Μια απρόβλεπτη λαϊκή εξέγερση της Gen Z έριξε το πολιτικό κατεστημένο στο Νεπάλ, με εικόνες καταστροφής να κυριαρχούν στην Κατμαντού. Η βίλα του πρώην πρωθυπουργού Κ.Π. Σάρμα Όλι τυλίχθηκε στις φλόγες, ενώ ο ίδιος κρύβεται υπό στρατιωτική προστασία – η τοποθεσία του παραμένει άγνωστη.
Η χλιδάτη πρόσοψη του κοινοβουλίου στο Singha Durbar έχει καεί, με τους μαύρους τοίχους να μαρτυρούν το τέλος μιας εποχής. Μέσα σε λίγες μέρες, το πολιτικό σύστημα του Νεπάλ κατέρρευσε, οδηγώντας στην ορκωμοσία της πρώτης γυναίκας πρωθυπουργού της χώρας: της πρώην προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου και γνωστής πολέμιας της διαφθοράς, Σουσίλα Κάρκι.
Το κίνημα δεν είχε επίσημη ηγεσία, αλλά οργανώθηκε αυθόρμητα από νέους ηλικίας 13-28 ετών, που αποκαλούσαν τους εαυτούς τους «Gen Z». Το ξέσπασμα δεν ήταν προϊόν κάποιας συνωμοσίας, αλλά αποτέλεσμα συσσωρευμένης οργής απέναντι στη διαφθορά, τον νεποτισμό και την κοινωνική ανισότητα.
Η Τανουτζά Παντέι, 26 ετών, μια από τις «φωνές» του κινήματος, εξήγησε: «Η γενιά μας πληρώνει το τίμημα της απληστίας εκείνων που είχαν εξουσία και πρόσβαση. Γι’ αυτό βγήκαμε στους δρόμους.»
Νεπάλ: Πώς TikTok και Instagram έριξαν την κυβέρνηση
Η σπίθα που άναψε τη φωτιά ήταν το μπλοκάρισμα των social media από την κυβέρνηση Όλι, σε μια προσπάθεια περιορισμού της ελευθερίας έκφρασης. Όμως αυτό λειτούργησε αντίστροφα.
«Μας στέρησαν τη φωνή μας. Γι’ αυτό συγκεντρωθήκαμε όλοι μαζί», είπε η ακτιβίστρια Ράκσα Μπαμ, 26 ετών.
Η οργή είχε ήδη φουντώσει. Σε TikTok, Instagram και X, οι ετικέτες #NepoBaby και #NepoKids έγιναν viral, συνοδευόμενες από φωτογραφίες παιδιών πολιτικών σε διακοπές σε πανάκριβα θέρετρα, ντυμένα με Gucci και Louis Vuitton, πίνοντας σαμπάνιες και οδηγώντας πολυτελή αυτοκίνητα – την ώρα που η νεολαία του Νεπάλ μεταναστεύει μαζικά για εργασία σε επικίνδυνες συνθήκες στο εξωτερικό.
Το κοινοβούλιο διαλύθηκε, τα μεγάλα κόμματα αποκλείστηκαν από την προσωρινή κυβέρνηση και για τους επόμενους έξι μήνες, η Σουσίλα Κάρκι θα ηγηθεί μεταβατικής κυβέρνησης, με στόχο τη διαφάνεια, την ισότητα και τη διοργάνωση εκλογών τον Μάρτιο.
Η περίπτωση του Νεπάλ θυμίζει τις πρόσφατες ανατροπές σε Σρι Λάνκα και Μπαγκλαντές, όπου παρόμοια νεανικά κινήματα έριξαν επί χρόνια εγκατεστημένες αυταρχικές ηγεσίες.
Το 40% του πληθυσμού της Νότιας Ασίας είναι κάτω των 18 ετών. Αυτή η «νεανική δύναμη» θεωρείται από πολλούς χαμένη ευκαιρία, λόγω ανεργίας, χαμηλών μισθών και κακής εκπαίδευσης. Όμως τώρα, όπως επισημαίνουν ειδικοί, τα social media λειτουργούν ως καταλύτης για αλλαγή – και, ενίοτε, για ανατροπή.
Η ελπίδα για μια νέα πολιτική κουλτούρα έχει γεννηθεί, αλλά πολλοί προειδοποιούν ότι οι προκλήσεις παραμένουν μεγάλες. Το Νεπάλ μόλις ξεκίνησε το πιο κρίσιμο πολιτικό του κεφάλαιο.
Με πληροφορίες από Guardian
