Στα σύνορα Ιράν – Τουρκίας ένας άνδρας προσφέρει μια υπηρεσία που βοηθά Ιρανούς εκτός της χώρας να επικοινωνούν με τους δικούς τους μέσα στο Ιράν.
Το «μυστικό» του είναι δύο κινητά τηλέφωνα - το ένα συνδεδεμένο στο ιρανικό δίκτυο κινητής τηλεφωνίας και το άλλο στο τουρκικό. Αυτό είναι απαραίτητο επειδή οι διεθνείς κλήσεις προς το Ιράν έχουν μπλοκαριστεί.
Οι πελάτες που βρίσκονται εκτός Ιράν τον καλούν στο τουρκικό του τηλέφωνο μέσω WhatsApp και εκείνος στη συνέχεια καλεί τους συγγενείς τους στο Ιράν από το ιρανικό του κινητό.
Κρατά τα δύο τηλέφωνα μαζί ώστε άνθρωποι που αγωνιούν να ακούσουν νέα από τις οικογένειές τους στο Ιράν να μπορούν να μιλήσουν μαζί τους. Επειδή βρίσκεται στα σύνορα, μπορεί να συνδέεται ταυτόχρονα τόσο στο τουρκικό όσο και στο ιρανικό δίκτυο κινητής τηλεφωνίας.
Αυτός είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους οι Ιρανοί προσπαθούν να παρακάμψουν τους περιορισμούς στο διαδίκτυο και τις τηλεφωνικές επικοινωνίες που έχουν επιβάλει οι αρχές κατά τη διάρκεια του πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ - ωστόσο αυτές οι υπηρεσίες είναι ακριβές και συχνά ασταθείς.
Οι κλήσεις προς το εξωτερικό σπάνια λειτουργούν με την πρώτη προσπάθεια και συνήθως διαρκούν μόλις δύο ή τρία λεπτά πριν διακοπούν.
Το BBC Persian διαπίστωσε επίσης ότι, μαζί με τα έξοδα μεταφοράς χρημάτων, μια κλήση διάρκειας τεσσάρων ή πέντε λεπτών κοστίζει περίπου 32 ευρώ.
Παρόλα αυτά, αρκετοί θεωρούν ότι αξίζει το κόστος.
«Ήθελα μόνο να νιώσουν λίγο πιο ήρεμοι»
Η Άβα επρόκειτο να παντρευτεί αυτή την εβδομάδα. Ο αρραβωνιαστικός της ζει στον Καναδά και επρόκειτο να ταξιδέψει στην Τεχεράνη για την τελετή, πριν ο πόλεμος διακόψει απότομα τα αεροπορικά ταξίδια.
«Πληρώνω τεράστια ποσά μόνο και μόνο για να μπορώ να συνδεθώ στο διαδίκτυο και να μιλήσω μαζί του τώρα», λέει.
Ο Χαμίντ ζει επίσης στην Τεχεράνη και προσπαθεί απεγνωσμένα να βρει τρόπους να επικοινωνεί με τη σύζυγό του και άλλους συγγενείς στο εξωτερικό.
«Τις τελευταίες ημέρες δοκίμασα τα πάντα για να συνδεθώ», λέει. «Το κόστος δεν με ενδιέφερε, παρότι ήταν οικονομικό βάρος. Ήθελα μόνο να νιώσουν λίγο πιο ήρεμοι».
Χρησιμοποιεί ένα VPN (εικονικό ιδιωτικό δίκτυο), το οποίο μπορεί να παρακάμψει τους περιορισμούς που έχουν επιβάλει οι ιρανικές αρχές στο διαδίκτυο, επιτρέποντας στους χρήστες να στέλνουν μηνύματα και να πραγματοποιούν κλήσεις στο εξωτερικό.
Ο Χαμίντ λέει ότι το κόστος των VPN έχει εκτοξευθεί περίπου στα 17 ευρώ για ένα gigabyte δεδομένων - ποσό ιδιαίτερα υψηλό αν σκεφτεί κανείς ότι ο μηνιαίος κατώτατος μισθός στο Ιράν είναι μόλις 100 δολάρια. Παρά το κόστος, η σύνδεση παραμένει «εξαιρετικά ασταθής».
Αν η σύνδεση διακοπεί ενώ χρησιμοποιεί το VPN, προσθέτει, τα δεδομένα που έχει αγοράσει χάνονται και δεν επιστρέφονται.
«Όποτε κατάφερνα να συνδεθώ στο διαδίκτυο, έστω και για λίγο, έστελνα μήνυμα σε όλους και τους ζητούσα να μου στείλουν τα τηλέφωνα των οικογενειών τους για να τους ελέγξω και να μεταφέρω νέα πίσω», λέει.
«Όταν τηλεφωνώ σε μια μητέρα και της λέω το όνομα του παιδιού της που ρώτησε για εκείνη, ο ήχος της χαράς και της συγκίνησής της αλλάζει ολόκληρο τον κόσμο μου».
«Είμαστε καλά, μην ανησυχείς για εμάς»
Η Νεγκάρ, που ζει στο Τορόντο του Καναδά, λέει ότι η οικογένειά της καταφέρνει να κάνει σύντομες κλήσεις για να τη διαβεβαιώσει ότι είναι καλά, γνωρίζοντας πόσο ανησυχούσε κατά τις φονικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Ιράν τον Ιανουάριο.
Ωστόσο, αυτές οι σύντομες επικοινωνίες δεν μειώνουν την αγωνία της.
«Το χειρότερο είναι ότι βρίσκονται κάτω από σφοδρούς βομβαρδισμούς και παρ’ όλα αυτά με καλούν για να μου πουν: "Είμαστε καλά, μην ανησυχείς για εμάς". Αυτό είναι που με σκοτώνει», λέει.
Η Σάντι ζει στη Μελβούρνη της Αυστραλίας, αλλά το σπίτι των γονιών της βρίσκεται σε μια περιοχή της Τεχεράνης που αποκαλείται «η φωλιά των σφηκών». Βρίσκεται κοντά σε μεγάλο πετρελαϊκό αποθηκευτικό χώρο που χτυπήθηκε στις 7 Μαρτίου, αλλά και σε άλλες ευαίσθητες εγκαταστάσεις, όπως το υπουργείο Άμυνας.
Όπως λέει, οι συγγενείς και οι γείτονες συγκεντρώνουν πληροφορίες ώστε να μπορούν να μεταφερθούν στους συγγενείς στο εξωτερικό όταν καταφέρουν να συνδεθούν.
Η Σάντι αναφέρει επίσης ότι ο πατέρας της έχει σταματήσει να βγαίνει για περπάτημα, αφού «μαύρη βροχή» έπεσε πάνω του μετά το χτύπημα στο κοντινό πετρελαϊκό ντεπό.
Η Ζάχρα, που ζει στην Ευρώπη, προσπαθεί επίσης να επικοινωνεί με τον αδελφό της στο Ιράν, ο οποίος χρησιμοποιεί VPN για να έχει πρόσβαση στο Telegram.
«Αν μείνει εκτός σύνδεσης για περισσότερο από μισή ή μία ώρα, αρχίζουν να περνούν από το μυαλό μου κάθε είδους τρομακτικές σκέψεις», λέει.
Ο αδελφός της της έχει πει ότι η οικογένειά τους σπάνια βγαίνει από το σπίτι, εξαιτίας των «τρομακτικών» ήχων από μαχητικά αεροσκάφη και εκρήξεις.
Η ανάγκη χρήσης διαφορετικών πλατφορμών και τεχνικών «τρικ» για να παρακαμφθούν οι περιορισμοί έχει κάνει ακόμη πιο δύσκολη την επικοινωνία για συγγενείς που δεν έχουν ιδιαίτερες τεχνολογικές γνώσεις.
Η μοναδική συγγενής με την οποία μπορεί να επικοινωνήσει η Πουνέ, που ζει στο Λονδίνο, είναι η αδελφή της - «ίσως επειδή είναι πιο εξοικειωμένη με την τεχνολογία και βρίσκει τρόπους να κάνει την κλήση», εξηγεί.
«Δεν μπορώ να τηλεφωνήσω στην οικογένειά μου», λέει. «Ακόμη και αυτό το απλό πράγμα δημιουργεί ένα παράξενο συναίσθημα, σαν να μην έχω κανέναν έλεγχο».
Όπως πολλοί άλλοι, εκείνη και η αδελφή της ανταλλάσσουν πληροφορίες: όποιος βρίσκεται μέσα στο Ιράν μεταφέρει οικογενειακά νέα και όποιος βρίσκεται στο εξωτερικό ενημερώνει για τις εξελίξεις στον πόλεμο που δεν γίνονται γνωστές στο Ιράν λόγω της κυβερνητικής λογοκρισίας.
«Είναι σαν ο καθένας μας να έχει μόνο ένα κομμάτι της ιστορίας και να πρέπει να τη συναρμολογούμε μεταξύ μας», λέει.
Με πληροφορίες από το BBC
