ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Ήταν η Καμπύλη το πρώτο περιοδικό ανοιχτής γκέι θεματολογίας στην Ελλάδα;

Ήταν η Καμπύλη το πρώτο περιοδικό ανοιχτής γκέι θεματολογίας στην Ελλάδα; Facebook Twitter
Ζήτησα από τον Τάκη Σπετσιώτη, που υπογράφει ως Τάκης ΣΠ., να θυμηθεί το διήγημά του στην «Καμπύλη» – μια ιστορία σχεδόν 40 χρόνια παλιά.
0

 

Ήταν η Καμπύλη το πρώτο περιοδικό ανοιχτής γκέι θεματολογίας στην Ελλάδα; Facebook Twitter
Η ζωή της «Καμπύλης» ήταν βραχεία. Ένα τεύχος και τέρμα.

Μπορεί η Καμπύλη να εμφανίστηκε στο ένα και μοναδικό τεύχος της, που κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του ’78, ως μια «έκδοση τέχνης», ήταν όμως ένα περιοδικό με ξεκάθαρη γκέι θεματολογία. Στο περιοδικό συμμετείχε μια ομάδα ανθρώπων, γνωστοί οι περισσότεροι (και τότε, αλλά ιδίως σήμερα) για τις πολλές και ποικίλες δραστηριότητές τους. Αυτοί ήταν…

 

Κατ’ αρχάς ο εκδότης και σκηνοθέτης Νίκος Φατούρος, έπειτα ο ποιητής, συγγραφέας, μεταφραστής και στιχουργός του ελληνικού ροκ (Λήδα-Σπύρος, Βλάσσης Μπονάτσος κ.λπ.) Ανδρέας Αγγελάκης (1940-1991) που υπογράφει ως Α.Α., ο ποιητής, μεταφραστής και άλλα πολλά Λουκάς Θεοδωρακόπουλος (1925-2013), ο Νίκος Παναγιωτόπουλος (ουδεμία σχέση με τον προσφάτως εκλιπόντα σκηνοθέτη ή τον ποιητή του «Σύσσημον ή Τα κεφάλαια»), ο Νίκος Μουρατίδης (με σπουδές σκηνοθεσίας τότε, και αργότερα πρόσωπο της δισκογραφίας, του ραδιοφώνου, της τηλεόρασης, εκδότης κ.λπ.) και ο Τάκης ΣΠ., δηλαδή ο Τάκης Σπετσιώτης, γνωστός επίσης σκηνοθέτης («Μετέωρο και Σκιά»), συγγραφέας και δοκιμιογράφος.

Το περιοδικό ήταν ασπρόμαυρο, μικρού μεγέθους, 32 σελίδων και περιείχε ποιήματα και διηγήματα. Δεν είχε δηλαδή «απόψεις» ή γενικότερα κείμενα «προβληματισμού».

Το περιοδικό τυπωνόταν κατά βάση από μια παρέα, που είχε προέλθει από τη Σχολή Κινηματογράφου του Λυκούργου Σταυράκου, καθώς σπουδαστές της Σχολής ήταν οι Φατούρος, Παναγιωτόπουλος, Μουρατίδης και βεβαίως ο Σπετσιώτης. 

Περαιτέρω, οι Σπετσιώτης και Μουρατίδης είχαν συνεργαστεί (ως σκηνοθέτης ο πρώτος και ως ηθοποιός ο δεύτερος) σε δύο από τις πιο παλαιές avant queer ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου, τις «Η Λίζα και η άλλη» (1976) και «Καλλονή» (1977) –η queer τριάδα της εποχής συμπληρώνεται με την «Όπερα» (1976) του Ανδρέα Βελισσαρόπουλου–, ενώ οι Θεοδωρακόπουλος και Αγγελάκης ήταν από τα ιδρυτικά μέλη του ΑΚΟΕ.

Το περιοδικό ήταν ασπρόμαυρο, μικρού μεγέθους, 32 σελίδων και περιείχε ποιήματα και διηγήματα. Δεν είχε δηλαδή «απόψεις» ή γενικότερα κείμενα «προβληματισμού».

Ήταν η Καμπύλη το πρώτο περιοδικό ανοιχτής γκέι θεματολογίας στην Ελλάδα; Facebook Twitter
Το μισό σχεδόν τεύχος της «Καμπύλης» καταλαμβάνεται από το διήγημα του Τάκη Σπετσιώτη «Μια φιλία».

Ένα από τα ποιήματα του Ανδρέα Αγγελάκη αντιγράφω στη συνέχεια. Είναι το πρώτο από τα ΔΥΟ ΟΝΕΙΡΑ…

 

1.

Όνειρο φριχτό. Στην Αγγλία ίσως,

εγώ κι ένας άλλος (ποιος;) σε κτίριο καινούργιο

σκηνές αποτρόπαιες. Συμπλέγματα γεμάτα

μίσος, μορφές που ανεβοκατέβαιναν

τις σκάλες κι έμπαιναν

σε καμαράκια κρυφογελώντας, κρυφογνέφοντας.

Ένα είδος φίδι ιππόκαμπο σιχαμένο

στη γυαλάδα του έδινε ο ένας στον άλλο

φτύνοντας στο στόμα.

Πέντε είχαν μαζευτεί πίσω απόνα κουρτινάκι

κι έκαναν έρωτα δίχως να κοιτάζονται.

Όλα δίχως διόλου θόρυβο, με κινήσεις

μαθηματικές, σταθερές, επαναλαμβανόμενες.

Ξύπνησα με ανακούφιση,

ψιλοροχάλιζα όπως όταν πιω πολύ.

Είπα να ξορκίσω το κακό με τη σκέψη

πως δεν είμαι μόνος. Πως θα με σκέφτεσαι.

Στύση μαρτυρική. Δεν μπορώ ν’ αυνανιστώ.

Καλόμαθα στον έρωτα. Πώς θα ξεσυνηθίσω;

 

Κι ένα ποίημα του Λουκά Θεοδωρακόπουλου…

ΤΑ ΔΕΝΤΡΑ

 

Θα καταργήσω τον άνεμο και θα γίνω δέντρο.

Δεν θα φοβάμαι τίποτα πια.

Ούτε κι εσύ.

Θ’ ανθίζουμε και θα καρπίζουμε, ακίνητοι, ωραία φρούτα.

Ίσως λιγάκι άνοστα, μα τι πειράζει;

 

Το μισό σχεδόν τεύχος της «Καμπύλης» καταλαμβάνεται από το διήγημα του Τάκη Σπετσιώτη «Μια φιλία». Πρόκειται για μια ωραία αρθρωμένη εφηβική ιστορία, μια ερωτική γνωριμία δύο αγοριών, μαθητών, κάπου στην επαρχία, που καταλήγει σε μιαν άνιση, εκατέρωθεν, διαχείριση. Ο ένας, ο μεγαλύτερος, κάνει βούκινο την περιπέτειά του, εκθέτοντας το φίλο του στους συμμαθητές του, ενώ ο άλλος, ο μικρότερος, την ίδια στιγμή νοιώθει σαν ν’ ανοίγει η γη και να τον καταπίνει…  

Ζήτησα από τον Τάκη Σπετσιώτη, που υπογράφει ως Τάκης ΣΠ., να θυμηθεί το διήγημά του στην «Καμπύλη» – μια ιστορία σχεδόν 40 χρόνια παλιά. Να τι μου είπε:

«Το “Μια φιλία” ήταν το πρώτο διήγημά μου, που δημοσιεύτηκε στην Καμπύλη το 1978. Ήμουν ναύτης ακόμη, είχε προηγηθεί το σκάνδαλο της μικρού μήκους ταινίας μου Καλλονή το ’77 –κόπηκε και απαγορεύτηκε η προβολή της από την επιτροπή λογοκρισίας– κι έπρεπε να είμαι πολύ προσεκτικός με τη νέα μου δημοσίευση, γι’ αυτό και υπογράφω ως Τάκης ΣΠ. και όχι με το πλήρες ονοματεπώνυμό μου.

 

Πολύ σημαντικό για μένα κείμενο, αφού πάνω του στηρίχτηκε το πρώτο μέρος τού σεναρίου μου Πύρινες Χαρές (Fiery Joys) χρηματοδοτημένο από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Σεναρίου. Μάλιστα, είχα προσθέσει κι ένα δεύτερο μέρος στο σπονδυλωτό σενάριο. Παρότι οι ξένοι το γούσταραν πολύ, το έκοψαν οι εδώ κρατούντες τού Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου το 1995. Για να μη μείνει τελικά στο συρτάρι, το μετέτρεψα στο μυθιστόρημα Δελτίον Ταυτότητος, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Άγρα το 2003, προσθέτοντας και τρίτο μέρος. Από το ’78… για βάλε πόσα χρόνια μέχρι το 2003… Είκοσι πέντε χρόνων ιστορία».

Η ζωή της «Καμπύλης» ήταν βραχεία. Ένα τεύχος και τέρμα. Λουκάς Θεοδωρακόπουλος, Ανδρέας Αγγελάκης και Ανδρέας Βελισσαρόπουλος ετοιμάζουν την ίδια εποχή το ΑΜΦΙ, που κυκλοφορεί το πρώτο τεύχος του, με κεφαλίδα «Για την Απελευθέρωση των Ομοφυλόφιλων», την άνοιξη του 1978.

Αν υποθέσει κανείς πως οι Θεοδωρακόπουλος και Αγγελάκης έστρεψαν την προσοχή τους στο νέο, πιο μεγάλο σε διαστάσεις και πιο «γεμάτο» (με φωτογραφίες και με περισσότερες σελίδες) έντυπο, που αποτελούσε και έκφραση του ΑΚΟΕ, και πως η λογοτεχνική/ ποιητική ύλη της Καμπύλης πέρασε κατά μίαν έννοια στις σελίδες του ΑΜΦΙ, τότε μάλλον συνάγεται το συμπέρασμα πως η Καμπύλη (που δεν είχε πλέον λόγο να κυκλοφορεί) υπήρξε κάτι σαν προάγγελος του ΑΜΦΙ και όσων άλλων ανάλογων εντύπων επακολούθησαν. 

Lgbtqi+
0

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Πρώτη φορά ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ μίλησε για τους LGBTQ+ Καθολικούς - και έβαλε όριο στις ευλογίες

Διεθνή / Πρώτη φορά ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ μίλησε για τους LGBTQ+ Καθολικούς και έβαλε όριο στις ευλογίες

Ο πρώτος Αμερικανός Πάπας δήλωσε ότι η Εκκλησία δεν πρέπει να διχάζεται γύρω από τη σεξουαλικότητα, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι δεν σκοπεύει να πάει πέρα από τη γραμμή του Φραγκίσκου για τις άτυπες ευλογίες ομόφυλων ζευγαριών.
THE LIFO TEAM
Ο γκέι Καθολικός σχεδιαστής που ντύνει τον Πάπα

Διεθνή / Ο γκέι Καθολικός σχεδιαστής που ντύνει τον Πάπα

Ο Ιταλός Filippo Sorcinelli δημιουργεί εδώ και πάνω από 20 χρόνια τελετουργικά άμφια για το Βατικανό. Μετά τον Βενέδικτο ΙΣΤ΄ και τον Φραγκίσκο, τα σχέδιά του φορέθηκαν και από τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄, που βρέθηκε στη λίστα της Vogue με τους πιο καλοντυμένους ανθρώπους του 2025.
THE LIFO TEAM
Η queer κωμωδία που παίρνει τον πανικό για τις τρανς τουαλέτες και τον γυρίζει ανάποδα

Πολιτισμός / “She’s the He”: Η queer κωμωδία που παίρνει τον πανικό για τις τρανς τουαλέτες και τον γυρίζει ανάποδα

Το She’s the He μετατρέπει το ηθικό πανικό για τις τρανς τουαλέτες σε κωμωδία για τη φιλία, το coming out και τη χαρά της τρανς ορατότητας, έπειτα από μια δύσκολη διαδρομή προς τις αίθουσες σε μια ολοένα πιο εχθρική πολιτική συγκυρία στις ΗΠΑ.
THE LIFO TEAM
Η Marina Summers γράφει ιστορία ως η πρώτη τρανς γυναίκα που θα παρουσιάσει το Miss Universe Philippines

Διεθνή / Η Marina Summers γράφει ιστορία ως η πρώτη τρανς γυναίκα που θα παρουσιάσει το Miss Universe Philippines

Η σταρ του Drag Race θα παρουσιάσει την τελετή στέψης του Miss Universe Philippines στις 2 Μαΐου, επιστρέφοντας στη σκηνή όπου το 2024 είχε γίνει η πρώτη drag queen που εμφανίστηκε στον θεσμό.
THE LIFO TEAM
Ο Ζόχραν Μαμντάνι βάζει μια queer αρχειονόμο να φυλάξει τη μνήμη της Νέας Υόρκης

Διεθνή / Ο Ζόχραν Μαμντάνι βάζει μια queer αρχειονόμο να φυλάξει τη μνήμη της Νέας Υόρκης

Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζόχραν Μαμντάνι, διόρισε τη Σον(τά) Σμιθ-Κρουζ στην υπηρεσία που διαχειρίζεται τα δημοτικά αρχεία της πόλης, σε μια περίοδο όπου η ιστορική μνήμη και η πρόσβαση στα δημόσια δεδομένα έχουν μετατραπεί σε πεδίο πολιτικής σύγκρουσης.
THE LIFO TEAM
Στις ΗΠΑ εξετάζουν ειδική σήμανση για τρανς θέματα στην παιδική τηλεόραση

Ειδήσεις / Στις ΗΠΑ εξετάζουν ειδική σήμανση για τρανς θέματα στην παιδική τηλεόραση

Η FCC άνοιξε δημόσια διαδικασία για το αν οι τηλεοπτικές σημάνσεις πρέπει να ενημερώνουν ειδικά τους γονείς όταν παιδικά προγράμματα περιλαμβάνουν θέματα ταυτότητας φύλου. LGBTQ+ οργανώσεις προειδοποιούν ότι μια τέτοια κίνηση μπορεί να μετατρέψει την queer εκπροσώπηση σε περιεχόμενο υπό επιτήρηση.
THE LIFO TEAM
Από app της επιθυμίας σε app της ισχύος: το Grindr μπαίνει στον κόσμο του Τραμπ

Τech & Science / Από app της επιθυμίας σε app της ισχύος: το Grindr μπαίνει στον κόσμο του Τραμπ

Το Grindr δεν είναι πια μόνο μια εφαρμογή γνωριμιών: επενδύει σε λόμπινγκ, αποκτά δικό του μηχανισμό επιρροής στην Ουάσινγκτον και πλησιάζει όλο και περισσότερο έναν πολιτικό κόσμο που έχει ήδη επιστρέψει εχθρικός απέναντι στα LGBTQ+ δικαιώματα.
THE LIFO TEAM
Η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ άνοιξε ξανά το μέτωπο για τα τρανς δικαιώματα στη Βρετανία

Ειδήσεις / Η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ άνοιξε ξανά το μέτωπο για τα τρανς δικαιώματα στη Βρετανία

Εναν χρόνο μετά την απόφαση του βρετανικού Ανωτάτου Δικαστηρίου για τον ορισμό της "γυναίκας" στο Equality Act, η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ επανήλθε στη δημόσια σύγκρουση γύρω από το φύλο για ακόμη μια φορά.
THE LIFO TEAM
Η Μέριλ Στριπ λέει ότι χωρίς τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα "δεν θα είχαμε τίποτα"

Πολιτισμός / Η Μέριλ Στριπ λέει ότι χωρίς τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα "δεν θα είχαμε τίποτα"

Λίγες μέρες πριν από την πρεμιέρα του Ο Διάβολος Φοράει Prada 2, η Μέριλ Στριπ είπε ανοιχτά αυτό που το queer κοινό ήξερε εδώ και χρόνια: ότι η Μιράντα Πρίστλι και ο κόσμος της ταινίας δεν θα είχαν την ίδια ζωή χωρίς αυτό.
THE LIFO TEAM
Η Δεξιά δεν μισεί κάθε queer σώμα. Μισεί αυτό που τη ξεσκεπάζει

Διεθνή / Ο «κανονικός γκέι» της αμερικανικής Δεξιάς και η βία απέναντι σε όλους τους άλλους

Η ιστορία γύρω από τον σύζυγο της Κρίστι Νόεμ δεν έφερε στην επιφάνεια μόνο άλλη μία υπόθεση πολιτικής υποκρισίας. Ξανάνοιξε κάτι παλιό και πολύ βρόμικο: η Δεξιά μπορεί να ανεχθεί τον «κανονικό» γκέι, τον διακριτικό, τον αρκετά ανδρικό, τον σωστά ντυμένο. Αυτό που δεν αντέχει είναι το queer σώμα που εκθέτει ότι η αρρενωπότητά της δεν είναι φύση αλλά σκηνοθεσία.
THE LIFO TEAM
«Queer καλλιστεία το 1929 μόνο η Θεσσαλονίκη θα μπορούσε να κάνει»

Βιβλίο / «Queer καλλιστεία το 1929 μόνο η Θεσσαλονίκη θα μπορούσε να κάνει»

Στο βιβλίο του «Καλλιστεία» ο Μανώλης Μελισσάρης περιγράφει πώς μια παρέα queer ανδρών έκανε στη συμπρωτεύουσα το 1929 τον δικό της διαγωνισμό ομορφιάς, παράλληλα με τον πρώτο «επίσημο», αναβιώνοντας ταυτόχρονα μια ολόκληρη εποχή.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ο Elliot Page θα προλογίσει trans και non-binary παραγωγή του As You Like It στο Λονδίνο

Πολιτισμός / Ο Elliot Page θα προλογίσει trans και non-binary παραγωγή του Σαίξπηρ στο Λονδίνο

Το As You Like It θα παρουσιαστεί στο The Space Theatre από τις 22 έως τις 24 Ιουλίου 2026, ενώ η ομάδα ετοιμάζει και το Twelfth Night στη Βαρκελώνη την 1η Αυγούστου, στην πρώτη της εμφάνιση εκτός Ηνωμένου Βασιλείου.
THE LIFO TEAM
Ο διαχρονικά επίκαιρος «γιoς της απώλειας»

Βιβλίο / Νίκος Βέλμος: Ο διαχρονικά επίκαιρος «γιoς της απωλείας»

Εκατό χρόνια κλείνουν φέτος από την κυκλοφορία του περιοδικού «Φραγκέλιο» που ίδρυσε ο λογοτέχνης, ηθοποιός, ζωγράφος, εκδότης, γκαλερίστας και κοινωνικός επαναστάτης Νίκος Βέλμος, μια παραγνωρισμένη πλην όμως πολυσχιδής, μποέμικη και άκρως επιδραστική προσωπικότητα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Το Homme FC ξαναγράφει τι μπορεί να είναι μια ποδοσφαιρική ομάδα στο queer Λονδίνο

Διεθνή / Ενα transmasc football club στο Λονδίνο φτιάχνει κάτι πολύ μεγαλύτερο από ομάδα

Ξεκινώντας ως ένα χαλαρό transmasc πεντάρι στο ανατολικό Λονδίνο, το Homme FC εξελίχθηκε γρήγορα σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από ποδοσφαιρική ομάδα. Σήμερα λειτουργεί ως κοινότητα, καλλιτεχνικό project και χώρος φροντίδας, προτείνοντας έναν διαφορετικό τρόπο συλλογικής ζωής μέσα στο queer αθλητικό τοπίο της πόλης.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ