Οι πρόσφατες εκλογές στην Ολλανδία σηματοδοτούν μια ιστορική καμπή, καθώς το κεντρώο προοδευτικό κόμμα D66 αναδείχθηκε με μεγάλη δυναμική ως η ισχυρότερη παράταξη, ενώ το ακροδεξιό κόμμα του Γκερτ Βίλντερς (PVV) γνώρισε σημαντική πτώση.
Με το 90% των ψήφων καταμετρημένο, D66 και PVV συγκέντρωσαν από 26 έδρες στην 150μελή Κάτω Βουλή της Ολλανδίας, αλλά το D66 καταγράφει τα σημαντικότερα κέρδη σχεδόν τριπλασιάζοντας την κοινοβουλευτική του δύναμη.
Το αποτέλεσμα διαμορφώνει το πεδίο για τον νέο ηγέτη του D66, Ρομπ Γέτεν (Rob Jetten), να αναλάβει τη συγκρότηση της επόμενης κυβέρνησης και να γίνει, στα 38 του χρόνια, ο νεότερος πρωθυπουργός στην ιστορία της Ολλανδίας. Η στροφή αυτή αντανακλά την αλλαγή διαθέσεων στην ολλανδική κοινωνία, με τους ψηφοφόρους να απομακρύνονται από τη ρητορική του φόβου και της μισαλλοδοξίας και να αναζητούν θετική πολιτική πρόταση για το μέλλον της χώρας.
Η κάλπη άνοιξε ως αποτέλεσμα της απόσυρσης του Βίλντερς από την κυβέρνηση τον Ιούνιο, μετά την άρνηση των συνεταίρων να στηρίξουν τα ακραία του μέτρα για το προσφυγικό. Παρ’ ότι το PVV είχε αρχικά εμφανιστεί πρώτο στις δημοσκοπήσεις, η δυναμική του D66 και το ισχυρό προεκλογικό του μήνυμα επικράτησε.
Η πολυκομματικότητα στην Ολλανδία είναι δεδομένη, με 15 από τα 27 κόμματα να εκλέγουν βουλευτές. Αυτό σημαίνει ότι καμία παράταξη δεν κυβερνά μόνη, με τον σχηματισμό τετρακομματικών κυβερνητικών συνασπισμών να αποτελεί πάγια τακτική εδώ και δεκαετίες.
Ολλανδία: Η διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης και οι νέες πολιτικές ισορροπίες
Το αποτέλεσμα αναμένεται να οδηγήσει σε χρονοβόρες διαπραγματεύσεις και σύνθετες συμμαχίες, με το βλέμμα σε βασικά κοινωνικοπολιτικά ζητήματα όπως το προσφυγικό, το κόστος υγείας και το τεράστιο στεγαστικό έλλειμμα (400.000 κατοικίες). Το D66 ενδέχεται να αναζητήσει κυβερνητική πλειοψηφία σε συνεργασία με τους Χριστιανοδημοκράτες (CDA), τη συμμαχία Πρασίνων-Σοσιαλδημοκρατών (GL/PvdA) και τους Φιλελεύθερους (VVD).
Η απερχόμενη κυβέρνηση είχε ήδη αφήσει εκκρεμότητες που απασχολούν έντονα την ολλανδική κοινωνία. Η φιλομεταρρυθμιστική πλατφόρμα και ο μετριοπαθής ηγετικός λόγος του Γέττεν θεωρούνται στοιχεία που ευνοούν τη σταθερότητα και μια πιο ενωτική πορεία για τη χώρα. Είναι αξιοσημείωτο ότι το VVD, ως κυβερνητικός εταίρος, πέτυχε ενίσχυση της δύναμής του, ενώ τα περισσότερα κόμματα του απερχόμενου συνασπισμού υπέστησαν απώλειες.
Οι διαπραγματεύσεις συνασπισμού μπορεί να διαρκέσουν μήνες: πρώτα θα δοκιμαστούν πιθανές συμμαχίες (informateur), έπειτα θα ξεκινήσουν εκτενείς διαβουλεύσεις για προγραμματική συμφωνία και ακολουθεί η ψήφος εμπιστοσύνης στο κοινοβούλιο πριν την οριστικοποίηση της νέας κυβέρνησης.
Η επόμενη κυβέρνηση, όποια μορφή κι αν λάβει, καλείται να ανταποκριθεί στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής, με κυρίαρχες προτεραιότητες την επίλυση της στεγαστικής κρίσης και τον περιορισμό του κοινωνικού κόστους της υγειονομικής φροντίδας — θέματα που οι πολίτες θεωρούν πιο καίρια από οτιδήποτε άλλο.
Με πληροφορίες από Guardian
