Το κοινοβούλιο του Ισραήλ ενέκρινε νόμο που προβλέπει την επιβολή θανατικής ποινής σε Παλαιστινίους που καταδικάζονται για θανατηφόρες επιθέσεις, μια εξέλιξη που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από ευρωπαϊκές χώρες και οργανώσεις δικαιωμάτων.
Η νομοθεσία αφορά περιπτώσεις που χαρακτηρίζονται «τρομοκρατικές» και προβλέπει ότι η θανατική ποινή θα επιβάλλεται ως η κύρια ποινή, αντί να αποτελεί εξαίρεση, όπως ίσχυε έως σήμερα.
Σύμφωνα με το κείμενο του νόμου, όσοι καταδικάζονται σε θάνατο θα κρατούνται σε ειδικές εγκαταστάσεις, χωρίς επισκέψεις πέραν του εξουσιοδοτημένου προσωπικού, ενώ η επικοινωνία με τους δικηγόρους τους θα γίνεται αποκλειστικά μέσω βιντεοκλήσεων. Οι εκτελέσεις προβλέπεται να πραγματοποιούνται εντός 90 ημερών από την καταδίκη.
Το Ισραήλ έχει κάνει ελάχιστη χρήση της θανατικής ποινής, εφαρμόζοντάς την μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Η τελευταία εκτέλεση ήταν εκείνη του ναζί εγκληματία πολέμου Άντολφ Άιχμαν το 1962.
Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ έχει εμφανιστεί επανειλημμένα με καρφίτσα σε σχήμα θηλιάς, προβάλλοντας έτσι τη στήριξή του στο μέτρο. Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι ο απαγχονισμός αποτελεί «μία από τις επιλογές», μαζί με την ηλεκτρική καρέκλα ή την «ευθανασία».
Το νομοσχέδιο τροποποιήθηκε σε κοινοβουλευτική επιτροπή πριν περάσει την πρώτη του ψηφοφορία. Σύμφωνα με τη δημόσια ραδιοτηλεόραση του Ισραήλ, οι εκτελέσεις αναμένεται να πραγματοποιούνται με απαγχονισμό.
Η νομοθεσία επιτρέπει την επιβολή της θανατικής ποινής χωρίς να απαιτείται αίτημα από τους εισαγγελείς και χωρίς ομοφωνία των δικαστών, καθώς αρκεί απλή πλειοψηφία στο στρατιωτικό δικαστήριο. Παράλληλα, επεκτείνει τις αρμοδιότητες των στρατιωτικών δικαστηρίων στη Δυτική Όχθη, τα οποία θα μπορούν να επιβάλλουν θανατικές ποινές.
Για τους Παλαιστινίους που δικάζονται στα κατεχόμενα, η νομοθεσία περιορίζει δραστικά τη δυνατότητα προσφυγής ή απονομής χάριτος. Αντίθετα, σε περιπτώσεις όπου οι δίκες διεξάγονται εντός του Ισραήλ, παραμένει η δυνατότητα μετατροπής της ποινής σε ισόβια κάθειρξη.
Το νομοσχέδιο, που προωθήθηκε από το ακροδεξιό κόμμα Otzma Yehudit του Μπεν-Γκβιρ έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, με επικριτές να προειδοποιούν ότι συνιστά σημαντική σκλήρυνση της ποινικής πολιτικής και εισάγει διακριτική μεταχείριση εις βάρος των Παλαιστινίων.
Στελέχη του στρατού και κυβερνητικά υπουργεία έχουν προειδοποιήσει ότι η εφαρμογή του ενδέχεται να παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και να εκθέσει Ισραηλινούς αξιωματούχους σε πιθανές διώξεις στο εξωτερικό.
Αν και ο νόμος τίθεται σε ισχύ μετά την ψήφισή του, μπορεί να εξεταστεί από το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ, το οποίο έχει τη δυνατότητα να τον ακυρώσει.
Τον περασμένο μήνα, ειδικοί του ΟΗΕ κάλεσαν το Ισραήλ να αποσύρει τη νομοθεσία, προειδοποιώντας ότι παραβιάζει το δικαίωμα στη ζωή και εισάγει διακρίσεις εις βάρος των Παλαιστινίων. Υποστήριξαν επίσης ότι ο απαγχονισμός συνιστά απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση κατά το διεθνές δίκαιο.
Η διπλωματική υπηρεσία της ΕΕ καταδίκασε την πρόταση, επισημαίνοντας ότι η θανατική ποινή παραβιάζει το δικαίωμα στη ζωή και συγκρούεται με την απόλυτη απαγόρευση των βασανιστηρίων.
Τον Φεβρουάριο, η Διεθνής Αμνηστία κάλεσε τους Ισραηλινούς βουλευτές να απορρίψουν το νομοσχέδιο, προειδοποιώντας ότι θα οδηγήσει σε ευρύτερη χρήση της θανατικής ποινής με άνιση εφαρμογή.
Την Κυριακή, η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία εξέφρασαν «βαθιά ανησυχία», σημειώνοντας ότι η νομοθεσία ενδέχεται να υπονομεύσει τις δεσμεύσεις του Ισραήλ ως προς τις δημοκρατικές αρχές.
Με πληροφορίες από Guardian
