Στα 113 της χρόνια, η Rose Girone άφησε την τελευταία της πνοή στη Νέα Υόρκη, έχοντας υπάρξει η γηραιότερη εν ζωή επιζήσασα του Ολοκαυτώματος.
«Ήταν απλώς μια καταπληκτική κυρία», δήλωσε η κόρη της, Reha Benicassa, σε τηλεφωνική της επικοινωνία με τον Guardian την Παρασκευή. «Τίποτα δεν ήταν πολύ δύσκολο. Δεν ήταν φοβισμένη. Ήταν ένα περιπετειώδες άτομο. Τα πήγαινε καλά».
Η Girone γεννήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 1912 στο Janow της Πολωνίας. Η οικογένειά της μετακόμισε στο Αμβούργο της Γερμανίας όταν ήταν έξι ετών, όπως είπε σε μια μαγνητοσκοπημένη συνέντευξη που έδωσε το 1996 στο USC Shoah Foundation.
Όταν ρωτήθηκε αν είχε κάποια συγκεκριμένα σχέδια για το μέλλον της πριν την ανάδειξη του Αδόλφου Χίτλερ στην ηγεσία της Γερμανίας, απάντησε ότι «ήρθε το 1933 και τότε όλα τελείωσαν για όλους».
Η Girone ήταν μία από τους περίπου 245.000 επιζώντες που εξακολουθούν να ζουν σε περισσότερες από 90 χώρες, σύμφωνα με μία περυσινή μελέτη. Ωστόσο, αριθμός τους μειώνεται γρήγορα, καθώς οι περισσότεροι είναι πολύ ηλικιωμένοι, με τη μέση ηλικία τους να είναι τα 86 έτη.
Κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος, έξι εκατομμύρια Ευρωπαίοι Εβραίοι, όπως και μέλη άλλων μειονοτήτων, δολοφονήθηκαν από τους Ναζί και τους συνεργάτες τους.
Ήταν εννέα μηνών έγκυος και ζούσε στο Μπρέσλαου, μία πόλη που τότε άνηκε στη Γερμανία και σήμερα είναι το Βρότσλαβ της Πολωνίας, όταν έφτασαν οι Ναζί για να μεταφέρουν την οικογένειά της στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μπούχενβαλντ.
Είπε ότι θυμάται έναν Ναζί να λέει: «Πάρτε και αυτή τη γυναίκα», αλλά ένας άλλος Ναζί απάντησε: «Είναι έγκυος, αφήστε την ήσυχη». Έτσι, η Girone έμεινε μόνη της στο σπίτι μαζί με την οικονόμο τους, ενώ ο σύζυγός της, Julius Mannheim, οδηγήθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης.
Το ταξίδι στην κατεχόμενη από την Ιαπωνία Σαγκάη
Αφού γεννήθηκε η κόρη της Reha το 1938, η Girone κατάφερε να εξασφαλίσει κινεζική βίζα από συγγενείς της στο Λονδίνο και να εξασφαλίσει την απελευθέρωση του συζύγου της.
Έφτασαν Γένοβα της Ιταλίας, όταν η Reha ήταν μόλις έξι μηνών, όπου επιβιβάστηκαν σε ένα πλοίο για την κατεχόμενη από την Ιαπωνία Σαγκάη έχοντας μαζί τους ελάχιστα υπάρχοντα.
Ο σύζυγός της έβγαλε πρώτα χρήματα αγοράζοντας και πουλώντας μεταχειρισμένα αγαθά. Έκανε οικονομίες για να αγοράσει ένα αυτοκίνητο και ξεκίνησε μια επιχείρηση ταξί, ενώ η Girone έπλεκε και πουλούσε πουλόβερ.
Αλλά το 1941, οι Εβραίοι πρόσφυγες συγκεντρώθηκαν σε ένα γκέτο. Η τριμελής οικογένεια αναγκάστηκε να στριμωχτεί σε ένα μπάνιο ενός σπιτιού, ενώ κατσαρίδες και κοριοί σέρνονταν στα πράγματά τους.
Ο πεθερός της ήρθε λίγο πριν αρχίσει ο Β' Παγκόσμιος πόλεμος, αλλά σύντομα αρρώστησε και πέθανε. Έπρεπε να περιμένουν στην ουρά για φαγητό και ζούσαν υπό την εξουσία ενός αδίστακτου Ιάπωνα που αυτοαποκαλούνταν «Βασιλιάς των Εβραίων».
«Έκαναν πραγματικά φρικτά πράγματα στους ανθρώπους», είπε η Girone για τα ιαπωνικά στρατιωτικά φορτηγά που περιπολούσαν στους δρόμους. «Ένας από τους φίλους μας σκοτώθηκε επειδή δεν κινήθηκε αρκετά γρήγορα».
Οι πληροφορίες για τον πόλεμο στην Ευρώπη κυκλοφορούσαν μόνο με τη μορφή φημών, καθώς δεν επιτρεπόταν η χρήση βρετανικών ραδιοφώνων.
Η συγκινητική επανένωση με την οικογένειά της
Όταν τελείωσε ο πόλεμος, άρχισαν να λαμβάνουν αλληλογραφία από τη μητέρα, τη γιαγιά και άλλους συγγενείς της Girone στις ΗΠΑ. Με τη βοήθειά τους, επιβιβάστηκαν σε πλοίο για το Σαν Φρανσίσκο το 1947 με μόνο 80 δολάρια, τα οποία η Girone έκρυψε μέσα σε κουμπιά.
Έφτασαν στη Νέα Υόρκη το 1947. Αργότερα εκείνη άνοιξε ένα κατάστημα με πλεκτά με τη βοήθεια της μητέρας της.
Επίσης, στη Νέα Υόρκη, η Girone ξαναβρέθηκε με τον αδελφό της, τον οποίο είδε για πρώτη φορά στο μετά από 17 χρόνια όταν τον παρέλαβε από το αεροδρόμιο.
Η Girone αργότερα πήρε διαζύγιο από τον Mannheim. Το 1968 γνώρισε τον Jack Girone, την ίδια μέρα που γεννήθηκε η εγγονή της. Τον επόμενο χρόνο είχαν παντρευτεί. Εκείνος πέθανε το 1990.
Όταν ρωτήθηκε το 1996 για το μήνυμα που θα ήθελε να αφήσει για την κόρη και την εγγονή της, είπε: «Τίποτα δεν είναι τόσο πολύ κακό ώστε να μην προκύψει κάτι καλό από αυτό. Ό,τι κι αν είναι αυτό».
Με πληροφορίες από Guardian
