Ο εγγονός του Φιντέλ Κάστρο, Σάντρο Κάστρο, έχει εξελιχθεί σε μια από τις πιο αμφιλεγόμενες φιγούρες της σύγχρονης Κούβας, με μια ιδιότυπη παρουσία στα social media, όπου σατιρίζει όχι μόνο τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και την κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας.
Ο 33χρονος επιχειρηματίας και ιδιοκτήτης νυχτερινού κέντρου έχει συγκεντρώσει πάνω από 150.000 ακολούθους στο Instagram, ανεβάζοντας βίντεο που προσφέρουν ένα σπάνιο «παράθυρο» σε μια ζωή προνομίων, την ώρα που η πλειονότητα των Κουβανών παλεύει με ελλείψεις, χαμηλούς μισθούς και συχνές διακοπές ρεύματος.
Ταυτόχρονα, δεν διστάζει να σατιρίσει την ίδια την πραγματικότητα της χώρας, αλλά και την πολιτική εξουσία που διαδέχθηκε τον παππού του και τον Ραούλ Κάστρο. Σε ένα από αυτά, ένας ηθοποιός με κακοφορεμένη περούκα εμφανίζεται ως Ντόναλντ Τραμπ και προσπαθεί να «αγοράσει» την Κούβα από τον ίδιο. «Είσαι showman, όπως κι εγώ», του λέει. «Μπορούμε να κάνουμε δουλειές». Ο Κάστρο απαντά με προσποιητή αγανάκτηση, πριν το βίντεο καταλήξει σε ένα χαλαρό «chill out».
Σε άλλα βίντεο, σχολιάζει τις πολύωρες διακοπές ρεύματος, σατιρίζει την έλλειψη καυσίμων ή εμφανίζεται να κάνει πάρτι την ώρα που μεγάλα τμήματα της χώρας βυθίζονται στο σκοτάδι.
Ο ίδιος, πάντως, επιμένει ότι δεν κοροϊδεύει την κατάσταση. «Μιλάω για μια δύσκολη πραγματικότητα. Προσπαθώ απλώς να κάνω τον κόσμο να χαμογελάσει», δήλωσε σε πρόσφατη συνέντευξή του στο CNN. «Μπορεί να μην έχεις ρεύμα, νερό, προϊόντα. Είναι πολύ δύσκολο, πραγματικά δύσκολο», λέει, την ώρα που απολαμβάνει μια παγωμένη μπύρα στο διαμέρισμά του στην Αβάνα.
Γιατί ο εγγονός του Φιντέλ Κάστρο διχάζει την Κούβα
Η αντίφαση ανάμεσα σε όσα περιγράφει και σε όσα δείχνει τον κάνει μια ιδιαίτερα πολωτική φιγούρα στην Κούβα. Παρότι ο ίδιος υποστηρίζει ότι δεν είναι «πλούσιος τύπου Ντουμπάι» και ότι ζει όπως κάθε άλλος Κουβανός, όσα προβάλλει δείχνουν το αντίθετο. Σε μια χώρα όπου ο μέσος μισθός δεν ξεπερνά τα 20 δολάρια, τα πάρτι, τα ποτά και η παρουσία του στα social media τον κάνουν να ξεχωρίζει, όπως και το γεγονός ότι επένδυσε 50.000 δολάρια για να ανοίξει το νυχτερινό του κλαμπ.
Έτσι, γίνεται μια σπάνια περίπτωση για τα δεδομένα της σύγχρονης Κούβας, καθώς προκαλεί αντιδράσεις και από τα δύο άκρα του πολιτικού φάσματος. Για τους Κουβανούς εξόριστους, αποτελεί σύμβολο υποκρισίας, έναν απόγονο ενός καθεστώτος που πολέμησε τον καπιταλισμό αλλά σήμερα απολαμβάνει τα οφέλη του. Για τους υποστηρικτές της επανάστασης, από την άλλη, είναι προδότης της ιδεολογίας, που εκμεταλλεύεται το όνομά του για likes και προβολή.
Όπως σημειώνει ο καθηγητής κοινωνιολογίας Ted Henken, η επιτυχία του βασίζεται ακριβώς σε αυτή την αντίδραση. «Επενδύει στο “μισήστε με”», αναφέρει, συγκρίνοντάς τον με φιγούρες όπως οι Kardashians και η Paris Hilton. «Η οργή φέρνει likes και followers».
Σάντρο Κάστρο: Είμαι ένας ακόμη πολίτης
Ο ίδιος απορρίπτει την ιδέα ότι το όνομά του του προσφέρει προνόμια. «Το όνομά μου είναι το όνομά μου. Είμαι περήφανος, αλλά δεν με βοηθά. Είμαι ένας ακόμη πολίτης», υποστηρίζει, παρά το γεγονός ότι δραστηριοποιείται επιχειρηματικά σε μια οικονομία γεμάτη περιορισμούς.
Παράλληλα, εμφανίζεται επικριτικός απέναντι στο σύστημα που διαμόρφωσε ο ίδιος του ο παππούς, δηλώνοντας ότι η Κούβα χρειάζεται λιγότερη γραφειοκρατία και μεγαλύτερο άνοιγμα της οικονομίας. «Πρέπει να αλλάξει το μοντέλο», τονίζει, εκφράζοντας την επιθυμία να επεκτείνει τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες.
Μάλιστα, δεν διστάζει να υιοθετήσει θέσεις που προκαλούν ακόμη μεγαλύτερη αίσθηση, υποστηρίζοντας ότι «η πλειονότητα των Κουβανών θέλει να είναι καπιταλιστές» και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας προσέγγισης με τις Ηνωμένες Πολιτείες που θα μπορούσε να αλλάξει την πορεία της χώρας.
Παρά τις αντιδράσεις, ο Σάντρο Κάστρο δεν δείχνει διατεθειμένος να περιορίσει τη δραστηριότητά του. Αν και, όπως λέει, έχει δεχθεί πιέσεις ακόμη και από την οικογένειά του να κατεβάσει ορισμένα βίντεο, ιδίως εκείνα που σατιρίζουν τις διακοπές ρεύματος και τις ελλείψεις καυσίμων, συνεχίζει να δημοσιεύει περιεχόμενο, δηλώνοντας ότι «απλώς κάνει πλάκα».
Το αν πρόκειται για μια επιφανειακή διαδικτυακή περσόνα ή για μια ένδειξη βαθύτερων αλλαγών στην κουβανική κοινωνία παραμένει ανοιχτό. Σε κάθε περίπτωση, ο εγγονός του Φιντέλ Κάστρο φαίνεται να έχει επιλέξει έναν εντελώς διαφορετικό δρόμο από την οικογενειακή του κληρονομιά και να τον ακολουθεί δημόσια.
Με πληροφορίες από CNN