Ο ηγέτης της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, ηγήθηκε μιας από τις πιο εντυπωσιακές στρατιωτικές παρελάσεις των τελευταίων ετών. Υπερηχητικοί πύραυλοι, υποβρύχια drone τελευταίας τεχνολογίας και υπερθωρακισμένα οχήματα διέσχισαν το κέντρο του Πεκίνου με αφορμή την 80ή επέτειο της «Νίκης στον Πόλεμο κατά της Ιαπωνικής Επίθεσης και του Παγκόσμιου Αντιφασιστικού Πολέμου».
Η παρουσία του Βλαντιμίρ Πούτιν και περισσότερων από 20 ηγετών κρατών που θεωρούνται στενοί σύμμαχοι του Πεκίνου δίνει στο γεγονός χαρακτήρα διεθνούς μηνύματος: η Κίνα θέλει να δείξει ότι είναι έτοιμη να σταθεί απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και να ανταγωνιστεί για την κορυφή της παγκόσμιας ισχύος.
Ο Σι έχει ξεκαθαρίσει ότι ο εκσυγχρονισμένος Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός είναι το θεμέλιο της «Κινεζικής Αναγέννησης». Μέσα σε λίγα χρόνια, η Κίνα κατάφερε:
- Να δημιουργήσει το μεγαλύτερο πολεμικό ναυτικό στον κόσμο σε αριθμό πλοίων.
- Να τετραπλασιάσει το πυρηνικό της οπλοστάσιο.
- Να αναπτύξει υπερσύγχρονα μαχητικά αεροσκάφη stealth και νέο αεροπλανοφόρο με ηλεκτρομαγνητικό καταπέλτη.
Η τελική φιλοδοξία είναι σαφής: μέχρι το μέσο του αιώνα, ο κινεζικός στρατός να σταθεί ισότιμα - ή και ανώτερα - απέναντι στο αμερικανικό.
Η Κίνα στη σκιά της διαφθοράς και των εσωτερικών εκκαθαρίσεων
Παρά τη μεγαλειώδη επίδειξη δύναμης, η πραγματικότητα δείχνει πιο περίπλοκη. Ο πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, έχει ξεκινήσει μια εκτεταμένη εκκαθάριση των ανώτερων στελεχών του στρατού, προκειμένου να αντιμετωπίσει τη διαφθορά που απειλεί την επιχειρησιακή ικανότητα της Λαϊκής Απελευθερωτικής Στρατιάς (PLA). Τις τελευταίες δύο χρονιές, δεκάδες στρατηγοί και κορυφαία στελέχη της κρατικής αμυντικής βιομηχανίας απομακρύνθηκαν ή εξαφανίστηκαν από τη δημόσια ζωή, καθώς η διαφθορά είχε γίνει τόσο εκτεταμένη που επηρέαζε ακόμη και την ετοιμότητα για πιθανές στρατιωτικές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας μελλοντικής σύγκρουσης για την Ταϊβάν.
Η εκκαθάριση δεν αφορά μόνο την καταπολέμηση της διαφθοράς, αλλά και την εδραίωση της πολιτικής πίστης στους στρατιωτικούς ηγέτες. Ο Σι ζητά στρατηγούς που είναι όχι μόνο «ικανότατοι» αλλά και απολύτως αφοσιωμένοι στο Κομμουνιστικό Κόμμα και στη στρατηγική του οράματος. Οποιαδήποτε αμφιβολία ή πολιτική ασυνέπεια θεωρείται απειλή για την ασφάλεια της χώρας και την ολοκλήρωση των στρατηγικών του στόχων.
Ακόμη και αν η Κίνα έχει επενδύσει στη δημιουργία υπερσύγχρονου εξοπλισμού, η διαφθορά στην κορυφή της στρατιωτικής ιεραρχίας μπορούσε να υπονομεύσει την αποτελεσματικότητα του στρατού, καθιστώντας κρίσιμη την καθαίρεση των «ανεξέλεγκτων» αξιωματούχων.
Από τον Απρίλιο του 2023, περίπου 45 υψηλόβαθμοι αξιωματικοί, συμπεριλαμβανομένων πρώην υπουργών Άμυνας και αντιπροέδρων της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής απομακρύνθηκαν ή ερευνώνται για διαφθορά. Οι περισσότεροι είχαν προαχθεί από τον Σι ο ίδιος, γεγονός που υπογραμμίζει την επιμονή του να διατηρήσει τον απόλυτο έλεγχο στον στρατό.
Οι στόχοι των εκκαθαρίσεων φαίνεται ότι επικεντρώνονται σε τμήματα στρατηγικής σημασίας, όπως οι δυνάμεις πυραύλων και οι κρατικές αμυντικές βιομηχανίες, ώστε να εξασφαλιστεί ότι τα κρίσιμα προγράμματα εκσυγχρονισμού και η ανάπτυξη νέων όπλων δεν θα υπονομευτούν από προσωπικές φιλοδοξίες ή παράνομες συναλλαγές.
Η διαδικασία δεν έχει μόνο λειτουργική σημασία. Είναι και πολιτική κίνηση. Ο Σι θέλει να διασφαλίσει ότι η στρατιωτική ιεραρχία παραμένει πλήρως υπό τον έλεγχό του, ώστε κάθε στρατιωτική επιχείρηση να εκτελείται με ακρίβεια και χωρίς αμφισβητήσεις. Ταυτόχρονα, οι εκκαθαρίσεις αποδεικνύουν τη δύναμή του απέναντι σε στρατηγούς που ενδέχεται να προσπαθήσουν να δημιουργήσουν δικά τους δίκτυα επιρροής.
Αναλυτές σημειώνουν ότι, ενώ παλιότεροι ηγέτες προσπάθησαν να περιορίσουν τη διαφθορά, ο Σι έχει αυστηρότερες απαιτήσεις και περισσότερο πολιτικό κεφάλαιο, γεγονός που του επιτρέπει να προχωρήσει σε εκκαθαρίσεις μεγαλύτερης κλίμακας και έντασης.
Η καθαίρεση και αντικατάσταση των στρατηγών και αξιωματικών θεωρείται απαραίτητη για τη μετατροπή της PLA σε μια πραγματικά αποτελεσματική, παγκόσμια στρατιωτική δύναμη. Παρά τις τεχνολογικές προόδους, όπως οι υπερσύγχρονοι πύραυλοι και τα stealth μαχητικά, η ηγεσία της χώρας γνωρίζει ότι η διοικητική και ηθική συνοχή είναι το κλειδί για την αξιοπιστία του στρατού.
Ο Σι συνεχίζει να χρησιμοποιεί την κληρονομιά του, τις προσωπικές σχέσεις και τον πολιτικό έλεγχο για να διασφαλίσει ότι οι στρατιωτικοί ηγέτες δεν θα αποκτήσουν ανεξάρτητη δύναμη και ότι οι στόχοι του κινεζικού στρατού θα παραμείνουν πιστά ευθυγραμμισμένοι με το όραμά του για παγκόσμια κυριαρχία και την επιστροφή της Ταϊβάν υπό τον έλεγχο του Πεκίνου.
Με πληροφορίες από Washington Post
