Αυτόν τον μήνα, δεκάδες ανεξάρτητοι καλλιτέχνες συγκεντρώθηκαν στη βιβλιοθήκη Bathers στο Όκλαντ για μια σειρά εκδηλώσεων με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Death to Spotify». Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην αποαποικιοποίηση της μουσικής από τις «καπιταλιστικές οικονομίες» και στο πώς οι δημιουργοί μπορούν να ξαναπάρουν στα χέρια τους τον έλεγχο της παραγωγής, της ανακάλυψης και της ακρόασης της μουσικής.
Οι εκδηλώσεις, που διοργανώθηκαν με τη συμμετοχή του ραδιοφωνικού σταθμού KEXP, των ανεξάρτητων δισκογραφικών Cherub Dream Records και Dandy Boy Records, καθώς και των DJ συλλογικοτήτων No Bias και Amor Digital, ξεπούλησαν μέσα σε λίγες ώρες.
Το ενδιαφέρον ξεπέρασε τα σύνορα των ΗΠΑ, με ανθρώπους από Βαρκελώνη και Μπανγκαλόρ να επικοινωνούν για να διοργανώσουν αντίστοιχες εκδηλώσεις.
Το Spotıfy και το ρήγμα στη μουσική βιομηχανία
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια εποχή που η παγκόσμια αμφισβήτηση του Spotify εισέρχεται στο κυρίαρχο ρεύμα. Η δημοσιογράφος Λιζ Πέλι κυκλοφόρησε πρόσφατα το βιβλίο Mood Machine, όπου κατηγορεί την πλατφόρμα ότι διέλυσε τη μουσική βιομηχανία και μετέτρεψε τους ακροατές σε «παθητικούς καταναλωτές».
Η Πέλι υποστηρίζει ότι το οικονομικό μοντέλο του Spotify στηρίζεται στην ελάχιστη αμοιβή των καλλιτεχνών, ενώ ενθαρρύνει την παραγωγή «ουδέτερης» μουσικής φόντου που εξυπηρετεί τους αλγορίθμους. Παράλληλα, η εταιρεία δέχεται κριτική επειδή ο συνιδρυτής της, Daniel Ek, επένδυσε στην Helsing, μια γερμανική εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης για στρατιωτική χρήση – γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις και αποχωρήσεις από συγκροτήματα όπως οι Massive Attack, Deerhoof και King Gizzard & the Lizard Wizard.
«Death to Spotify» και η επιστροφή των μποϊκοτάζ
Η Stephanie Dukich, υπάλληλος του δήμου του Όκλαντ, εμπνεύστηκε από το Mood Machine και τα κύματα μποϊκοτάζ. Μαζί με τη φίλη της Manasa Karthikeyan, που εργάζεται σε γκαλερί τέχνης, αποφάσισαν να ξεκινήσουν ένα διάλογο για το πώς μπορούμε να αποδεσμεύσουμε τη μουσική από την κυριαρχία των streaming υπηρεσιών.
«Το Spotify έχει ενσωματωθεί βαθιά στον τρόπο που ακούμε μουσική», λέει η Dukich. «Θέλαμε να μάθουμε πώς μπορούμε να πάρουμε πίσω τα αρχεία μας, να τα αποθηκεύουμε και να τα μοιραζόμαστε έξω από τα πλαίσια του αλγορίθμου». Έτσι γεννήθηκε το Death to Spotify — ένα κάλεσμα «κατά της αλγοριθμικής ακρόασης, κατά της κλοπής των δικαιωμάτων, κατά της μουσικής που παράγεται από ΑΙ».
Η Karthikeyan προσθέτει: «Η ευθύνη δεν είναι μόνο των καλλιτεχνών αλλά και των ακροατών. Πρέπει να αποδεχτούμε ότι δεν θα έχουμε άμεση πρόσβαση σε όλη τη μουσική. Αυτό μας κάνει να σκεφτόμαστε πιο συνειδητά τι στηρίζουμε.»
Η ιστορία έχει δείξει πως πολλά μποϊκοτάζ απέναντι στο Spotify είναι βραχύβια. Η Τέιλορ Σουίφτ, ο Τομ Γιορκ των Radiohead, καθώς και οι Νιλ Γιανγκ και Τζόνι Μίτσελ, αποχώρησαν κατά καιρούς από την πλατφόρμα, επιστρέφοντας βεβαίως αργότερα. Όμως, σύμφωνα με τον Έρικ Ντροτ, καθηγητή μουσικολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, το τωρινό κίνημα είναι διαφορετικό. «Πολλοί από τους νέους καλλιτέχνες δεν είναι διάσημοι και δεν βλέπουν πια το Spotify ως μέσο προβολής. Αμφισβητούν αν πραγματικά τους ωφελεί», εξηγεί.
Ο Γουίλ Άντερσον, τραγουδιστής των Hotline TNT, δηλώνει κατηγορηματικά: «Υπάρχει 0% πιθανότητα να επιστρέψουμε. Το Spotify κάνει τους ακροατές να μη σκέφτονται καν τι ακούν.» Το συγκρότημά του κυκλοφόρησε το νέο άλμπουμ Raspberry Moon αποκλειστικά μέσω Bandcamp και Twitch, πουλώντας εκατοντάδες αντίτυπα και αποκομίζοντας «χιλιάδες δολάρια» — ποσά ασύγκριτα με τις πληρωμές του Spotify.
Η Caroline Rose, τραγουδοποιός και μέλος της Ένωσης Μουσικών και Εργαζομένων της Μουσικής (UMAW), κυκλοφόρησε το νέο της άλμπουμ μόνο σε βινύλιο και Bandcamp. Ο Joey DeFrancesco, συνιδρυτής της UMAW και μέλος των Downtown Boys, δηλώνει πως ο συλλογικός αγώνας είναι ο μόνος τρόπος για αλλαγή:
«Οι ατομικοί μποϊκοτάζ έχουν όρια. Στόχος μας είναι να ενεργούμε συλλογικά και να πιέζουμε θεσμικά», εξηγεί.
Η UMAW ήδη πέτυχε σημαντικές νίκες, όπως την απομάκρυνση του αμερικανικού στρατού και εταιρειών όπλων από το φεστιβάλ South by Southwest 2025, και στηρίζει το “Living Wages for Musicians Act”, μια νομοθετική πρόταση της βουλευτού Rashida Tlaib που θα ρυθμίζει τις πληρωμές των streaming πλατφορμών προς τους καλλιτέχνες.
Οι διοργανωτές του Death to Spotify δεν ζητούν απαραίτητα να κλείσει η πλατφόρμα. Θέλουν όμως να καλλιεργήσουν κριτική σκέψη απέναντι στη μουσική κατανάλωση.
«Όταν περιοριζόμαστε στις προτάσεις ενός αλγορίθμου, η κουλτούρα χάνει το βάθος και την ποικιλία της», λέει η Karthikeyan. «Η μουσική δεν είναι δεδομένη, είναι πράξη κοινότητας».
Με πληροφορίες από Guardian
