Οι έμμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς στη Ντόχα για συμφωνία εκεχειρίας στη Γάζα και ανταλλαγή ομήρων βρίσκονται ένα βήμα πριν την κατάρρευση, σύμφωνα με Παλαιστίνιους αξιωματούχους που μετέχουν στις συνομιλίες.
Οι διαφωνίες παραμένουν βαθιές, κυρίως σε ό,τι αφορά τη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας και την έκταση της ισραηλινής αποχώρησης από τη Γάζα. Παλαιστίνιος διαπραγματευτής δήλωσε στο BBC ότι το Ισραήλ φέρεται να χρησιμοποίησε τους πρόσφατους γύρους συνομιλιών ως «μέσο καθυστέρησης» για να διευκολύνει την επίσκεψη του Μπενιαμίν Νετανιάχου στην Ουάσινγκτον. Όπως είπε, η αντιπροσωπεία που στάλθηκε στη Ντόχα δεν είχε ουσιαστικές αρμοδιότητες για να λάβει αποφάσεις σε βασικά σημεία τριβής.
Παρά τις δηλώσεις Νετανιάχου ότι μια συμφωνία είναι δυνατή «εντός ημερών», οι αξιωματούχοι της Χαμάς φέρονται να έχουν χάσει την εμπιστοσύνη στη διαδικασία, κατηγορώντας την ισραηλινή πλευρά για «κακόπιστους ελιγμούς».
Εκεχειρία στη Γάζα: Παραμένουν οι διαφωνίες σε βασικά ζητήματα
Οι συνομιλίες εστιάζουν σε δύο κρίσιμα ζητήματα: την ανθρωπιστική βοήθεια και τη στρατιωτική αποχώρηση του Ισραήλ από τη Γάζα. Η Χαμάς ζητά η βοήθεια να διανέμεται από τον ΟΗΕ και διεθνείς οργανώσεις, ενώ το Ισραήλ επιμένει στον δικό του μηχανισμό, υπό τον έλεγχο του Ιδρύματος Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Γάζας (GHF), με στήριξη από ΗΠΑ και Τελ Αβίβ.
Παρά μικρά βήματα προσέγγισης, δεν έχει υπάρξει συμφωνία. Η διαφωνία κορυφώνεται στο δεύτερο ζήτημα: την έκταση της ισραηλινής αποχώρησης. Κατά τον πέμπτο γύρο, η ισραηλινή πλευρά φέρεται να πρότεινε τη διατήρηση «ζώνης ασφαλείας» βάθους 1–1,5 χλμ. εντός της Γάζας. Όμως, όταν η Χαμάς ζήτησε χάρτη, το έγγραφο παρουσίαζε πολύ βαθύτερες στρατιωτικές θέσεις, με περιοχές υπό συνεχή ισραηλινό έλεγχο.
Σύμφωνα με τους Παλαιστίνιους, ο χάρτης έδειχνε σχεδόν ολόκληρη τη Ράφα, το 85% του χωριού Χουζάα, περιοχές στο βόρειο τμήμα της Λωρίδας και γειτονιές της Γάζας να βρίσκονται εντός «ασφαλών ζωνών».
Η Χαμάς ερμήνευσε αυτή την κίνηση ως παραβίαση της προηγούμενης πρότασης, καταγγέλλοντας ότι «υπονομεύει κάθε βάση εμπιστοσύνης» ανάμεσα στα μέρη.
Εκεχειρία στη Γάζα: Κατηγορίες περί «στρατηγικής εκτόπισης»
Ένας Παλαιστίνιος αξιωματούχος κατηγόρησε το Ισραήλ ότι επιχειρεί μια μακροπρόθεσμη στρατηγική αναγκαστικής εκτόπισης με το πρόσχημα του ανθρωπιστικού σχεδιασμού. Ειδικότερα, ανέφερε πως το σχέδιο του Ισραηλινού υπουργού Άμυνας, Ισραήλ Κατζ, να εγκατασταθούν Παλαιστίνιοι σε «ανθρωπιστική πόλη» στη Ράφα είναι μέρος μιας προσπάθειας μόνιμης μετακίνησης του πληθυσμού.
«Ο στόχος είναι να συγκεντρωθούν οι άμαχοι κοντά στα σύνορα με την Αίγυπτο και να διευκολυνθεί η εκτόπισή τους, είτε μέσω του περάσματος της Ράφα είτε δια θαλάσσης», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Σύμφωνα με τον Κατζ, ο ισραηλινός στρατός έχει εντολή να προετοιμάσει στρατόπεδο για 600.000 Παλαιστίνιους, με προοπτική να δεχτεί ολόκληρο τον πληθυσμό των 2,1 εκατομμυρίων κατοίκων της Γάζας. Η είσοδος θα γίνεται έπειτα από ελέγχους ασφαλείας, ενώ δεν θα επιτρέπεται η έξοδος.
Το σχέδιο καταδικάστηκε από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ακαδημαϊκούς, οι οποίοι το χαρακτήρισαν «στρατόπεδο συγκέντρωσης».
Εκεχειρία στη Γάζα: Πίεση προς τις ΗΠΑ για ουσιαστική παρέμβαση
Με τις συνομιλίες να κινδυνεύουν να διακοπούν οριστικά, η παλαιστινιακή πλευρά ζητά από τις Ηνωμένες Πολιτείες να εντείνουν την πίεση προς το Ισραήλ ώστε να αποδεχτεί ουσιαστικές παραχωρήσεις. «Η διαδικασία κρέμεται από μία κλωστή», σχολίασε περιφερειακός αξιωματούχος στο BBC. «Αν δεν αλλάξει κάτι άμεσα, οδηγούμαστε σε πλήρη κατάρρευση».
Διπλωμάτες που μετέχουν στις διαπραγματεύσεις τονίζουν ότι παραμένει ένα στενό περιθώριο συμβιβασμού, ωστόσο η κατάσταση χαρακτηρίζεται εύθραυστη.
Η παρούσα στρατιωτική εκστρατεία του Ισραήλ ξεκίνησε μετά την επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου 2023, όπου σκοτώθηκαν περίπου 1.200 άνθρωποι και 251 αιχμαλωτίστηκαν.
Έκτοτε, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Γάζας, το οποίο ελέγχεται από τη Χαμάς, περισσότεροι από 57.800 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί. Οι διεθνείς εκκλήσεις για κατάπαυση του πυρός παραμένουν αναπάντητες, ενώ οι πολιτικές και ανθρωπιστικές επιπτώσεις επιδεινώνονται καθημερινά.
Με πληροφορίες από BBC
