Η κυβέρνηση της Κούβας ανακοίνωσε ότι οι διεθνείς αεροπορικές εταιρείες δεν μπορούν πλέον να ανεφοδιάζονται με καύσιμα στην χώρα λόγω έλλειψης καυσίμων, μετά την απειλή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει δασμούς σε οποιαδήποτε χώρα της προμηθεύει πετρέλαιο.
Η ηγεσία του νησιωτικού κράτους ανακοίνωσε την Κυριακή ότι η Κούβα θα εξαντλήσει τα καύσιμα αεροσκαφών από τη Δευτέρα, γεγονός που πιθανόν θα διαταράξει τις αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται εκεί, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων EFE, το οποίο επικαλείται δύο πηγές. Η έλλειψη κηροζίνης αναμένεται να συνεχιστεί τον επόμενο μήνα, επηρεάζοντας όλα τα διεθνή αεροδρόμια της Κούβας.
Οι απειλές Τραμπ
Η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να σφίξει τον κλοιό των ΗΠΑ γύρω από την Κούβα από τις 3 Ιανουαρίου, όταν διεξήγαγε στρατιωτική επιχείρηση για την ανατροπή του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολά Μαδούρο, μακροχρόνιου συμμάχου της κουβανικής κυβέρνησης.
Ο Τραμπ, σε εκτελεστικό διάταγμα που εκδόθηκε στα τέλη Ιανουαρίου, δήλωσε ότι η κουβανική κυβέρνηση αποτελεί «ασυνήθιστη και εξαιρετική απειλή», η οποία απαιτεί την κήρυξη εθνικής έκτακτης ανάγκης.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι οι σχέσεις της Κούβας με χώρες όπως η Κίνα, η Ρωσία και το Ιράν, οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η κομμουνιστική ηγεσία αποσταθεροποιούν την περιοχή «μέσω της μετανάστευσης και της βίας».
Στο πλαίσιο της ανακοίνωσης, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι αμερικανικοί δασμοί ενδέχεται να στοχεύσουν χώρες που παρέχουν πετρέλαιο στην Κούβα, είτε άμεσα είτε έμμεσα.
Κρίσιμη η κατάσταση στην Κούβα
Εντός μίας βαθιάς ενεργειακής κρίσης, η Κούβα παρουσίασε την Παρασκευή εκτεταμένα μέτρα που αποσκοπούν στην προστασία των βασικών υπηρεσιών και στον περιορισμό της διανομής καυσίμων σε βασικούς τομείς.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το σχέδιο περιλαμβάνει περιορισμούς στις πωλήσεις καυσίμων, το κλείσιμο ορισμένων τουριστικών εγκαταστάσεων, τη μείωση των σχολικών ημερών και τη μείωση της εβδομάδας εργασίας στις κρατικές επιχειρήσεις σε τέσσερις ημέρες, από Δευτέρα έως Πέμπτη.
Η Ρωσία, η οποία διατηρεί φιλικές σχέσεις με την Κούβα, δήλωσε τη Δευτέρα ότι η κατάσταση των καυσίμων στην Αβάνα είναι «πραγματικά κρίσιμη» και ότι οι προσπάθειες των ΗΠΑ να ασκήσουν περαιτέρω πίεση στη χώρα προκαλούν πολλά προβλήματα.
«Η κατάσταση στην Κούβα είναι πραγματικά κρίσιμη. Το γνωρίζουμε αυτό. Βρισκόμαστε σε εντατική επαφή με τους Κουβανούς φίλους μας μέσω διπλωματικών και άλλων καναλιών. Πράγματι, μπορούμε να πούμε ότι η ασφυκτική πίεση των ΗΠΑ προκαλεί πολλές δυσκολίες στη χώρα», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων RIA Novosti.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας, Μπρούνο Ροντρίγκεζ Παρίλα, δήλωσε προηγουμένως ότι η ηγεσία της χώρας καταδίκασε «με τον πιο έντονο τρόπο» τις απειλές των ΗΠΑ για επιβολή δασμών.
Σε δήλωση που δημοσιεύθηκε στις 30 Ιανουαρίου, ο Παρίλα κατηγόρησε επίσης την κυβέρνηση των ΗΠΑ ότι καταφεύγει σε «εκβιασμό και εξαναγκασμό σε μια προσπάθεια να αναγκάσει άλλες χώρες να συμμετάσχουν στην καθολικά καταδικασμένη πολιτική αποκλεισμού της Κούβας».
Η πρόεδρος του Μεξικού Κλαούντια Σέινμπαουμ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η κυβέρνησή της θα επιδιώξει να στείλει ανθρωπιστική βοήθεια στην Κούβα από τη Δευτέρα, προσθέτοντας ότι η χώρα προσπαθεί να βρει μια διπλωματική λύση για την επανέναρξη των αποστολών πετρελαίου στο νησί της Καραϊβικής.
Το Μεξικό είχε διακόψει τις αποστολές αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων στην Κούβα υπό την πίεση της κυβέρνησης Τραμπ.
Ιστορία των σχέσεων ΗΠΑ-Κούβας
Από τότε που ο Φιντέλ Κάστρο ανέτρεψε το φιλοαμερικανικό καθεστώς στην κουβανική επανάσταση του 1959, η χώρα βρίσκεται υπό αμερικανικό εμπάργκο. Δεκαετίες κυρώσεων έχουν στερήσει από την Κούβα την πρόσβαση στις παγκόσμιες αγορές, καθιστώντας δύσκολη ακόμη και την προμήθεια φαρμάκων.
Ο Κάστρο εθνικοποίησε τις αμερικανικές περιουσίες, κυρίως στον τομέα του πετρελαίου, και η Ουάσιγκτον ανταποκρίθηκε με εμπορικούς περιορισμούς που σύντομα μετατράπηκαν σε πλήρες οικονομικό εμπάργκο, το οποίο συνεχίζεται μέχρι σήμερα, υπονομεύοντας την οικονομία της Κούβας.
Οι ΗΠΑ διέκοψαν επίσης τις διπλωματικές σχέσεις με την Αβάνα και, τρία χρόνια αργότερα, μια πυραυλική κρίση έφερε σχεδόν την Ουάσιγκτον και την πρώην ΕΣΣΔ, σύμμαχο της Κούβας, στο χείλος ενός πυρηνικού πολέμου.
Το 2014, η Ουάσιγκτον και η Αβάνα αποκατέστησαν τις σχέσεις τους μετά από 50 χρόνια. Δύο χρόνια αργότερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα ταξίδεψε στην Αβάνα για να συναντήσει τον Ραούλ Κάστρο.
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του ως πρόεδρος, ο Τραμπ ανέτρεψε την ιστορική αυτή κίνηση το 2017. Έκτοτε, οι ΗΠΑ επέβαλαν εκ νέου μια σειρά κυρώσεων κατά της Κούβας, ιδίως οικονομικούς περιορισμούς, που οδήγησαν σε μία από τις χειρότερες οικονομικές κρίσεις στην ιστορία του νησιωτικού κράτους. Λίγες ώρες μετά την ορκωμοσία του τον Ιανουάριο του 2025, ο Τραμπ ανέτρεψε την πολιτική της προηγούμενης κυβέρνησης για τη συνεργασία με την Αβάνα.
Πόσο θα αντέξει η Κούβα;
Μέχρι τον περασμένο μήνα, το Μεξικό παρέμενε ο κύριος προμηθευτής πετρελαίου της Κούβας, παρέχοντας σχεδόν το 44% των συνολικών εισαγωγών πετρελαίου, ακολουθούμενο από τη Βενεζουέλα με 33%, ενώ σχεδόν το 10% προήλθε από τη Ρωσία και ένα μικρότερο ποσοστό από την Αλγερία.
Σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων Kpler, στις 30 Ιανουαρίου, η Κούβα είχε αποθέματα πετρελαίου που θα αρκούσαν μόνο για 15 έως 20 ημέρες με τα τρέχοντα επίπεδα ζήτησης.
Η Κούβα χρειάζεται σήμερα περίπου 100.000 βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα.
Ο ΟΗΕ για την κρίση στην Κούβα
Ο εκπρόσωπος των Ηνωμένων Εθνών Στέφαν Ντουζάρικ δήλωσε στους δημοσιογράφους την Τετάρτη ότι «ο γενικός γραμματέας είναι εξαιρετικά ανήσυχος για την ανθρωπιστική κατάσταση στην Κούβα, η οποία θα επιδεινωθεί, αν όχι καταρρεύσει, εάν οι ανάγκες της σε πετρέλαιο δεν καλυφθούν».
Ο Ντουτζάρικ είπε ότι, για περισσότερο από τρεις δεκαετίες, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ζητά συνεχώς το τέλος του εμπάργκο που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στην Κούβα, προσθέτοντας ότι ο ΟΗΕ καλεί «όλα τα μέρη να επιδιώξουν τον διάλογο και τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου».
Ο Φρανσίσκο Πιτσόν, ο ανώτατος αξιωματούχος του ΟΗΕ στην Κούβα, περιέγραψε «ένα μείγμα συναισθημάτων» στη χώρα – «ένα μείγμα ανθεκτικότητας, αλλά και θλίψης, λύπης και αγανάκτησης, καθώς και κάποια ανησυχία για τις περιφερειακές εξελίξεις».
Η ομάδα του ΟΗΕ στην Αβάνα αναφέρει ότι η συντριπτική πλειοψηφία των Κουβανών πλήττεται από διακοπές ρεύματος, με τον αριθμό των ατόμων που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση να αυξάνεται σημαντικά.
«Τα τελευταία δύο χρόνια ήταν αρκετά δύσκολα», δήλωσε ο Πιτσόν, προσθέτοντας ότι απαιτούνται επείγουσες αλλαγές για τη διατήρηση της Κούβας «εν μέσω των σοβαρών οικονομικών, χρηματοπιστωτικών και εμπορικών κυρώσεων».
Με πληροφορίες από CNBC και Al Jazeera
