Η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκινά έρευνα για την αγορά αλουμινίου, επιχειρώντας να προστατεύσει τη βιομηχανία της από την εισροή φθηνών εισαγωγών που προκαλεί η επιβολή νέων δασμών από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το οποίο αποκάλυψαν οι Financial Times, η έρευνα θα ανακοινωθεί την Τετάρτη και θα καλύπτει όλες τις εμπορικές σχέσεις του μπλοκ, εξετάζοντας την ξαφνική αύξηση εισαγωγών αλουμινίου.
Αν η έρευνα επιβεβαιώσει ότι υπάρχει αυξημένος όγκος εισαγωγών, η Κομισιόν προτίθεται να επιβάλει αντίμετρα, ενώ σχεδιάζει παράλληλα την αυστηροποίηση του δασμολογικού καθεστώτος για τις εισαγωγές χάλυβα.
Η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την επιβολή 25% δασμών στο αλουμίνιο, απόφαση που –σύμφωνα με το έγγραφο της ΕΕ– αναμένεται να επιδεινώσει περαιτέρω την κατάσταση ενός τομέα που ήδη αντιμετωπίζει υψηλές ενεργειακές τιμές, μειωμένη ζήτηση και φθηνές εισαγωγές.
Η ΕΕ έχει προειδοποιήσει ότι προετοιμάζεται να απαντήσει με δασμούς ύψους έως και 26 δισ. ευρώ σε αμερικανικά προϊόντα, σε περίπτωση που οι νέοι περιορισμοί των ΗΠΑ πλήξουν άμεσα τις ευρωπαϊκές αγορές.
Παράλληλα, το έγγραφο της Κομισιόν προειδοποιεί ότι οι αμερικανικοί δασμοί ενδέχεται να προκαλέσουν μαζική εκτροπή εμπορίου, με τις αγορές της ΕΕ να κατακλύζονται από υπερβάλλοντα αποθέματα αλουμινίου από τρίτες χώρες, οι οποίες αναζητούν εναλλακτικές αγορές.
Εκτός από τη Νορβηγία και την Ισλανδία, που ανήκουν στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και ενδέχεται να εξαιρεθούν από τα μέτρα, οι κυριότεροι προμηθευτές αλουμινίου στην ΕΕ είναι:
- Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
- Ρωσία
- Ινδία
Η ΕΕ είχε ήδη αποφασίσει να σταματήσει τις εισαγωγές ρωσικού αλουμινίου έως το 2026, στο πλαίσιο των κυρώσεων κατά της Μόσχας λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Η Κομισιόν σχεδιάζει να εφαρμόσει παρόμοια μέτρα με εκείνα που είχε επιβάλει στον χάλυβα το 2018, όταν είχε επιβάλει 25% δασμούς στις εισαγωγές που ξεπερνούσαν συγκεκριμένα όρια. Τα μέτρα αυτά αναμένεται να λήξουν τον Ιούνιο του 2026, ωστόσο η Επιτροπή διαβεβαιώνει ότι θα υπάρξει επέκταση της προστασίας της αγοράς πέρα από την ημερομηνία αυτή.
Το 2023, η παραγωγή χάλυβα στην ΕΕ έφτασε στο χαμηλότερο επίπεδο από τότε που υπάρχουν καταγεγραμμένα στοιχεία, με εξαίρεση τα χρόνια της πανδημίας.
Η Κομισιόν εκτιμά ότι οι πιέσεις στον τομέα θα ενταθούν, καθώς άλλες χώρες αυξάνουν τους δασμούς τους για να περιορίσουν την εισροή κινεζικού χάλυβα, που έχει αποκλειστεί από τις ΗΠΑ. Αυτό ενδέχεται να μετατρέψει την ΕΕ στον μεγαλύτερο αποδέκτη των παγκόσμιων πλεονασματικών ποσοτήτων χάλυβα.
Η Κομισιόν θα ενισχύσει τα μέτρα προστασίας, ώστε να αποτρέψει την Κίνα από το να χρησιμοποιεί τρίτες χώρες για να παρακάμψει τους δασμούς της ΕΕ.
Εξετάζεται επίσης σχέδιο επιβολής αντιμέτρων σε χώρες που περιορίζουν τις εξαγωγές scrap metal προς την ΕΕ, καθώς η έλλειψη ανακυκλωμένου χάλυβα έχει πλήξει την ευρωπαϊκή παραγωγή.
Η Επιτροπή σκοπεύει να ενισχύσει τη μετάβαση στη χαμηλών εκπομπών άνθρακα χαλυβουργία, με την εφαρμογή του φόρου άνθρακα στα σύνορα (Carbon Border Tax) που τίθεται σε ισχύ το 2026.
Ωστόσο, η βιομηχανία χάλυβα εκτιμά ότι θα χρειαστεί επενδύσεις 14 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2030 για την αντικατάσταση των παραδοσιακών χαλυβουργείων με μονάδες υδρογόνου.
Το έγγραφο της ΕΕ αναγνωρίζει ότι πολλά από αυτά τα έργα δεν είναι βιώσιμα με βάση τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες και προτείνει τη μείωση της φορολογίας ενέργειας για τις βαριές βιομηχανίες καθώς και τη διεύρυνση των κρατικών επιδοτήσεων για πράσινες τεχνολογίες.
Επίσης, προτείνει τη διαμόρφωση κανόνων δημόσιων προμηθειών ώστε να δοθεί προτεραιότητα στη χρήση «πράσινου χάλυβα», παρά το υψηλότερο κόστος του, προκειμένου να στηριχθεί η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών βιομηχανιών.
Επόμενα βήματα και ανακοινώσεις
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ανακοινώσει επίσημα το σχέδιο δράσης για τα μέταλλα εντός των επόμενων εβδομάδων, το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει και επιπλέον τροποποιήσεις.
Αν και η Επιτροπή αρνήθηκε να σχολιάσει το έγγραφο, τόνισε πως το σχέδιο δράσης θα περιλαμβάνει συγκεκριμένες προτεραιότητες για την προστασία του κλάδου, αλλά και μακροπρόθεσμα μέτρα που θα αντικαταστήσουν τις τρέχουσες εμπορικές άμυνες που λήγουν το 2026.
Η έρευνα για το αλουμίνιο σηματοδοτεί ένα νέο γύρο προστατευτικών πολιτικών της ΕΕ, καθώς η ήπειρος προσπαθεί να θωρακίσει τις βιομηχανίες της απέναντι στις γεωπολιτικές εντάσεις και τον αυξανόμενο παγκόσμιο ανταγωνισμό.
Με πληροφορίες από Financial Times
