Η κρίσιμη συνάντηση στον Λευκό Οίκο ξεκίνησε καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποδέχθηκε τον Τούρκο ομόλογό του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και βρήκε αφορμή να κάνει λόγο για την παλιά «φιλία» τους.
Σύμφωνα με τον Τραμπ, εκείνος κι ο Ερντογάν είναι πολύ καλοί φίλοι. «Είμαστε φίλοι εδώ και πολύ καιρό» δήλωσε ο Τραμπ, έχοντας στο πλευρό του τον Ερντογάν, στο Οβάλ γραφείο. «Κατανοούμε ο ένας τη χώρα του άλλου». Την ίδια ώρα Μελάνια Τραμπ και Εμινέ Ερντογάν είχαν το δικό τους τε α τετ σε άλλο χώρο του δωματίου.
«Είναι πολύ σεβαστοί στη χώρα τους και στην περιοχή», είπε ο Τραμο στον Ερντογάν και τη σύζυγό του, την Εμινέ.
Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι η εκεχειρία στη Συρία εφαρμόζεται πολύ καλά, σημειώνοντας πως οι Κούρδοι δείχνουν ικανοποιημένοι. Όπως εξήγησε, οι ΗΠΑ άφησαν στρατεύματα στη Συρία για να προστατεύουν μονάχα τα κοιτάσματα πετρελαίου.
Ο Τραμπ ανέφερε ότι με τον Ερντογάν θα συζητήσουν τα θέματα της εμπορικής συμφωνίας, του ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S-400 και των αμερικανικών μαχητικών τζετ F35.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είπε επίσης ότι η Τουρκία έχει αιχμαλωτίσει περισσότερους από 100 μαχητές της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος. Υπογράμμισε δε ότι ο πρόεδρος της Τουρκίας είναι ένα ιδιαίτερα σεβαστό πρόσωπο στην περιοχή και οι σχέσεις των ΗΠΑ με την Τουρκία είναι καλές.
Στην πραγματικότητα και σύμφωνα με τους αναλυτές, οι σχέσεις μεταξύ της Τουρκίας και των ΗΠΑ είναι σε μια από τις χειρότερες στιγμές τους και όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στους δύο ηγέτες απόψε.
Η Ουάσινγκτον και η Άγκυρα αντιμετώπισαν μία ακόμη κρίση τον προηγούμενο μήνα με αφορμή τη Συρία, μετά τη στρατιωτική επέμβαση του Ερντογάν στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας εναντίον των Κούρδων συμμάχων των ΗΠΑ, αναγκάζοντας τις αμερικανικές δυνάμεις να αποσυρθούν από την περιοχή. Μερικούς μήνες νωρίτερα η Ουάσιγκτον είχε δυσαρεστηθεί μετά την ανακοίνωση της Άγκυρας ότι αγόρασε ρωσικό αντιπυραυλικό σύστημα.
Η Τουρκία απέρριψε τις απειλές των ΗΠΑ για επιβολή κυρώσεων εναντίον της αφού της παραδόθηκαν οι πρώτες παρτίδες των ρωσικών πυραύλων S-400 τον Ιούλιο. Σε απάντηση η Ουάσινγκτον απέσυρε την Τουρκία από το πρόγραμμα για τα μαχητικά αεροσκάφη F-35. Όμως μέχρι στιγμής δεν της έχει επιβάλει κυρώσεις.
Η κίνηση της Άγκυρας εξόργισε το Κογκρέσο, το μένος του οποίου απέναντι στην Τουρκία αυξήθηκε μετά την τουρκική επιχείρηση στη Συρία με στόχο την εκδίωξη της κουρδικής πολιτοφυλακής Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG), βασικού συμμάχου των ΗΠΑ στη μάχη τους κατά του Ισλαμικού Κράτους.
Η Βουλή των Αντιπροσώπων υιοθέτησε τον προηγούμενο μήνα ένα πακέτο μέτρων για να τιμωρήσει την Τουρκία για την επιχείρησή της στη Συρία, την ώρα που σημαντικά στελέχη της Γερουσίας, περιλαμβανομένου του συμμάχου του Τραμπ, του Λίντσεϊ Γκρέιαμ, έχουν δεσμευθεί να δώσουν το πράσινο φως στο πακέτο αυτό, αν κινδυνεύσουν οι Κούρδοι.
Η Βουλή ψήφισε εξάλλου υπέρ μιας μη δεσμευτικής απόφασης για την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, προκαλώντας την οργή της Άγκυρας. Μάλιστα κάποιοι Αμερικανοί κοινοβουλευτικοί ζήτησαν τη Δευτέρα από τον Τραμπ να πάρει πίσω την πρόσκληση που είχε απευθύνει στον Ερντογάν.
Η Ουάσινγκτον θέλει η Άγκυρα να εγκαταλείψει τους S-400
«Έχουμε την ίδια άποψη με τον πρόεδρο Τραμπ: επιθυμούμε να λύσουμε προβλήματα και να βελτιώσουμε τις σχέσεις μας παρά τα σύννεφα», δήλωσε ο Ερντογάν προτού αναχωρήσει για την Ουάσινγκτον. «Έχουμε σημειώσει σημαντικές προόδους σε πολλά ζητήματα, παρά τις απόπειρες για γραφειοκρατικό και πολιτικό σαμποτάζ από απομεινάρια της προηγούμενης κυβέρνησης», πρόσθεσε.
Λίγο αργότερα ο διευθυντής επικοινωνίας του Τούρκου προέδρου, ο Φαχρετίν Αλτούν, έγραψε στο Twitter ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να πάψουν να στηρίζουν τη YPG. Όμως ανώτερο στέλεχος της αμερικανικής κυβέρνησης επεσήμανε ότι η συνεργασία αυτή θα διαρκέσει: «Δεν υπάρχει πρόθεση τερματισμού της συνεργασίας».
Βασικοί σημερινοί στόχοι της κυβέρνησης Τραμπ είναι να πειστεί ο Ερντογάν να εγκαταλείψει τα σχέδιά του να χρησιμοποιήσει τους S-400 και να συμφωνήσει σε μόνιμη εκεχειρία στη Συρία, εξήγησε ανώτερο κυβερνητικό στέλεχος. «Θέλουμε να τα οριστικοποιήσουμε», πρόσθεσε αναφερόμενος και στα δύο θέματα.
Αν η Τουρκία συμφωνήσει, τότε κάποια στιγμή η Ουάσινγκτον θα της επιτρέψει να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35 και θα της προσφέρει μια εμπορική συμφωνία ύψους 100 δισεκ. δολαρίων, σημείωσαν δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι. Όμως η Άγκυρα προς το παρόν δεν έχει αφήσει να διαφανεί ότι θα υποχωρήσει. «Ένα ζήτημα, όπως η υποχώρηση της Τουρκίας από την αγορά των S-400, δεν είναι στην ατζέντα», αντέδρασε Τούρκος αξιωματούχος.
Παρά τις διαφωνίες, η Άγκυρα εξακολουθεί να έχει ελπίδες για βελτίωση των διμερών σχέσεων, βασιζόμενη σε μια θερμή τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ των δύο ηγετών την προηγούμενη εβδομάδα. «Με την προσωπική στήριξη του Τραμπ πιστεύω ότι η επίσκεψη θα συμβάλει να ξεπεραστούν προβλήματα. Και η τηλεφωνική επικοινωνία αποτελεί ισχυρή ένδειξη αυτού», τόνισε ο ίδιος Τούρκος αξιωματούχος.
