Η ιστορική πρώτη εμφάνιση του Γρηγόρη Βαλλιανάτου στην τηλεόραση ως εκπροσώπου της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας

Η ιστορική πρώτη εμφάνιση του Γρηγόρη Βαλλιανάτου στην τηλεόραση ως εκπροσώπου της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας Facebook Twitter
Δάνεισα το πρόσωπό μου στο κίνημα κι έτσι άρχισε η τηλεοπτική ιστορία αυτού του κεφαλαίου της κοινωνικής ζωής των νεοελλήνων, με αναφορές στον σεξουαλικό προσδιορισμό και στην ταυτότητα φύλου τους. Κανένας δεν θυμάται τι έλεγα.
0

Τα Χριστούγεννα του 1985 ήταν μια πολύ δύσκολη περίοδος για το ΑΚΟΕ. Μόλις το κίνημα στάθηκε στα πόδια του και άρχισε να κοινοποιεί στους πολίτες της χώρας την ατζέντα του, πλάκωσε η αντάρα του AIDS. Έφταιγαν οι ομοφυλόφιλοι. Οι μαύροι, οι νταλικέρηδες, οι κάτοικοι της Αϊτής, οι αεροσυνοδοί κι εμείς. Κυρίως εμείς. Έφταιγε ο τρόπος που ζούμε. Οι ερωτικοί μας σύντροφοι. Έπρεπε να πάρουμε την τύχη μας στα χέρια μας. Κάθε Τετάρτη στα γραφεία του ΑΚΟΕ γινόταν ψηφοφορία για τον εκπρόσωπο Τύπου του κινήματος.

Κι αυτό για να μην υπάρχουν παράπονα για αυθαιρεσίες στην προς τα έξω φωνή μας. Κανείς και ποτέ δεν είχε βγει στην τηλεόραση μέχρι τότε. Κανείς και για κανέναν λόγο δεν μπορούσε να σκεφτεί πως κάτι τέτοιο θα ήταν δυνατό. Ήδη οι περισσότερες εφημερίδες αναφέρονταν στα θέματά μας και σ' εμάς με τρόπο περιφρονητικό, προσβλητικό, μειωτικό, απαράδεκτο.


Η πρόταση ήρθε από ένα πολύ αμφιλεγόμενο πρόσωπο, τον καθηγητή Ιατρικής Γιώργο Παπαευαγγέλου, γύρω από το όνομα του οποίου είχε δημιουργηθεί μια αχλή λόγω του ενδιαφέροντός του για το δύσκολο, φλέγον θέμα του AIDS. Σημειώστε πως μέχρι τότε δεν είχαμε ιδέα για τον ιό που το προκαλεί και η ενημέρωση ήταν πως η ασθένεια οφειλόταν στο πολύ σεξ, στα poppers, στην ανηθικότητα(!).

«Σας είδα χθες το βράδυ» μου είπε πρώτος. «Αυτά παθαίνετε όταν μένετε να βλέπετε τηλεόραση τόσο αργά» του είπα και τον προσπέρασα. Είχα επιβιώσει.


«Ρεπόρτερς» ήταν το όνομα της πιο δημοφιλούς ενημερωτικής εκπομπής, με τους Χαρδαβέλα, Δημαρά και Λιάνη. Ο καθηγητής Παπαευαγγέλου μου ζήτησε να αναφερθώ στους ομοφυλόφιλους και στο AIDS στο πλαίσιο της ανασκόπησης των γεγονότων της χρονιάς στην επετειακή εκπομπή που η δημόσια τηλεόραση οργάνωνε κάθε χρόνο σε όλες τις χώρες. Μου είπε πως ο δημοσιογράφος δεν θα ήταν παρών – ούτε ο ίδιος θα ήταν. Θα γυρίζαμε έναν μονόλογο, τον πρώτο εκπροσώπου του κινήματός μας στην ελληνική τηλεόραση. Κανένας άλλος δεν ήθελε να το κάνει. Αυτή ήταν δουλειά του εκπροσώπου Τύπου. Δάνεισα το πρόσωπό μου στο κίνημα κι έτσι άρχισε η τηλεοπτική ιστορία αυτού του κεφαλαίου της κοινωνικής ζωής των νεοελλήνων, με αναφορές στον σεξουαλικό προσδιορισμό και στην ταυτότητα φύλου τους. Κανένας δεν θυμάται τι έλεγα.

Όλοι καρφώθηκαν στον τίτλο κάτω από την εικόνα: «Εκπρόσωπος Ομοφυλοφίλων». Τίποτα στη ζωή μου δεν ήταν ίδιο από κει και μετά. Τίποτα. Ο κόσμος στον δρόμο, στο λεωφορείο, στο τρένο, στη δουλειά, οι συζητήσεις, οι αναφορές, τα άρθρα, η δημόσια συζήτηση, η πολιτική στο θέμα, η γενικότερη πολιτική στα ΜΜΕ, στα αμφιθέατρα, στις παρέες, στους φίλους, στους συγγενείς, ήταν διαφορετικά. Ήταν με το όνομά τους.

Θυμάμαι πως με περίμενε ο προσωπάρχης στην είσοδο του κτιρίου, πλάι στον φύλακα, το επόμενο πρωί. Σκέφτηκα πως ή θα έβρισκα κάτι για να του πω και να περάσω ή θα κολλούσα και θα έφευγα για τα καλά. «Σας είδα χθες το βράδυ» μου είπε πρώτος. «Αυτά παθαίνετε όταν μένετε να βλέπετε τηλεόραση τόσο αργά» του είπα και τον προσπέρασα. Είχα επιβιώσει.


Την επομένη η δημόσια συζήτηση για το θέμα είχε μπει σε μια άλλη διάσταση. Η παρουσία μας και η συνεργασία με τα υπουργεία διαμόρφωσε αυτό που σήμερα, μετά από τόσες δεκαετίες, ονομάζεται πολιτική αντιμετώπιση των οροθετικών και μιας σεξουαλικά μεταδιδόμενης ασθένειας με τεράστια κοινωνικά παρακλάδια σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής των ανθρώπων, κυρίως σε θέματα ηθικής. Ήταν, βέβαια, και το στίγμα.


Ήμουν καλεσμένος κάθε εβδομάδα στα περισσότερα κανάλια της τηλεόρασης, κάθε ώρα και στιγμή. Η «απολογία» μας γύρισε σε μια στρατηγική διαχείρισης μιας κρίσης παγκόσμιας, με διαστάσεις αγωνίας σε μια κοινωνία όπως η δική μας. Υποκρισία, έλλειψη γνώσης και σεξουαλικής αγωγής στα σχολεία, παραπληροφόρηση, ρατσισμός, ομοφοβία, συμπλέγματα, θρησκευτικός φανατισμός και μισαλλοδοξία αποτελούσαν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ που κλήθηκα να πιω μέχρι τελευταίας σταγόνας.


Στα χρόνια που ακολούθησαν το θέμα έγινε πρωτεύον, οι συζητήσεις γενικές, και η αντιμετώπιση των κρουσμάτων ακολούθησε τα βήματα της επιστήμης. Οι άνθρωποι έπαψαν να λιώνουν και να πεθαίνουν, τα φάρμακα βρέθηκαν, ο τρόμος όμως παρέμεινε.


Από το 1992 έως το 2013 είχα δική μου εβδομαδιαία ενημερωτική εκπομπή με ευρύτατη γκάμα θεμάτων καθημερινότητας και πολιτικής στα περισσότερα κανάλια της τηλεόρασης, ιδιωτικής και δημόσιας. Εκπομπή που από τον πρώτο χρόνο βραβεύτηκε ως Καλύτερη Ενημερωτική Εκπομπή της Ελληνικής Τηλεόρασης για το 1992. Η παρουσίαση της ΛΟΑΤΚΙ+ ατζέντας ήταν πλέον στην ημερησία διάταξη, μεταξύ πολλών άλλων θεμάτων, και οι συζητήσεις, τα άρθρα, τα έντυπα, τα σεμινάρια, οι οργανώσεις, οι εκδηλώσεις, οι διεθνείς συναντήσεις, οι συνεντεύξεις και η οργανωτική δουλειά ήταν συνεχείς. Η ορατότητα ως στοιχείο της πολιτικής των οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών είναι καθοριστικό στοιχείο της στρατηγικής νίκης των ιδεών της.


Μέσα σε λίγα χρόνια όλα ήταν διαφορετικά. Ορατά.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO

Lgbtqi+
0

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

*Από πού είσαι πραγματικά; / ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Από πού είσαι πραγματικά; / ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

Τι κοινό μπορεί να έχουν η Κάιλι Μινόγκ που χορεύει εξαντλημένη μετά το Met Gala, η Κέιτ Μπλάνσετ και μια τίγρη μέσα σ’ ένα σούπερ μάρκετ, ο Jonathan Anderson με τα πουκάμισα που έπνιξαν τόσα αγόρια, η Donatella Versace με τακούνια και η Jan Morris που ταξίδεψε παντού για να φτάσει στην καλοσύνη;
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Πρώτη φορά ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ μίλησε για τους LGBTQ+ Καθολικούς - και έβαλε όριο στις ευλογίες

Διεθνή / Πρώτη φορά ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ μίλησε για τους LGBTQ+ Καθολικούς και έβαλε όριο στις ευλογίες

Ο πρώτος Αμερικανός Πάπας δήλωσε ότι η Εκκλησία δεν πρέπει να διχάζεται γύρω από τη σεξουαλικότητα, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι δεν σκοπεύει να πάει πέρα από τη γραμμή του Φραγκίσκου για τις άτυπες ευλογίες ομόφυλων ζευγαριών.
THE LIFO TEAM
Ο γκέι Καθολικός σχεδιαστής που ντύνει τον Πάπα

Διεθνή / Ο γκέι Καθολικός σχεδιαστής που ντύνει τον Πάπα

Ο Ιταλός Filippo Sorcinelli δημιουργεί εδώ και πάνω από 20 χρόνια τελετουργικά άμφια για το Βατικανό. Μετά τον Βενέδικτο ΙΣΤ΄ και τον Φραγκίσκο, τα σχέδιά του φορέθηκαν και από τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄, που βρέθηκε στη λίστα της Vogue με τους πιο καλοντυμένους ανθρώπους του 2025.
THE LIFO TEAM
Η queer κωμωδία που παίρνει τον πανικό για τις τρανς τουαλέτες και τον γυρίζει ανάποδα

Πολιτισμός / “She’s the He”: Η queer κωμωδία που παίρνει τον πανικό για τις τρανς τουαλέτες και τον γυρίζει ανάποδα

Το She’s the He μετατρέπει το ηθικό πανικό για τις τρανς τουαλέτες σε κωμωδία για τη φιλία, το coming out και τη χαρά της τρανς ορατότητας, έπειτα από μια δύσκολη διαδρομή προς τις αίθουσες σε μια ολοένα πιο εχθρική πολιτική συγκυρία στις ΗΠΑ.
THE LIFO TEAM
Η Marina Summers γράφει ιστορία ως η πρώτη τρανς γυναίκα που θα παρουσιάσει το Miss Universe Philippines

Διεθνή / Η Marina Summers γράφει ιστορία ως η πρώτη τρανς γυναίκα που θα παρουσιάσει το Miss Universe Philippines

Η σταρ του Drag Race θα παρουσιάσει την τελετή στέψης του Miss Universe Philippines στις 2 Μαΐου, επιστρέφοντας στη σκηνή όπου το 2024 είχε γίνει η πρώτη drag queen που εμφανίστηκε στον θεσμό.
THE LIFO TEAM
Ο Ζόχραν Μαμντάνι βάζει μια queer αρχειονόμο να φυλάξει τη μνήμη της Νέας Υόρκης

Διεθνή / Ο Ζόχραν Μαμντάνι βάζει μια queer αρχειονόμο να φυλάξει τη μνήμη της Νέας Υόρκης

Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζόχραν Μαμντάνι, διόρισε τη Σον(τά) Σμιθ-Κρουζ στην υπηρεσία που διαχειρίζεται τα δημοτικά αρχεία της πόλης, σε μια περίοδο όπου η ιστορική μνήμη και η πρόσβαση στα δημόσια δεδομένα έχουν μετατραπεί σε πεδίο πολιτικής σύγκρουσης.
THE LIFO TEAM
Στις ΗΠΑ εξετάζουν ειδική σήμανση για τρανς θέματα στην παιδική τηλεόραση

Ειδήσεις / Στις ΗΠΑ εξετάζουν ειδική σήμανση για τρανς θέματα στην παιδική τηλεόραση

Η FCC άνοιξε δημόσια διαδικασία για το αν οι τηλεοπτικές σημάνσεις πρέπει να ενημερώνουν ειδικά τους γονείς όταν παιδικά προγράμματα περιλαμβάνουν θέματα ταυτότητας φύλου. LGBTQ+ οργανώσεις προειδοποιούν ότι μια τέτοια κίνηση μπορεί να μετατρέψει την queer εκπροσώπηση σε περιεχόμενο υπό επιτήρηση.
THE LIFO TEAM
Από app της επιθυμίας σε app της ισχύος: το Grindr μπαίνει στον κόσμο του Τραμπ

Τech & Science / Από app της επιθυμίας σε app της ισχύος: το Grindr μπαίνει στον κόσμο του Τραμπ

Το Grindr δεν είναι πια μόνο μια εφαρμογή γνωριμιών: επενδύει σε λόμπινγκ, αποκτά δικό του μηχανισμό επιρροής στην Ουάσινγκτον και πλησιάζει όλο και περισσότερο έναν πολιτικό κόσμο που έχει ήδη επιστρέψει εχθρικός απέναντι στα LGBTQ+ δικαιώματα.
THE LIFO TEAM
Η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ άνοιξε ξανά το μέτωπο για τα τρανς δικαιώματα στη Βρετανία

Ειδήσεις / Η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ άνοιξε ξανά το μέτωπο για τα τρανς δικαιώματα στη Βρετανία

Εναν χρόνο μετά την απόφαση του βρετανικού Ανωτάτου Δικαστηρίου για τον ορισμό της "γυναίκας" στο Equality Act, η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ επανήλθε στη δημόσια σύγκρουση γύρω από το φύλο για ακόμη μια φορά.
THE LIFO TEAM
Η Μέριλ Στριπ λέει ότι χωρίς τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα "δεν θα είχαμε τίποτα"

Πολιτισμός / Η Μέριλ Στριπ λέει ότι χωρίς τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα "δεν θα είχαμε τίποτα"

Λίγες μέρες πριν από την πρεμιέρα του Ο Διάβολος Φοράει Prada 2, η Μέριλ Στριπ είπε ανοιχτά αυτό που το queer κοινό ήξερε εδώ και χρόνια: ότι η Μιράντα Πρίστλι και ο κόσμος της ταινίας δεν θα είχαν την ίδια ζωή χωρίς αυτό.
THE LIFO TEAM
Η Δεξιά δεν μισεί κάθε queer σώμα. Μισεί αυτό που τη ξεσκεπάζει

Διεθνή / Ο «κανονικός γκέι» της αμερικανικής Δεξιάς και η βία απέναντι σε όλους τους άλλους

Η ιστορία γύρω από τον σύζυγο της Κρίστι Νόεμ δεν έφερε στην επιφάνεια μόνο άλλη μία υπόθεση πολιτικής υποκρισίας. Ξανάνοιξε κάτι παλιό και πολύ βρόμικο: η Δεξιά μπορεί να ανεχθεί τον «κανονικό» γκέι, τον διακριτικό, τον αρκετά ανδρικό, τον σωστά ντυμένο. Αυτό που δεν αντέχει είναι το queer σώμα που εκθέτει ότι η αρρενωπότητά της δεν είναι φύση αλλά σκηνοθεσία.
THE LIFO TEAM
«Queer καλλιστεία το 1929 μόνο η Θεσσαλονίκη θα μπορούσε να κάνει»

Βιβλίο / «Queer καλλιστεία το 1929 μόνο η Θεσσαλονίκη θα μπορούσε να κάνει»

Στο βιβλίο του «Καλλιστεία» ο Μανώλης Μελισσάρης περιγράφει πώς μια παρέα queer ανδρών έκανε στη συμπρωτεύουσα το 1929 τον δικό της διαγωνισμό ομορφιάς, παράλληλα με τον πρώτο «επίσημο», αναβιώνοντας ταυτόχρονα μια ολόκληρη εποχή.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ο Elliot Page θα προλογίσει trans και non-binary παραγωγή του As You Like It στο Λονδίνο

Πολιτισμός / Ο Elliot Page θα προλογίσει trans και non-binary παραγωγή του Σαίξπηρ στο Λονδίνο

Το As You Like It θα παρουσιαστεί στο The Space Theatre από τις 22 έως τις 24 Ιουλίου 2026, ενώ η ομάδα ετοιμάζει και το Twelfth Night στη Βαρκελώνη την 1η Αυγούστου, στην πρώτη της εμφάνιση εκτός Ηνωμένου Βασιλείου.
THE LIFO TEAM
Ο διαχρονικά επίκαιρος «γιoς της απώλειας»

Βιβλίο / Νίκος Βέλμος: Ο διαχρονικά επίκαιρος «γιoς της απωλείας»

Εκατό χρόνια κλείνουν φέτος από την κυκλοφορία του περιοδικού «Φραγκέλιο» που ίδρυσε ο λογοτέχνης, ηθοποιός, ζωγράφος, εκδότης, γκαλερίστας και κοινωνικός επαναστάτης Νίκος Βέλμος, μια παραγνωρισμένη πλην όμως πολυσχιδής, μποέμικη και άκρως επιδραστική προσωπικότητα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Το Homme FC ξαναγράφει τι μπορεί να είναι μια ποδοσφαιρική ομάδα στο queer Λονδίνο

Διεθνή / Ενα transmasc football club στο Λονδίνο φτιάχνει κάτι πολύ μεγαλύτερο από ομάδα

Ξεκινώντας ως ένα χαλαρό transmasc πεντάρι στο ανατολικό Λονδίνο, το Homme FC εξελίχθηκε γρήγορα σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από ποδοσφαιρική ομάδα. Σήμερα λειτουργεί ως κοινότητα, καλλιτεχνικό project και χώρος φροντίδας, προτείνοντας έναν διαφορετικό τρόπο συλλογικής ζωής μέσα στο queer αθλητικό τοπίο της πόλης.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ