Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει ξεκινήσει προκαταρκτικές συζητήσεις για την επόμενη φάση του πολέμου με το Ιράν και για το ενδεχόμενο έναρξης διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται το Axios.
Παρά το γεγονός ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις αναμένεται να συνεχιστούν για τουλάχιστον δύο έως τρεις ακόμη εβδομάδες, συνεργάτες του Τραμπ επιχειρούν ήδη να διαμορφώσουν το πλαίσιο για μια πιθανή διπλωματική διαδικασία. Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε την Παρασκευή ότι εξετάζει το ενδεχόμενο «σταδιακής αποκλιμάκωσης» του πολέμου.
Στις συζητήσεις συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει απευθείας επικοινωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Μηνύματα, ωστόσο, μεταφέρονται μέσω τρίτων χωρών, όπως η Αίγυπτος, το Κατάρ και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το Ιράν εμφανίζεται διατεθειμένο να συζητήσει, θέτοντας όμως αυστηρούς όρους, μεταξύ των οποίων η κατάπαυση του πυρός και εγγυήσεις ότι οι εχθροπραξίες δεν θα επαναληφθούν και οικονομική αποζημίωση.
Οι απαιτήσεις Ιράν και ΗΠΑ για συνομιλίες
Από την πλευρά της Ουάσιγκτον, αξιωματούχοι θεωρούν ότι η πίεση των τελευταίων εβδομάδων έχει περιορίσει τις δυνατότητες της Τεχεράνης και εκτιμούν ότι μπορεί να οδηγηθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Στο πλαίσιο αυτό, οι ΗΠΑ ζητούν από το Ιράν να αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Μεταξύ άλλων, θέλουν να σταματήσει το πυραυλικό του πρόγραμμα και να μηδενίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου, ενώ πιέζουν και για την αποξήλωση βασικών πυρηνικών εγκαταστάσεων. Παράλληλα, ζητούν να τεθούν αυστηροί διεθνείς έλεγχοι στις σχετικές τεχνολογίες και να υπάρξουν συμφωνίες περιορισμού των εξοπλισμών στην περιοχή. Τέλος, επιδιώκουν να σταματήσει η χρηματοδότηση οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ, οι Χούθι και η Χαμάς.
Οι απαιτήσεις αυτές έχουν απορριφθεί επανειλημμένα από την Τεχεράνη στο παρελθόν, ενώ Ιρανοί αξιωματούχοι εκφράζουν επιφυλάξεις για τη δυνατότητα επίτευξης συμφωνίας με τις ΗΠΑ, επικαλούμενοι προηγούμενες περιπτώσεις όπου συνομιλίες διακόπηκαν αιφνιδιαστικά από στρατιωτικές ενέργειες.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι οποιαδήποτε εξομάλυνση της κατάστασης στον Στενό του Ορμούζ προϋποθέτει τον τερματισμό των επιθέσεων από ΗΠΑ και Ισραήλ, καθώς και δέσμευση ότι δεν θα επαναληφθούν.
Ο Τραμπ, από την πλευρά του, εμφανίζεται ανοικτός σε συνομιλίες, χωρίς όμως να αποδέχεται, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, το αίτημα για άμεση κατάπαυση του πυρός. Παράλληλα, απορρίπτει το ενδεχόμενο αποζημιώσεων, αν και Αμερικανοί αξιωματούχοι αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων ως μέρος μιας συμφωνίας.
Σε εξέλιξη βρίσκεται επίσης η αναζήτηση αξιόπιστου διαμεσολαβητή. Αν και το Ομάν είχε αναλάβει τον ρόλο αυτό σε προηγούμενες διαπραγματεύσεις, η Ουάσιγκτον εξετάζει πλέον το Κατάρ ως πιθανή εναλλακτική, εκτιμώντας ότι μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά, αν και η Ντόχα εμφανίζεται επιφυλακτική στο να αναλάβει επίσημα αυτόν τον ρόλο.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ προσπαθούν να προσδιορίσουν ποιος στην ιρανική ηγεσία διαθέτει την πραγματική εξουσία λήψης αποφάσεων, ώστε να καταστεί εφικτή μια ουσιαστική διαπραγμάτευση, εφόσον δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες.
Με πληροφορίες από Axios
