Μετά από ένα έτος υψηλού επιπέδου επαφών με τη διοίκηση Τραμπ, ο Σι Τζινπίνγκ κυνηγά τώρα το απόλυτο του στόχο, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν το θέμα: μια αλλαγή στην πολιτική των ΗΠΑ που η Πεκίνο ελπίζει ότι θα απομονώσει την Ταϊβάν.
Καθώς ο πρόεδρος Τραμπ δείχνει ενδιαφέρον για οικονομική συμφωνία με την Κίνα μέσα στο επόμενο έτος, οι πηγές λένε ότι ο Κινέζος ηγέτης σχεδιάζει να πιέσει τον Αμερικανό ομόλογό του να δηλώσει επίσημα ότι οι ΗΠΑ «αντιτίθενται» στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν.
Από την άνοδό του στην εξουσία στα τέλη του 2012, ο Σι έχει θέσει την ένταξη της Ταϊβάν υπό τον έλεγχο της Πεκίνο ως βασική αρχή του οράματός του για την «Κινεζική Αναγέννηση». Τώρα, στην πρωτοφανή τρίτη θητεία του, έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η «επανένωση» είναι αναπόφευκτη και δεν μπορεί να σταματήσει από εξωτερικές δυνάμεις – αναφερόμενος στη στρατιωτική και πολιτική υποστήριξη της Ουάσινγκτον προς την Ταϊπέι.
Ο Σι πλέον δεν είναι ικανοποιημένος με τη στάση των ΗΠΑ επί εποχής Μπάιντεν, ότι δηλαδή οι ΗΠΑ «δεν υποστηρίζουν» την ανεξαρτησία της Ταϊβάν, δήλωσαν οι πηγές. Η φράση αυτή καθησύχαζε την Πεκίνο αλλά δεν άλλαζε την στρατηγικά ασαφή πολιτική «Μια Κίνα», η οποία αναγνωρίζει την αξίωση της Πεκίνο επί της Ταϊβάν χωρίς να την επικυρώνει.
Για τον Σι, η διαφορά μεταξύ του να μην υποστηρίζει την ανεξαρτησία της Ταϊβάν και του να αντιτίθεται ρητά σε αυτήν δεν είναι απλώς θέμα λέξεων. Θα σήμαινε στροφή της αμερικανικής πολιτικής από ουδέτερη θέση σε στάση που ενεργά ευθυγραμμίζεται με την Πεκίνο κατά της κυριαρχίας της Ταϊβάν – μια αλλαγή που θα ενίσχυε περαιτέρω τον έλεγχο του Σι στο εσωτερικό.
Η διοίκηση Τραμπ δεν κληρονόμησε τη γλώσσα της εποχής Μπάιντεν για τη μη υποστήριξη της ανεξαρτησίας της Ταϊβάν. Αντίθετα, όπως δήλωσε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ: «Έχουμε δηλώσει εδώ και καιρό ότι αντιτασσόμαστε σε οποιαδήποτε μονομερή αλλαγή του status quo από οποιαδήποτε πλευρά. Η Κίνα αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Στενωπό της Ταϊβάν.»
Ο Σι πιστεύει ότι μπορεί να πετύχει αλλαγή θέσης από τον Τραμπ, που η Πεκίνο θεωρεί πρόθυμο να εξασφαλίσει οικονομική συμφωνία, σύμφωνα με τις πηγές. Σε συνομιλίες με Αμερικανούς ομολόγους, Κινέζοι σύμβουλοι πολιτικής εκτός κυβέρνησης έχουν ήδη υπογραμμίσει την ανάγκη οι ΗΠΑ να ανακοινώσουν επισήμως την αντίθεσή τους στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν.
«Η δημιουργία χάσματος μεταξύ Ουάσινγκτον και Ταϊπέι είναι το άγιο δισκοπότηρο του προβλήματος της Ταϊβάν για την Πεκίνο», δήλωσε ο Evan Medeiros, πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος εθνικής ασφάλειας της κυβέρνησης Ομπάμα και καθηγητής στο Georgetown University. «Θα υπονομεύσει την εμπιστοσύνη της Ταϊβάν και θα αυξήσει την επιρροή της Πεκίνο στην Ταϊπέι».
Ο Σι πιθανότατα βλέπει την επερχόμενη περίοδο αλληλεπιδράσεων με τον Τραμπ ως την καλύτερη ευκαιρία να απομακρύνει την Ουάσινγκτον από την Ταϊπέι, πρόσθεσε ο Medeiros.
Ο εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας στις ΗΠΑ, Liu Pengyu, δήλωσε: «Η Κίνα αντιτίθεται σθεναρά σε οποιαδήποτε μορφή επίσημων ανταλλαγών ή στρατιωτικών δεσμών» μεταξύ ΗΠΑ και Ταϊβάν.
Μια πρόσφατη συμφωνία για την πώληση της εφαρμογής TikTok σε Αμερικανούς επενδυτές, διαμεσολαβημένη από Τραμπ και Σι, άνοιξε τον δρόμο για υψηλού επιπέδου συνομιλίες. Οι δύο ηγέτες σχεδιάζουν να συναντηθούν στη Σύνοδο Ασίας-Ειρηνικού στη Νότια Κορέα, με πιθανές επακόλουθες επισκέψεις του Τραμπ στο Πεκίνο το 2026 και του Σι στις ΗΠΑ τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους. Οι συναντήσεις παραμένουν προσωρινές, καθώς το ταξίδι του Τραμπ στην Κίνα εξαρτάται από τη συνεργασία της Πεκίνο σε θέματα εμπορίου και περιορισμού φαιντανύλης.
Την ίδια στιγμή, η σχέση των ΗΠΑ με την Ταϊβάν φαίνεται να γίνεται πιο αβέβαιη.
Ο Τραμπ, σε αντίθεση με τον Μπάιντεν, έχει αποφύγει να δηλώσει ξεκάθαρα αν οι ΗΠΑ θα επέμβουν στρατιωτικά σε περίπτωση κινεζικής εισβολής, υποστηρίζοντας ότι δημόσια σχόλια θα αδυνάτιζαν τη διαπραγματευτική του θέση. Σε συνέντευξη τον Αύγουστο στο Fox News, ο Τραμπ είπε ότι ο Σι του υποσχέθηκε πως η Κίνα δεν θα εισβάλει στην Ταϊβάν όσο εκείνος είναι πρόεδρος.
Πρόσφατα, η διοίκηση Τραμπ καθυστέρησε ορισμένη στρατιωτική βοήθεια και απέρριψε το αίτημα της προεδρίας της Ταϊβάν, Lai Ching-te, για στάση στις ΗΠΑ – πράξη που οδήγησε στην ακύρωση του ταξιδιού του στην Λατινική Αμερική. Οι κινήσεις αυτές προκάλεσαν ερωτήματα για το αν οι ΗΠΑ δίνουν προτεραιότητα σε εμπορική συμφωνία με την Κίνα έναντι της υποστήριξης της Ταϊβάν.
Η διοίκηση επικεντρώνεται στην αποτροπή της Κίνας από στρατιωτικές ενέργειες κατά της Ταϊβάν και στην ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της Ταϊβάν μέσω drones και πυρομαχικών. Η απόφαση να αρνηθεί η στάση των ΗΠΑ ήταν επίσης για να αποφευχθεί η εμπλοκή στις εσωτερικές πολιτικές της Ταϊβάν.
Η αποκήρυξη της αφήγησης της Κίνας για ανεξαρτησία της Ταϊβάν θεωρείται κρίσιμη για την αποτροπή, καθώς αποτρέπει την Κίνα από το να χρησιμοποιήσει πρόσχημα για σύγκρουση παρόμοια με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Η πολιτική «Μια Κίνα» των ΗΠΑ παραμένει ίδια όπως στην πρώτη θητεία του Τραμπ, αυξάνοντας την εμπλοκή και τις πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν.
Ο Ivan Kanapathy, υψηλόβαθμος αξιωματούχος εθνικής ασφάλειας, προτείνει ουδέτερη στάση για να ενισχυθεί η αποτροπή κατά της Κίνας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη αντίδρασης σε οποιαδήποτε μονομερή αλλαγή του status quo.
Παρά ταύτα, ο Σι αναμένεται να χρησιμοποιήσει κάθε ευκαιρία με τον Τραμπ για να εξασφαλίσει σταθερή αμερικανική αντίθεση στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν.
Όπως λέει η Yun Sun, διευθύντρια του προγράμματος Κίνας στο Stimson Center: «Καμία αλλαγή πολιτικής των ΗΠΑ για την Ταϊβάν δεν θα γίνει εν μια νυκτί. Η Κίνα θα πιέσει επίμονα, υπονομεύοντας παράλληλα την εμπιστοσύνη της Ταϊβάν στις ΗΠΑ.»
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
