Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter

Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη

0

Μια έκθεση στο Mουσείο Bαν Γκογκ του Άμστερνταμ εξετάζει τη φιλία του Άντριες Μπόνγκερ (1861-1936), Ολλανδού συλλέκτη, με τον σημαντικό εκπρόσωπο του γαλλικού συμβολισμού Οντιλόν Ρεντόν (1840-1916), που συμμετείχε στην πρώτη άνθηση της μοντέρνας τέχνης στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα.

Η σχέση των δυο ανδρών ξεκίνησε με tη γνωριμία τους στο Παρίσι. Ο Άντριες ήταν αδελφός της Τζο Μπόνγκερ, συζύγου του Τεό Βαν Γκογκ, η οποία διαχειρίστηκε και το έργο του Βίνσεντ όταν o Τεό πέθανε έναν μόλις χρόνο μετά τον θάνατο του Βίνσεντ. 

Ο Άντριες Μπόνγκερ έζησε στο Παρίσι για αρκετά χρόνια, όπως και ο Βίνσεντ και ο Τεό Βαν Γκογκ. Εκεί γνώρισε τον Γάλλο καλλιτέχνη Οντιλόν Ρεντόν με τον οποίο έγιναν στενοί φίλοι. Μοιράζονταν το πάθος για τη μουσική, τη λογοτεχνία και την τέχνη.

Μεταξύ 1894 και 1908, ο Μπόνγκερ συγκέντρωσε μια εντυπωσιακή συλλογή έργων τέχνης του Ρεντόν: σκούρα σχέδια από κάρβουνο αλλά και πολύχρωμα παστέλ, πίνακες και διακοσμητικά τοίχων. Με αυτά τα έργα, μεταμόρφωσε το σπίτι του στο Άμστερνταμ σε ένα πραγματικό παριζιάνικο παλάτι.

Όπως και οι αδερφοί Βαν Γκογκ, Μπόνγκερ και Ρεντόν αλληλογραφούσαν τακτικά και έγραψαν τριακόσια και πλέον γράμματα που αποτέλεσαν την «κόλλα» της σχέσης τους, η οποία εξελίχθηκε σε μακροχρόνια και στενή φιλία. Αποσπάσματα των επιστολών τους υπάρχουν στην έκθεση του Μουσείου Βαν Γκογκ μαζί με τριάντα έργα του Ρεντόν από τη συλλογή του Μπόνγκερ, τα οποία σήμερα είναι πλέον μέρος της συλλογής του ολλανδικού μουσείου.

Ο Μπόνγκερ θεώρησε ότι το μυστηριώδες έργο του συμβολιστή καλλιτέχνη είναι η επιτομή της σύγχρονης τέχνης. Αντί να εστιάζει στην ορατή πραγματικότητα, ο Ρεντόν επικεντρώθηκε στο υποσυνείδητο και στον εννοιολογικό κόσμο. Όπως και οι αδερφοί Βαν Γκογκ, Μπόνγκερ και Ρεντόν αλληλογραφούσαν τακτικά και έγραψαν τριακόσια και πλέον γράμματα που αποτέλεσαν την «κόλλα» της σχέσης τους, η οποία εξελίχθηκε σε μακροχρόνια και στενή φιλία. Αποσπάσματα των επιστολών τους υπάρχουν στην έκθεση του Μουσείου Βαν Γκογκ μαζί με τριάντα έργα του Ρεντόν από τη συλλογή του Μπόνγκερ, τα οποία σήμερα είναι πλέον μέρος της συλλογής του ολλανδικού μουσείου.

Ρέντον
Ο Οντιλόν Ρεντόν.

Στον Μπόνγκερ ο Ρεντόν βρήκε έναν έξυπνο και εξίσου καλά διαβασμένο φίλο, με τον οποίο μπορούσε να αλληλογραφεί επί ίσοις όροις. Ο κύριος όγκος της αλληλογραφίας αποτελείται από γράμματα εγκάρδια, που μιλούν για λογοτεχνία, ποίηση, φιλοσοφία και μουσική. Ακόμη και οι μακροσκελείς στοχασμοί τους για τον καιρό έχουν βάθος και λυρισμό. 

Αυτό που βρήκε ο Μπόνγκερ στην τέχνη του Ρεντόν ήταν ένα ισχυρό αντίδοτο στην κοινοτοπία της καθημερινής ζωής. «Δεν μπορείς να φανταστείς τον βαθμό στον οποίο απασχολείς το μυαλό μου μέσα στη δουλειά που, δυστυχώς, απορροφά σχεδόν όλη τη δύναμή μου», του γράφει, σε μια επιστολή που δείχνει την ψυχική επαφή του με το έργο του Γάλλου καλλιτέχνη.

Η ιστορία της τέχνης, η λογοτεχνία και η μουσική, η μυθολογία, η φιλοσοφία, η θρησκεία και οι φυσικές επιστήμες είναι οι πηγές έμπνευσης του Ρεντόν, που από τα πρώιμα σχέδιά του με κάρβουνο μέχρι την εκθαμβωτική πολυχρωμία των όψιμων παστέλ έργων του δεν έπαψε να ταλαντεύεται ανάμεσα στο απόκοσμο και το φανταστικό, ανάμεσα στον κόσμο των ονείρων και στο θαύμα του ορατού κόσμου, αναπαριστώντας από εφιάλτες και ζοφερές φαντασιώσεις μέχρι τη χαρά της ζωής. 

Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Ο Άντριες Μπόνγκερ στο σπίτι του στη Vossiusstraat του Άμστερνταμ, περ. 1908. Φωτο: Ιδιωτική συλλογή.

Για πολλά χρόνια οι μελετητές του έργου του Ρεντόν, σε μια προσπάθεια να κατανοήσουν καλύτερα τα έργα τέχνης του, έχουν διερευνήσει τη ζωή και το περιβάλλον του, τα γούστα του, τα υλικά του, τη διαδικασία εργασίας του, τα βιβλία που είχε και τις ιδέες που κυριαρχούσαν στην εποχή του. Είμαστε όμως πιο κοντά στο να ξετυλίξουμε το αίνιγμα της τέχνης του Ρεντόν; Αυτό είναι αμφίβολο. Το κλειδί για να ξεκλειδώσει το μυστικό του Ρεντόν βρίσκεται, στην πραγματικότητα, στις αδιαπέραστες εσοχές του μυαλού του. Δεν ήταν τυχαίο που έδωσε στα αυτοβιογραφικά του γραπτά τον τίτλο «Στον εαυτό μου» ξεκινώντας με τη φράση: «Έχω κάνει τέχνη σύμφωνα με τον εαυτό μου».

Ο Ρεντόν είχε την ευαισθησία και την ικανότητα να αφήσει το εσώτερό του είναι να μιλήσει μέσα από την τέχνη του, και το αποτέλεσμα είναι ένα έργο με ένα μοναδικό και απόλυτα ιδιότυπο ιδίωμα. Αυτή η διαδικασία δημιουργίας ξεκίνησε με την αποδοχή εικόνων που προέρχονταν από το υποσυνείδητό του και εμφανίζονταν στο μυαλό του ενώ έφταναν κοντά του μέσα από τις εικόνες που έβλεπε στη φύση.

Μια νεανική ανάμνηση που αφηγείται ο Ρέντον λέει: «Ο πατέρας μου συχνά μου έλεγε: "Κοίτα αυτά τα σύννεφα, μπορείς να δεις όσο μπορώ τα σχήματα που αλλάζουν;". Και μετά μου έδειχνε παράξενα όντα, φανταστικά και υπέροχα οράματα στον ουρανό που αλλάζει».

Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Κοχύλι", 1912. Musée d'Orsay

Αυτή η πρόσκληση «φανταστικών και θαυμαστών οραμάτων» προκάλεσε μια ενεργητική διαδικασία, με τον ζωγράφο να δίνει στα οράματα αυτά που προήλθαν από τη φύση και τις γνώσεις του για την επιστήμη, συμπεριλαμβανομένης της θεωρίας της εξέλιξης, της οστεολογίας και της μικροβιολογίας, ένα απτό σχήμα που συμμορφωνόταν με τους νόμους της φύσης, πετυχαίνοντας να προικίσει τη ρευστή ύλη με μια σταθερή και πειστική μορφή.

Τα υλικά του Ρεντόν, το κάρβουνο, η κιμωλία, το παστέλ ή το λάδι, δημιούργησαν πτυχές στα έργα του που ο ίδιος περιέγραψε ως εξής: το κάρβουνό του ήταν «σοβαρό και δυσάρεστο», τα παστέλ από κιμωλία ήταν «ευχάριστα» και «αναζωογονητικά», η λαδομπογιά ήταν «συναρπαστική» και «επίμονη». Σε όλα αυτά τα μέσα, ο τρόπος δουλειάς του Ρεντόν ήταν εμφατικά συνειρμικός: οι συνθέσεις γεννήθηκαν, λες, από τα ίδια τα υλικά, όπως η σκόνη του κάρβουνου και αργότερα το άγγιγμα του παστέλ. Ο καλλιτέχνης έγραψε: «Το υλικό αποκαλύπτει μυστικά, έχει την ιδιοφυΐα του, μέσα από αυτό θα μιλήσει ο χρησμός». Tο μυστήριο της τέχνης του Ρεντόν είναι συνδεδεμένο με την ύλη, με τα καλλιτεχνικά του υλικά, στα οποία έδωσε ζωή με τον δικό του ανεπανάληπτο τρόπο σε όλες τις δημιουργικές του περιόδους. Οι διαυγείς απεικονίσεις του υποσυνείδητου του Ρεντόν έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τις ουδέτερες ή ακόμα και αόριστες περιγραφές που έδωσε στα έργα του στα βιβλία του. Δεν ήθελε καμία αναφορά στον τρόπο με τον οποίο ανέπτυσσε τις ιδέες του, σαν να ήθελε να προστατεύσει την πηγή της δημιουργίας του, μια πηγή που βρισκόταν βαθιά μέσα του και την οποία ο ίδιος την ονόμαζε ιερή πηγή του έργου του – επειδή ήταν πολύ προσωπική και πολύ ευάλωτη.

Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Οφηλία", 1900–1905. Συλλογή Dian Woodner

Ο κριτικός Αντρέ Μελέριο (1862-1943) γράφει σχετικά με το πώς μπορεί να βιώσει ή να κατανοήσει ένας θεατής το σύμπαν του Ρεντόν: «Η πρώτη αίσθηση που εμπνέει το έργο του είναι μια έκπληξη αναμεμειγμένη με έναν αόριστο φόβο και θαυμασμό. Εκπλήσσεται κανείς μπροστά σε μια σύλληψη τόσο διαφορετική από τη συνηθισμένη, που ξαφνικά μας κυριεύει και μας εκτοξεύει από την τάξη των ιδεών στην οποία έχουμε συνηθίσει να ζούμε. Τότε το μάτι γίνεται πιο σταθερό, ο νους λογίζει, τα συναισθήματα κινητοποιούνται. Αυτό βρίσκουμε σε αυτόν, αυτό που μας δίνουν τόσο λίγα έργα τέχνης, τη συγκίνηση ενός κόσμου πέρα από εμάς».

Ο Μπόνγκερ στην εισαγωγή του για μια έκθεση με έργα του Ρεντόν στο Άμστερνταμ το 1909 γράφει ότι «η πρώτη ματιά είναι τρομακτική», αλλά ότι μετά από επίμονη θέαση, θα άνοιγε «ένας αθέατος κόσμος ονειρικών εικόνων».

Ο Οντιλόν Ρεντόν πήρε το όνομά του ως υποκοριστικό του ονόματος της μητέρας Οντίλ, μιας Γαλλίδας Κρεολής που ο πατέρας του γνώρισε στη Λουιζιάνα τη δεκαετία του 1830, όπου έκανε και την περιουσία του ως δουλέμπορος. Ως νέος δεν μπορούσε να πάει σχολείο λόγω κακής υγείας και πέρασε τα πρώτα του χρόνια μόνος, στη φροντίδα ενός θείου, στο κτήμα της οικογένειας στη Γαλλία.

Άρχισε να ζωγραφίζει από παιδί και επίσημα πήρε μαθήματα από την ηλικία των 15 ετών, αλλά απέτυχε να γίνει αρχιτέκτονας όπως ήθελε ο πατέρας του. Δεν πέρασε στην École des Beaux-Arts του Παρισιού και τελικά μαθήτευσε δίπλα στον ακαδημαϊκό ζωγράφο Jean-Léon Gérôme. Όταν επέστρεψε στη γενέτειρά του, στο Μπορντό, ασχολήθηκε με τη γλυπτική, τη χαλκογραφία και τη λιθογραφία. Άρχισε να ανθίζει όταν βρήκε ομοϊδεάτες δασκάλους: τον ρομαντικό ζωγράφο Stanislas Gorin, τον βοτανολόγο Armand Clavaud και τον λιθογράφο Rodolphe Bresdin.

Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Buddha", 1904. Credits: Van Gogh Museum, Amsterdam (State of the Netherlands)
Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Arbres sur un fond jaune". Ένας από τους πίνακες που ζωγράφισε το 1901 για την τραπεζαρία του Château de Domecy-sur-le-Vault.

Τα πρώτα του έργα, που τα ονόμασε «νουάρ», ήταν φτιαγμένα από κάρβουνο. Το 1878 με το έργο του «Guardian Spirit of the Waters» κέρδισε αναγνώριση και την προσοχή του κόσμου της τέχνης και δυο χρόνια αργότερα δημοσίευσε το πρώτο του άλμπουμ με λιθογραφίες, με τίτλο «Dans le Rêve».

Λίγα χρόνια αργότερα, ο Ρεντόν έκανε τα παστέλ και τα λάδια αγαπημένα του μέσα. Μετά το 1900 δεν παρήγαγε άλλα «νουάρ» έργα, αλλά στα έργα του αρχίζουν να εμφανίζονται τόσο η φιγούρα του Βούδα όσο και οι επιρροές του ινδουισμού και του ιαπωνισμού. Τα διακοσμητικά έργα του Ρεντόν είχαν γίνει διάσημα και μια παραγγελία από τον βαρώνο Ρομπέρ ντε Ντομσί για 17 διακοσμητικά πάνελ για την τραπεζαρία του πύργου του κοντά στο Σερμιζέλ στη Βουργουνδία γίνονται οι πιο ριζοσπαστικές συνθέσεις του και σηματοδοτούν τη μετάβαση από τη διακοσμητική στην αφηρημένη ζωγραφική. Μέσα σε έναν ατέλειωτο ορίζοντα, σε ένα ασαφές τοπίο, ξεχωρίζουν λεπτομέρειες από δέντρα, κλαδιά με φύλλα και μικρά λουλούδια, και θυμίζουν τα γιαπωνέζικα πάνελ.

Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Το πλοίο", Παρίσι, 1898. Credits: Van Gogh Museum, Amsterdam (purchased with support from the Rembrandt Association, the Van Gogh Foundation and the Ministry of Health, Welfare and Culture)

Ο Ρεντόν γνώρισε μεγάλη φήμη, ειδικά μετά το 1900, με τις μυστηριώδεις ατμόσφαιρες, τα φανταστικά τέρατα και τα υβριδικά του πλάσματα, με το μοναδικό εικονογραφικό λεξιλόγιό του με το οποίο άνοιξε ένα παράθυρο στις απαρχές του μοντερνισμού. Ο ρόλος του ήταν σημαντικός σε ένα ευρύτερο και εξαιρετικά παραγωγικό πολιτιστικό περιβάλλον μέσα και γύρω από το Παρίσι στις τελευταίες δεκαετίες του δέκατου ένατου αιώνα και στον εικοστό, όπως και οι δεσμοί του με συγγραφείς και ποιητές, συγκεκριμένα με αυτούς που ταυτίστηκαν με τον συμβολισμό και την παρακμή. Το ενδιαφέρον για το φανταστικό, η καλλιέργεια του ονείρου, η εξερεύνηση του υπερφυσικού, του μυστικιστικού και του αποκρυφιστικού, και η γοητεία της λειτουργίας του εγκεφάλου –όλα ριζωμένα στον ρομαντισμό– ήταν κρίσιμα χαρακτηριστικά και των δύο αυτών κινημάτων. Ο Ρεντόν συνδύασε το αληθινό και το φανταστικό για να δώσει στα απίθανα όντα του συναισθηματική ζωή, ενώ στις νεκρές φύσεις του δίνει ζωηρές, αφύσικες αποχρώσεις και περίεργες χωρικές ασάφειες, σε έναν μοναδικό συνδυασμό της παρατήρησης με τη φαντασία, αψηφώντας την ταξινόμηση και αγνοώντας, ως επί το πλείστον, τους περιορισμούς της ζωγραφικής. Ο ίδιος περιγράφει το έργο του, μέσα στο οποίο ήθελε να θέσει το ορατό στην υπηρεσία του αόρατου, ως διφορούμενο και απροσδιόριστο: «Τα σχέδιά μου εμπνέουν και δεν πρέπει να ορίζονται. Μας τοποθετούν, όπως και η μουσική, στο διφορούμενο βασίλειο του απροσδιόριστου».

Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Caliban", 1881, Musée d'Orsay
Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Τα δέντρα", περ. 1890s. Museum of Fine Arts, Houston
Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Σύννεφα λουλουδιών", 1903. The Art Institute of Chicago
Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Επίκληση". Ιδιωτική Συλλογή.
Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Saint Sébastien", 1910. Musée des Beaux-Arts de Bordeaux
Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Πορτρέτο της Violette Heymann", 1910. Cleveland Museum of Art.
Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Το άρμα του Απόλλωνα", 1909. Musée des Beaux-Arts de Bordeaux
Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Πεταλούδες", περ.1910. Museum of Modern Art

Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Κύκλωπας", 1914. Kröller-Müller Museum

Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Apparition", 1905–1910. Princeton University Art Museum.

Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Βάζο με λουλούδια", περ. 1900–1910. Princeton University Art Museum.

Ο Οντιλόν Ρεντόν, ο μυστηριακός κόσμος του και μια φιλία που σφράγισε την τέχνη Facebook Twitter
Odilon Redon, "Το όνειρο των πεταλούδων", περ. 1910-15. The Muriel Bultman Francis Collection.
Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τζόαν Μίτσελ, η μεγάλη προσωπικότητα των Αμερικάνων εξπρεσιονιστών

Εικαστικά / Τζόαν Μίτσελ, η μεγάλη προσωπικότητα των Αμερικανών εξπρεσιονιστών

Η ίδια απεχθανόταν την ιδέα ότι θα έπρεπε να θεωρείται ξεχωριστή από τους άνδρες συναδέλφους της ή να χρησιμοποιεί την ιδέα του φεμινισμού για να διακριθεί για την τέχνη της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Οι ρέγγες του Βαν Γκογκ και το μυστικό τους νόημα, ένα σκάνδαλο και μια σύρραξη καλλιτεχνών

Εικαστικά / Οι ρέγγες του Βαν Γκογκ και το μυστικό τους νόημα, ένα σκάνδαλο και μια σύρραξη καλλιτεχνών

Ο πίνακας «Νεκρή φύση με δυο καπνιστές ρέγγες» δημιουργήθηκε λίγες εβδομάδες αφότου ο Βαν Γκογκ έκοψε το μεγαλύτερο μέρος του αυτιού του και συμβολίζει κάτι απρόσμενο.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Nique: Η Ελληνίδα που μπλέκει τους Simpsons και τη Χιονάτη με το graffiti και τη street art

Street Art / Nique: Η Ελληνίδα που μπλέκει τους Simpsons με τη street art

«Θεωρώ ότι το graffiti λειτουργεί ως μια μορφή ψυχοθεραπείας». Η Nique μιλάει στη LiFO για το graffiti και τη street art και εξηγεί πώς καταφέρνει να απεικονίσει αγαπημένους ήρωες από καρτούν σε πιο ενήλικες στιγμές, έτσι όπως δεν τους έχουμε ξαναδεί.
ΜΑΝΟΣ ΝΟΜΙΚΟΣ
Μιχαήλ Μαρμαρινός: «Συστήνουμε την πόλη που για πολλούς αιώνες έμεινε στην αφάνεια»

2023 Ελευσίς / Μιχαήλ Μαρμαρινός: «Συστήνουμε την πόλη που για πολλούς αιώνες έμεινε στην αφάνεια»

Μια διεξοδική συζήτηση με τον γενικό καλλιτεχνικό διευθυντή της διοργάνωσης «2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» για την ιδέα, τους θεματικούς άξονες, το καλλιτεχνικό πρόγραμμα και όλα εκείνα τα στοιχεία που υπόσχονται να μεταμορφώσουν την πόλη της Αττικής την τρέχουσα χρονιά.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Δέσποινα Γερουλάνου

Οι Αθηναίοι / H Δέσποινα Γερουλάνου από την Αθήνα ως την Ελευσίνα: μια ζωή

Η πρόεδρος του Δ.Σ. της διοργάνωσης «2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» και μέλος της Διοικητικής Επιτροπής του Μουσείου Μπενάκη μοιράζεται ιστορίες από τους σταθμούς της ζωής της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ελευσίνα: Τα πάντα για την Τελετή Έναρξης της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας

Πολιτισμός / Ελευσίνα: Τα πάντα για την Τελετή Έναρξης της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας

Είκοσι ένα χιλιόμετρα δυτικά της Αθήνας ξεκινά στις 4 και 5/2 το σημαντικότερο πολιτιστικό γεγονός του 2023. Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός μας ξεναγεί βήμα βήμα σε ένα συναρπαστικό διήμερο.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Καμπακόφ

Εικαστικά / ΕΜΣΤ: Τον δρόμο για τις αποθήκες παίρνει το «Καράβι» του Καμπακόφ - Ποιες εκθέσεις το αντικαθιστούν

Το πιο ακριβό έργο του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης βρίσκεται στον τέταρτο όροφο, ο οποίος αδειάζει για να φιλοξενηθούν νέες περιοδικές εκθέσεις.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
CHECK Nouveau Réalisme - Ο Νεος Ρεαλισμός στο Μουσείο Γουλανδρή στο Παγκράτι

Εικαστικά / Nouveau Réalisme: Yves Klein, Christo, Niki de Saint Phalle στο Μουσείο Γουλανδρή

Η σημαντική έκθεση του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή αναδεικνύει το νεανικό, πληθωρικό και διασκεδαστικό πνεύμα των καλλιτεχνών του κινήματος της γαλλικής αβανγκάρντ της δεκαετίας του ’60.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Φουγάρο: Γιορτάζοντας 10 χρόνια λειτουργίας στον χώρο πολιτισμού του Ναυπλίου

Εικαστικά / Φουγάρο: Γιορτάζοντας 10 χρόνια λειτουργίας στον χώρο πολιτισμού του Ναυπλίου

Το τοπόσημο της πόλης που αγαπήθηκε από Ναυπλιώτες και επισκέπτες έκλεισε μια δεκατία και εξακολουθεί να τιμά την καλλιτεχνική έκφραση και την ανάγκη συντήρησης του υλικού πολιτισμού.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
THE CALLAS

Portraits 2023 / The Callas: «Δύο πράγματα μάς φτιάχνουν σε αυτήν τη ζωή: η τέχνη και η μουσική»

Είκοσι δημιουργικά χρόνια σε προσωπικό και συλλογικό επίπεδο κλείνει φέτος το εκρηκτικό όσο και «ακανόνιστο» αυτό ντουέτο, με το πάθος, την τόλμη, τη γενναιοδωρία, τη συνέπεια και την ευρύτητα πνεύματος να εξακολουθεί να χαρακτηρίζει κάθε τους δουλειά.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Άννα Μεντιέτα

Εικαστικά / Η Άννα Μεντιέτα στοιχειώνει τη σύγχρονη τέχνη εδώ και τέσσερις δεκαετίες

Πρωτοπόρος και ανένταχτη, η Κουβανοαμερικανίδα εικαστικός πήδηξε από το παράθυρο το 1985 στα 36 της, μόλις πρόσφατα όμως κατανοήσαμε πόσο ασυνήθιστα προκλητικό για την εποχή της αλλά και διαχρονικό ήταν το έργο της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ