταγωνίζονται την πιο ικανή επιστημονική φαντασία. Ο ήρωας, άλλωστε, που έχει βγει από τα όρια της λογικής και του εαυτού του, το ομολογεί παραπέμποντας απευθείας στον Στίβεν Κινγκ: «Νιώθω σαν κομπάρσος στον εφιάλτη κάποιου άλλου». 

Στη ρητορική του βιβλίου που στήνεται μέσα από έναν παραληρηματικό λόγο, ο οποίος ακροβατεί μεταξύ των σεναρίων του Οικονομίδη και των αυτοαναφορικών μονολόγων του Ουελμπέκ, αντιπαραβάλλονται διάφορα ρητά, λατινικές φράσεις, επαναλήψεις, σύμφυτα με τις μεγαλομανείς εκλάμψεις του μισάνθρωπου ήρωα.

Και όμως σε αυτόν τον φανατισμένο, οργισμένο, θυμωμένο, σεξιστικό και άκρως αρνητικό λόγο αυτού του άκρως αντιδραστικού λούζερ φαίνεται να λάμνει κάτι μεγάλο: η ανείπωτη αγάπη για τον γιο του και για την πιο αθώα του πλευρά που έχει εντελώς χαθεί.

Και κάπου εδώ προκύπτουν κάποιες ανέλπιστες εκφράσεις τρυφερότητας, ποτισμένες με μπόλικες δόσεις χιούμορ, που μας κάνουν να θυμόμαστε πως τρελοί, κακοί, ανάποδοι, χαμένοι και κερδισμένοι, είμαστε όλοι άνθρωποι κάτω από ένα απέραντο σύμπαν που μας κοροιδεύει και μας περιγελά: «Όπως οι ανθρώπινες σχέσεις, όπως οι μηχανές, όπως τα αστέρια που κάποια στιγμή μετά από πολλά χρόνια σκάνε, κάνουν ένα κοσμικό μπαταμπούμ! και εκτοξεύουν τα υλικά τους στο διάστημα. Κοσμικά μπάζα, μεγάλε. Τα οποία κάποια στιγμή θα συνεχίσουν να συμπυκνώνονται, να θερμαίνονται, να στροβιλίζονται και, ορίστε! Ένας καινούργιος ήλιος, ένας ήλιος-μωρό, από τα υλικά των παλιότερων! Που θα μεγαλώσει κι αυτός, θα ωριμάσει, θα γεράσει και θα πεθάνει, όπως εγώ, όπως ο γιος μου, που κι αυτός, όπως εγώ, όπως όλοι, είμαστε αστρόσκονη με αυτοσυνείδηση. Η απόλυτη ανακύκλωση».

Πού άλλωστε θα βρει κανείς την ελπίδα πέρα από την ποιητική μεταφορά και τη λογοτεχνία; 

ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΔΩ

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.

To νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.

Βιβλίο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Με λένε Μαργαρίτα Καραπάνου και είμαι συγγραφέας, από εκεί και πέρα όλα είναι αχνά για μένα»

Daily / «Με λένε Μαργαρίτα Καραπάνου, είμαι συγγραφέας, από εκεί και πέρα όλα είναι αχνά για μένα»

Ένα σπάνιο ντοκουμέντο προβλήθηκε ως επεισόδιο της σειράς εκπομπών «Το μαγικό των ανθρώπων» και μπορεί να το δει κανείς στην πλατφόρμα της ΕΡΤ: μια συνέντευξη της Μαργαρίτας Καραπάνου που είχε γυριστεί το 1998, δέκα χρόνια πριν από τον θάνατο της, και δεν είχε προβληθεί ποτέ.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Σοφία Αυγερινού: «Όλα ξεκίνησαν από το Έγκλημα και Τιμωρία του Ντοστογιέφσκι»

Βιβλίο / Η Σοφία Αυγερινού έκανε κάτι σημαντικό. Μετέφρασε Μπροχ στα ελληνικά

Έχει αναμετρηθεί με τα μνημειώδη έργα του Χέρμαν Μπροχ –«Οι υπνοβάτες», «Τα μάγια», «Ο θάνατος του Βιργιλίου» και έχει κατορθώσει να τα παραδώσει σε ένα νέο κοινό. Η συγγραφέας και μεταφράστρια μιλάει για τη σχέση της με τη λογοτεχνία και τον τρόπο με τον οποίο έχει επηρεάσει τη δουλειά της.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
ΕΠΕΞ Δέκα βιβλία που δεν θα βρεις εύκολα σε άλλες λίστες

Βιβλίο / Δέκα βιβλία που δεν θα βρεις εύκολα σε άλλες λίστες

Μια επιλογή τίτλων που καλύπτει από την Κατοχή και τους δωσίλογους, μέχρι τη συναίνεση, το «1984», ένα «αρχέγονο queer», τα Τέμπη, τη hyperpop, έναν αυτοκράτορα-φιλόσοφο και τους συνειρμούς ενός Αθηναίου «ευπατρίδη».
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
90’ με τη συντακτική ομάδα της «βλάβης»

Βιβλίο / Αυτή η παρέα φτιάχνει τη «βλάβη», το πιο φρέσκο έντυπο για το βιβλίο

Είναι millennials, πιστεύουν ακόμα στην αξία του τυπωμένου χαρτιού, δεν δέχονται διαφημίσεις, ξέρουν πολύ καλά το βιβλίο, δεν αναρτούν τίποτα στο internet γιατί θέλουν να σε δουν να ξεφυλλίζεις το περιοδικό τους. Και πολύ καλά κάνουν γιατί η «βλάβη» τους είναι ένας νέος τρόπος να μιλάς για το βιβλίο και για τον πολιτισμό.
M. HULOT
«Εκτελούσαμε αποφάσεις, ακόμα κι όταν διαφωνούσαμε»

Το πίσω ράφι / «Εκτελούσαμε αποφάσεις, ακόμα κι όταν διαφωνούσαμε»

Η Μαρία Μπέικου αφηγείται με τρόπο λιτό τη ζωή της στο «Αφού με ρωτάτε, θα θυμηθώ», τη συμμετοχή της στην Αντίσταση, τον Εμφύλιο, τα χρόνια της στην ΕΣΣΔ και τη σχέση της με μεγάλους Ρώσους καλλιτέχνες.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Ζιζέλ Πελικό: «Έχω ξαναβρεί τη χαρά της ζωής»

Βιβλίο / Ζιζέλ Πελικό: «Οι βιαστές μου να σκύψουν το κεφάλι• όχι εγώ»

Πέρα από κάθε προσδοκία και παρά τη φρίκη που κρύβουν οι σελίδες της, η αυτοβιογραφία της Πελικό, «Ύμνος στη ζωή», είναι ένα απαράμιλλο παράδειγμα γενναιότητας κι ένα μήνυμα αισιοδοξίας, δικαιώνοντας απόλυτα τον τίτλο του. Κυκλοφόρησε μόλις και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός.
ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΗ
Γιατί διαβάζουμε (και αγαπάμε) ακόμα τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη»

Βιβλίο / Γιατί διαβάζουμε (και αγαπάμε) ακόμα τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη»

Η ταινία της Έμεραλντ Φένελ μας θύμισε την αξεπέραστη αξία του κλασικού έργου της Έμιλι Μπροντέ και τους άπειρους λόγους για τους οποίους παραμένει ανάμεσα στα αγαπημένα αναγνωστών και κριτικών.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Ευάρεστος Πιμπλής: «Το να σε λέει “τέρας” ένας Πρόεδρος είναι τρομακτικό»

Lifo Videos / Ευάρεστος Πιμπλής: «Το να σε λέει “τέρας” ένας Πρόεδρος είναι τρομακτικό»

Ο νεαρός συγγραφέας που έκανε αίσθηση με το πρώτο του μυθιστόρημα «Πέρα από τη συναίνεση» (εκδ. Πόλις) μιλά για την queer κουλτούρα στα χρόνια του Tραμπ και για το πώς συμφιλιώνεται κανείς με τον ομοερωτικό σεξουαλικό του προσανατολισμό σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνία.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
«Εξομολόγηση και μαθητεία»

Long Stories / «Εξομολόγηση και μαθητεία»

Ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος υπήρξε στενός φίλος του Μένη Κουμανταρέα από το 1978 μέχρι το 2014, που ο σημαντικός Έλληνας συγγραφέας δολοφονήθηκε. Σε αυτό το διάστημα αντάλλαξαν επιστολές, «ένα δούναι και λαβείν ανάμεσα σε δυο ψυχές, ένα γραμμένο από την ίδια τη ζωή επιστολογραφικό μυθιστόρημα», που ετοιμάστηκαν για να κυκλοφορήσουν, η έκδοσή τους όμως έχει «παγώσει». Δημοσιεύουμε τον πρόλογο που ο Β. Ραπτόπουλος ετοίμασε για αυτόν τον τόμο, υπό μορφή μιας τελευταίας άτυπης επιστολής, όπως λέει ο ίδιος.
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΣ
Τι κοινό έχουν ο Μπάρακ Ομπάμα και η Ντούα Λίπα;

The Review / Ας μιλήσουμε για το βιβλίο που ενθουσίασε τη Ντούα Λίπα και τον Μπάρακ Ομπάμα

Διάβασαν και προώθησαν και οι δυο το μυθιστόρημα «Σάρκα» του Ουγγροβρετανού Ντέιβιντ Σόλοϊ, που κέρδισε το βραβείο Booker του 2025 και θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός. H Βένα Γεωργακοπούλου συζητά γι’ αυτό με τον σκηνοθέτη Λευτέρη Χαρίτο, πρόεδρο της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου.
ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Γιάννης Παλαβός

Οι Αθηναίοι / Γιάννης Παλαβός: «Τα βιβλιοπωλεία είναι γεμάτα μέτρια ή κακά βιβλία»

Μεγάλωσε σ’ ένα γυναικείο περιβάλλον και βρήκε καταφύγιο στην παιδική βιβλιοθήκη του χωριού του. Δεν ένιωσε ποτέ πραγματικά Αθηναίος και τον ενοχλεί ο διάχυτος εγωισμός των social media. Aκόμη και σήμερα αρκετοί πιστεύουν πως το «Παλαβός» είναι ψευδώνυμο. Ο βραβευμένος συγγραφέας αφηγείται τη ζωή του στη LiFO.
M. HULOT