Το Κόμμα για την Ελευθερία (PVV) δεν προοριζόταν ποτέ να είναι μια συλλογική προσπάθεια. Από την αρχή, ο Γκερτ Βίλντερς φρόντισε γι’ αυτό.
Το 2006, ο Ολλανδός πολιτικός ίδρυσε το κόμμα με μόλις δύο μέλη, τον ελάχιστο αριθμό που απαιτούσε ο νόμος: τον ίδιο και ένα ίδρυμα που επίσης αποτελείτο μόνο από τον ίδιο. Ως πρώτη τους πράξη, τα δύο μέλη, δηλαδή ο Γκερτ Βίλντερς και ο Γκερτ Βίλντερς, αποφάσισαν να παγώσουν τη μελλοντική εγγραφή νέων μελών.
Έκτοτε, οι δομές του κόμματος παρέμειναν τόσο άκαμπτες όσο και η χαρακτηριστική ξανθιά κόμη του ηγέτη του. Παρόλα αυτά, ο Βίλντερς έχει εξελιχθεί στον κυρίαρχο παράγοντα της πολιτικής σκηνής της Ολλανδίας, με την αντι-μεταναστευτική, αντι-ισλαμική και τη ρητορική του κατά του κατεστημένου. Το Κόμμα για την Ελευθερία δεν έχει συνέδρια, εκδηλώσεις μελών ή νεολαία. Οι υποψήφιοί του επιλέγονται προσωπικά από τον Βίλντερς, ενώ πρώην συνεργάτες του περιγράφουν το εσωτερικό του κόμματος ως “καθεστώς λατρείας προσωπικότητας”.
Παρά τις αντιδράσεις, το PVV παραμένει πρώτο στις δημοσκοπήσεις, συγκεντρώνοντας πάνω από 21% των προθέσεων ψήφου. Ο Βίλντερς, ο οποίος έφερε την τελευταία κυβέρνηση και στη συνέχεια την ανέτρεψε, συνεχίζει να αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της ολλανδικής πολιτικής.
Ο άνθρωπος κόμμα: Ο Γκερτ Βίλντερς και η απόλυτη εξουσία στην Ολλανδία
Γεννημένος στη Λιμβουργία, στην περιφέρεια της Ολλανδίας, ο Γκερτ Βίλντερς μεγάλωσε με τη συνείδηση του «outsider». Στα 17 του, έζησε για ένα χρόνο σε ισραηλινό εποικισμό στη Δυτική Όχθη, μια εμπειρία που, όπως έχει δηλώσει, τον δίδαξε πως «όποιος θέλει να κερδίσει, δεν μπορεί να παίζει με τους κανόνες των άλλων».
Ξεκίνησε την πολιτική του πορεία στο φιλελεύθερο κόμμα VVD, όμως η ριζοσπαστική του στάση απέναντι στο Ισλάμ και τη μετανάστευση οδήγησε σε ρήξη. Το 2004, μετά τη δολοφονία του σκηνοθέτη Τέο φαν Γκογκ από ισλαμιστή εξτρεμιστή, ο Βίλντερς έγινε στόχος και αναγκάστηκε να ζει υπό συνεχή αστυνομική προστασία. Μέχρι σήμερα, κινείται με θωρακισμένα οχήματα και συνοδεία αστυνομικών, ζώντας κυριολεκτικά σε καθεστώς πολιορκίας.
Στην πράξη, το PVV λειτουργεί σαν προσωπική επιχείρηση: δεν έχει μέλη, δεν έχει εκλεγμένα όργανα, δεν έχει καν δημοκρατικές διαδικασίες. Οι βουλευτές του είναι διορισμένοι και λογοδοτούν αποκλειστικά στον ίδιο. Όσοι τολμούν να διαφωνήσουν ή να μιλήσουν δημόσια, απομακρύνονται. Πρώην στελέχη περιγράφουν τον Βίλντερς ως χαρισματικό αλλά εξαιρετικά καχύποπτο ηγέτη, που ελέγχει κάθε πτυχή της κομματικής ζωής. «Αν κάνεις ένα λάθος, μια λάθος ανάρτηση ή δήλωση, απλώς σε διαγράφουν», λέει ένας πρώην βουλευτής.
Παρότι η απουσία εσωτερικής δημοκρατίας του επέτρεψε να αποφύγει τις εσωτερικές συγκρούσεις που διέλυσαν άλλα ακροδεξιά κόμματα, οδήγησε και σε προβλήματα στελέχωσης. Το κόμμα έχει κατηγορηθεί για ελλιπή διαφάνεια, αλλά και για σκιώδεις χρηματοδοτήσεις από αμερικανικά ακροδεξιά ιδρύματα.
Στις εκλογές του 2023, το PVV έκανε τη μεγάλη έκπληξη: κέρδισε 37 έδρες και έγινε η ισχυρότερη πολιτική δύναμη της χώρας. Αν και ο ίδιος ο Βίλντερς κρίθηκε «πολιτικά τοξικός» για να αναλάβει πρωθυπουργός, το κόμμα του απέσπασε εννέα υπουργεία και τον έλεγχο του κυβερνητικού σχηματισμού. Όμως, λιγότερο από έναν χρόνο αργότερα, ο ίδιος διέλυσε την κυβέρνηση που είχε δημιουργήσει, απαιτώντας δρακόντειες πολιτικές απέλασης μεταναστών και στρατιωτική επιτήρηση των συνόρων. Το αποτέλεσμα; Μια νέα πολιτική κρίση, με τις εκλογές της 29ης Οκτωβρίου να φέρνουν ξανά τον Βίλντερς στο επίκεντρο.
Με πληροφορίες από Politico
