Οι ρέγγες του Βαν Γκογκ και το μυστικό τους νόημα, ένα σκάνδαλο και μια σύρραξη καλλιτεχνών

Οι ρέγγες του Βαν Γκογκ και το μυστικό τους νόημα, ένα σκάνδαλο και μια σύρραξη καλλιτεχνών Facebook Twitter
Βαν Γκογκ: Δυο ρέγγες | Ιανουάριος 1889) | Ιδιωτική συλλογή
0

Είναι μια από τις πιο διάσημες νεκρές φύσεις του Βαν Γκογκ και αυτήν τη στιγμή εκτίθεται στο Μουσείο Ορσέ στο Παρίσι με τη συλλογή του φίλου και ομότεχνού του Πολ Σινιάκ. Η έκθεση της συλλογής του Σινιάκ, που περιλαμβάνει πολλά και σημαντικά έργα τέχνης, θα διαρκέσει μέχρι τις 13 Φεβρουαρίου 2022 και πίσω από πολλούς πίνακες βρίσκονται καταπληκτικές ιστορίες.

Ο πίνακας «Νεκρή φύση με δυο καπνιστές ρέγγες» έγινε λίγες εβδομάδες αφότου ο Βαν Γκογκ έκοψε το μεγαλύτερο μέρος του αυτιού του. Όταν τον έδωσε στον φίλο του Πολ Σινιάκ, του εξήγησε ότι ήταν μια αναφορά στους αστυνομικούς που τον είχαν κυνηγήσει.

Το έργο, που φιλοτεχνήθηκε τον Ιανουάριο του 1889, ανήκει σήμερα σε ιδιώτη συλλέκτη και σπάνια εκτίθεται. Είναι δάνειο για την έκθεση με τη συλλογή Σινιάκ.

Η ιστορία πίσω από το έργο είναι γοητευτική. Τον Μάρτιο του 1889 ο Σινιάκ, τότε 25 ετών, ξεκίνησε για τις ακτές της Μεσογείου για να ζωγραφίσει. Είχε γνωρίσει τον Βαν Γκογκ στο Παρίσι δύο χρόνια νωρίτερα και αποφάσισε να κάνει μια διανυκτέρευση στην Αρλ για να επισκεφτεί τον φίλο του, ο οποίος ανάρρωνε στο νοσοκομείο από την ψυχική κρίση που είχε υποστεί λίγο πριν τα Χριστούγεννα. Ο Βίνσεντ είχε κόψει μέρος του αριστερού του αυτιού και το παρέδωσε σε μια νεαρή γυναίκα σε έναν τοπικό οίκο ανοχής.

Ο πίνακας «Νεκρή φύση με δυο καπνιστές ρέγγες» δημιουργήθηκε λίγες εβδομάδες αφότου ο Βαν Γκογκ έκοψε το μεγαλύτερο μέρος του αυτιού του. Όταν τον έδωσε στον φίλο του Πολ Σινιάκ, του εξήγησε ότι ήταν μια αναφορά στους αστυνομικούς που τον είχαν κυνηγήσει.

Μετά την επίσκεψη του Σινιάκ, ο Βαν Γκογκ έγραψε στον αδερφό του: «Σαν ενθύμιο του έδωσα μια νεκρή φύση που απεικόνιζε δύο καπνιστές ρέγγες, που ονομάζονται χωροφύλακες». Στα γαλλικά, ρέγγες είναι η αργκό για τους χωροφύλακες εκείνης της εποχής.

Ο Βαν Γκογκ είχε υπομείνει αρκετές συναντήσεις με τους χωροφύλακες. Το αστυνομικό τμήμα τους στην Αρλ βρισκόταν στην Πλας Λαμαρτίν, λίγες μόνο πόρτες πιο κάτω από το Κίτρινο Σπίτι, το σπίτι που μοιραζόταν με τον φίλο του Πολ Γκογκέν. Οι χωροφύλακες πρέπει λοιπόν να γνώριζαν αυτούς τους δύο εκκεντρικούς καλλιτέχνες.

Οι ρέγγες του Βαν Γκογκ και το μυστικό τους νόημα, ένα σκάνδαλο και μια σύρραξη καλλιτεχνών Facebook Twitter
Τα σχέδια του Γκογκέν στα οποία ειρωνεύεται τους χωροφύλακες| Le Carnet de Paul Gauguin, Quatre Chemins, Paris, 1952

Πολύ νωρίς το πρωί, αφού ο Βαν Γκογκ έκοψε το αυτί του, η αστυνομία έφτασε στο Κίτρινο Σπίτι για να διαπιστώσει εάν είχε διαπραχθεί κάποιο έγκλημα. Ο Γκογκέν, ο οποίος είχε φύγει από το σπίτι του Βαν Γκογκ και είχε περάσει τη νύχτα σε ένα τοπικό ξενοδοχείο, επέστρεψε για να ανακριθεί από την αστυνομία. Ενοχλημένος από την εχθρική τους στάση, ο Γκογκέν αργότερα σχεδίασε δύο καρικατούρες του αρχηγού τους, Τζόζεφ ντ’ Ορνάνο. Στην πρώτη φαίνεται να συνομιλεί με μια χήνα, στη δεύτερη μένει σαστισμένος από έναν πίνακα που βρίσκεται πάνω σε ένα καβαλέτο.

Αν και η σωματική πληγή του Βαν Γκογκ επουλώθηκε σχετικά γρήγορα, η ψυχική του υγεία συνέχισε να είναι εύθραυστη. Λίγο πριν την άφιξη του Σινιάκ τον Μάρτιο του 1889, ο χωροφύλακας Ντ’ Ορνανό είχε δώσει οδηγίες να μείνει ο Βαν Γκόγκ στο νοσοκομείο, με το Κίτρινο Σπίτι κλειδωμένο.

Ο Σινιάκ συνάντησε τον φίλο του στο νοσοκομείο, και ο Βαν Γκογκ του πρότεινε να πάνε μαζί στο Κίτρινο Σπίτι για να δουν τους τελευταίους πίνακές του. Η αστυνομία αρχικά αρνήθηκε να τους επιτρέψει να μπουν, αν και τελικά υποχώρησε. Ο Βίνσεντ είχε προβλέψει την παρεμπόδισή τους, έχοντας γράψει στον αδερφό του Τεό ότι η εμπλοκή με τους χωροφύλακες ήταν σαν να βάζει κανείς το χέρι «σε μια σφηκοφωλιά».

Οι ρέγγες του Βαν Γκογκ και το μυστικό τους νόημα, ένα σκάνδαλο και μια σύρραξη καλλιτεχνών Facebook Twitter
Βαν Γκογκ: Η καρέκλα | 1888| Τhe National Gallery London

Το έργο «Δυο ρέγγες» («Two Herrings») απεικονίζει δυο καπνιστά ψάρια σε ένα τσαλακωμένο κομμάτι χαρτί περιτυλίγματος, σε ένα πιάτο που στηρίζεται σε μια καρέκλα. Το ίδιο (ή παρόμοιο) έπιπλο εμφανίζεται στον πίνακα «Η καρέκλα του Βαν Γκογκ» (Δεκέμβριος 1888-Ιανουάριος 1889), που βρίσκεται τώρα στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου.

Ο Σινιάκ πήρε το δώρο του Βαν Γκογκ και κράτησε το έργο μέχρι τον θάνατό του το 1935. Μετά ο πίνακας κληρονομήθηκε από την κόρη του Ζινέτ και αποτιμήθηκε εκείνη την εποχή σε 30.000 φράγκα.

Ο Σινιάκ παρέμεινε πιστός φίλος του Βαν Γκογκ. Λίγο λιγότερο από έναν χρόνο μετά την επίσκεψή του στην Αρλ, ξέσπασε καυγάς στην έκθεση της ομάδας καλλιτεχνών Les Vingt στις Βρυξέλλες. Ο Βέλγος καλλιτέχνης Ανρί ντε Γκρου τρομοκρατήθηκε από τους έξι πίνακες που έδειχνε ο Βαν Γκογκ. Ο Ντε Γκρου απείλησε να αποσύρει το δικό του έργο, «μη επιθυμώντας, από ό,τι με αφορά, να βρεθώ στο ίδιο δωμάτιο με το γελοίο δοχείο με ηλιοτρόπια του κ. Βαν Γκογκ, ή οποιουδήποτε άλλου προβοκάτορα».

Οι ρέγγες του Βαν Γκογκ και το μυστικό τους νόημα, ένα σκάνδαλο και μια σύρραξη καλλιτεχνών Facebook Twitter
Βαν Γκογκ: Ηλιοτρόπια | 1888 | Τhe National Gallery London.

Στο εναρκτήριο συμπόσιο για την έκθεση, ξέσπασαν εχθροπραξίες όταν οι υποστηρικτές του Βαν Γκογκ μίλησαν εναντίον του Ντε Γκρου, σχεδόν προκαλώντας μια μονομαχία. Ο Λοτρέκ πήδηξε όρθιος με τα χέρια στον αέρα, φωνάζοντας ότι ήταν σκανδαλώδες να συκοφαντεί κανείς έναν τέτοιο καλλιτέχνη. Απάντησε ο Ντε Γκρου. Η βία ευτυχώς αποφεύχθηκε και το επόμενο πρωί ο Ντε Γκρου αποσύρθηκε από το Les Vingt.

Σε ηλικία 69 ετών, δύο χρόνια πριν από τον θάνατό του, ο Σινιάκ ξεκίνησε για ένα προσκύνημα στις τοποθεσίες όπου είχε ζήσει ο Βαν Γκογκ στη νότια Γαλλία. Ταξίδεψε στην Αρλ για να δει το Κίτρινο Σπίτι. Στη συνέχεια, πήγε στο άσυλο στο κοντινό Saint-Rémy-de-Provence, όπου ο Βαν Γκογκ είχε παραμείνει για έναν χρόνο.

Ψάχνοντας σε ένα νεοανακαλυφθέν βιβλίο επισκεπτών στο άσυλο, βρέθηκε η υπογραφή του Σινιάκ με ημερομηνία τον Απρίλιο του 1933. Ο Σινιάκ είχε πάει εκεί για να συναντήσει τον Βαν Γκογκ 44 χρόνια νωρίτερα.

Οι ρέγγες του Βαν Γκογκ και το μυστικό τους νόημα, ένα σκάνδαλο και μια σύρραξη καλλιτεχνών Facebook Twitter
Η υπογραφή του Πολ Σινιάκ στο άσυλο όπου επισκέφθηκε τον Βαν Γκογκ | Archives Signac, Paris
Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η απίστευτη περιπέτεια ενός πίνακα του Βαν Γκογκ, δυο εβραϊκές οικογένειες και 30 εκ. δολάρια

Πολιτισμός / Η απίστευτη περιπέτεια ενός πίνακα του Βαν Γκογκ, δυο εβραϊκές οικογένειες και 30 εκ. δολάρια

Από την Προβηγκία όπου ζωγραφίστηκε έφτασε στο Άμστερνταμ, στο Παρίσι, στην Αυστρία και τη Νέα Υόρκη. Σε ποιον ανήκει ο πίνακας και οι σκληρές διαπραγματεύσεις για ένα αριστουργηματικό έργο που βλέπουμε πρώτη φορά έγχρωμο.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το πιο ακριβό μπουκέτο γλαδιόλες στον κόσμο βγαίνει σε δημοπρασία για δέκα εκατομμύρια δολάρια

Πολιτισμός / Το πιο ακριβό μπουκέτο γλαδιόλες στον κόσμο βγαίνει σε δημοπρασία για δέκα εκατομμύρια δολάρια

Για πρώτη φορά θα δημοπρατηθεί έργο του Βαν Γκογκ στο Χονγκ Κονγκ και με γνωστή τη λατρεία που έχουν στην άπω ανατολή για τον Βαν Γκογκ ο πίνακας αυτός, πολύ διαφορετικός από τα συνηθισμένα μπουκέτα του αναμένεται να πωληθεί για πάνω από δέκα εκατομμύρια δολάρια.
THE LIFO TEAM
Το πληθωρικό τοπίο του Βαν Γκογκ, με τις αγαπημένες του ελιές και κυπαρίσσια δημοπρατείται για 40 εκ. δολάρια

Πολιτισμός / Το πληθωρικό τοπίο του Βαν Γκογκ, με τις αγαπημένες του ελιές και κυπαρίσσια δημοπρατείται για 40 εκ. δολάρια

Ελαιόδεντρα και κυπαρίσσια στη μέση μιας μέρας γεμάτης φως πρωταγωνιστούν σε ένα γαλήνιο τοπίο που ζωγράφισε ο Βαν Γκογκ τον Οκτώβριο του 1889, όταν ζούσε στο άσυλο λίγο έξω από το Saint-Rémy-de-Provence.
THE LIFO TEAM

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

H γκαλερί Rodeo αλλάζει όνομα και ανακαινίζεται

Εικαστικά / Το όνομα, ο χώρος, ακόμα και η είσοδος: Όλα αλλάζουν στην γκαλερί Rodeo

Ένας από τους σημαντικότερους χώρους τέχνης στην Αθήνα κλείνει είκοσι χρόνια λειτουργίας και με τη βοήθεια του εικαστικού Μίχαελ Κλάιν κάνει ριζικές αλλαγές. Πάμε για τα επόμενα είκοσι.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Άννα Καφέτση: η γυναίκα που πίστεψε στο ΕΜΣΤ πριν ακόμη υπάρξει

Απώλειες / Άννα Καφέτση: Η γυναίκα που πίστεψε στο ΕΜΣΤ προτού ακόμη υπάρξει

Η πρώτη διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης δεν υπήρξε απλώς το πρόσωπο που το διοίκησε στα πιο δύσκολα χρόνια του. Υπήρξε η γυναίκα που επέμεινε να υπάρξει στην Αθήνα ένας δημόσιος χώρος για τη σύγχρονη τέχνη όχι ως βιτρίνα κύρους αλλά ως ζωντανή εμπειρία, ως σχολείο βλέμματος, ως ένας κήπος που έπρεπε κάποτε να ανθίσει.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Τι πρέπει να ξέρεις για την πρώτη έκθεση εμβυθιστικής τέχνης στην Αθήνα

ONX.Showcase / Τι πρέπει να ξέρεις για την πρώτη έκθεση εμβυθιστικής τέχνης στην Αθήνα

O επικεφαλής Ψηφιακής Ανάπτυξης και Καινοτομίας του Ιδρύματος Ωνάση, Πρόδρομος Τσιαβός, μιλάει για το ONX.Showcase και για τα δέκα έργα που θα μεταμορφώσουν το Onassis Ready σε μια ζωντανή γιορτή δημιουργικότητας, τεχνολογικής καινοτομίας και σύγχρονης καλλιτεχνικής έκφρασης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η Τίλντα Σουίντον άνοιξε στην Αθήνα μια ντουλάπα γεμάτη φαντάσματα

Πολιτισμός / Η Τίλντα Σουίντον άνοιξε στην Αθήνα μια ντουλάπα γεμάτη φαντάσματα

Στο Onassis Ready, η έκθεση Ongoing και η περφόρμανς A Biographical Wardrobe μετατρέπουν τα ρούχα, τα αντικείμενα και τις καλλιτεχνικές φιλίες της Τίλντα Σουίντον σε ζωντανό αρχείο μνήμης, απώλειας και δημιουργικής συγγένειας.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Ο Γουίστλερ έκανε την ομορφιά σκηνικό, σκάνδαλο και καβγά

Πολιτισμός / Ο Γουίστλερ επιστρέφει στην Tate Britain: ο δανδής που έκανε τον Τάμεση ομίχλη και την ομορφιά πρόκληση

Η Tate Britain ανοίγει τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αναδρομική του Τζέιμς ΜακΝιλ Γουίστλερ εδώ και 30 χρόνια, με τη διάσημη «Μητέρα του Γουίστλερ», τα νυχτερινά του Τάμεση και τα έργα που έκαναν την ομορφιά, την ατμόσφαιρα και την αφαίρεση να μοιάζουν προκλητικές στη βικτωριανή Βρετανία.
THE LIFO TEAM
«Η πολιτική ορθότητα με απομακρύνει από τη σύγχρονη τέχνη»

Αλέξανδρος Ψυχούλης / «Η πολιτική ορθότητα με απομακρύνει από τη σύγχρονη τέχνη»

Η άτυπη αναδρομική έκθεση του Αλέξανδρου Ψυχούλη για την τέχνη και τις εμμονές της ψηφιακής εποχής παρουσιάζεται στα Χανιά, με τον τίτλο «Κινδύνεψα μόνο από ανεξέλεγκτες σκέψεις».
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Δανεικοί χάρτες και προσωπικές ανακαλύψεις στην καρδιά της σύγχρονης δημιουργίας  

Εικαστικά / Σύγχρονες δημιουργίες που ερμηνεύουν τον κόσμο αλλιώς  

Η νέα περιοδική έκθεση της συλλογής της Ειρήνης Παναγοπούλου συγκεντρώνει έργα κορυφαίων Ελλήνων και διεθνών καλλιτεχνών, προτείνοντας νέους, απελευθερωμένους τρόπους προσέγγισης της γνώσης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Στην τέχνη της Κάρινγκτον, τα άλογα δεν είναι απλώς ζώα

Εικαστικά / Στην τέχνη της Κάρινγκτον, τα άλογα δεν είναι απλώς ζώα

Η έκθεση του Μουσείου Φρόιντ προσφέρει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία αναστοχασμού για τη ζωή και το έργο της Βρετανής καλλιτέχνιδας, περνώντας από τα βιογραφικά της στοιχεία στους αισθητικούς κώδικες της δουλειάς της.
ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ
Τάσος Παυλόπουλος: «Ο ζωγράφος πουλάει πίνακες, όχι την ψυχή του»

Εικαστικά / Τάσος Παυλόπουλος: «Ο ζωγράφος πουλάει πίνακες, όχι την ψυχή του»

Έπειτα από έντεκα χρόνια ηθελημένης αποχής, ο εικαστικός επιστρέφει στη Skoufa Gallery με μια έκθεση-μανιφέστο, όπου το χιούμορ λειτουργεί ως προπέτασμα για μια βαθιά σύγκρουση με το ίδιο το καλλιτεχνικό σύστημα.
M. HULOT
Το Μουσείο Βορρέ είναι η τέλεια δικαιολογία να ξεφύγεις από την Αθήνα

Εικαστικά / Το Μουσείο Βορρέ είναι η τέλεια δικαιολογία για να ξεφύγεις από την Αθήνα

Η φύση, η λαϊκή παράδοση και η σύγχρονη τέχνη συναντιούνται στα έντεκα στρέμματα ενός κτήματος στην Παιανία που συμβάλλει όσο λίγα στην εξερεύνηση της ιστορίας, της τέχνης και του πολιτισμού.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ο Ντυσάν, η γυμνή Ίβ Μπάμπιτζ και η στιγμή που το Λος Αντζελες απέκτησε δικό του μύθο

Πολιτισμός / Ο Ντυσάν, η γυμνή Ίβ Μπάμπιτζ και η στιγμή που το Λος Αντζελες απέκτησε δικό του μύθο

Με αφορμή τη μεγάλη αναδρομική του Μαρσέλ Ντυσάν στο MoMA, επιστρέφουμε σε μια από τις πιο παράξενες, σαγηνευτικές και λιγότερο γνωστές εικόνες γύρω από το όνομά του: τη φωτογραφία του 1963 με τη γυμνή Ίβ Μπάμπιτζ απέναντί του σε μια σκακιέρα. Οι σπάνιες φωτογραφίες και η ιστορία πίσω από αυτό το καρέ φωτίζουν όχι μόνο έναν μικρό μύθο της αμερικανικής τέχνης, αλλά και τη στιγμή που το Λος Αντζελες άρχισε να πιστεύει πραγματικά στον δικό του.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Η 9η Μπιενάλε Θεσσαλονίκης λέει πως «όλα πρέπει να αλλάξουν»

Αποκλειστικό / Η 9η Μπιενάλε Θεσσαλονίκης λέει πως «όλα πρέπει να αλλάξουν»

Η 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης ξεκινά με ένα εκρηκτικό και ριζοσπαστικό πρόγραμμα εκθέσεων, προβολών και περφόρμανς, αναδεικνύοντας τη σημασία της συλλογικής αντίστασης σε μια εποχή πολλαπλών κρίσεων.   
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Τα 20 σημαντικότερα έργα τέχνης Eλλήνων καλλιτεχνών από το '60 ως σήμερα

Εικαστικά / Τα 20 σημαντικότερα έργα τέχνης Eλλήνων καλλιτεχνών από το '60 ως σήμερα

Ζητήσαμε από καταξιωμένους επιμελητές, ιστορικούς τέχνης, συλλέκτες και γκαλερίστες να επιλέξουν τα εμβληματικά έργα τέχνης που καθόρισαν, μεταμόρφωσαν και επηρέασαν το τοπίο της σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα από τη δεκαετία του ’60 έως σήμερα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ