Καθώς τα κρούσματα του κορωνοϊου αυξάνονται παγκοσμίως, οι επιστήμονες αγωνίζονται να κατανοήσουν ένα κρίσιμο επιδημιολογικό παζλ - ποιο είναι το ποσοστό των μολυσμένων ανθρώπων με ήπια ή καθόλου συμπτώματα που μπορεί να μεταδίδει τον ιό σε άλλους;

 

Μερικές από τις πρώτες λεπτομερείς εκτιμήσεις αυτών των συγκεκαλυμμένων περιπτώσεων υποδεικνύουν ότι θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν περίπου το 60% όλων των μολύνσεων.

 

Πολλοί επιστήμονες έχουν υποψιαστεί ότι υπάρχει μια μη δεξαμενή κρουσμάτων που δεν εμφανίζει συμπτώματα, επειδή ένας αυξανόμενος αριθμός μολυσμένων ανθρώπων δεν μπορεί να ιχνηλατηθεί, να συνδεθεί με γνωστές περιπτώσεις COVID-19 ή δεν έχει ταξιδέψει σε σημεία ξεσπάσματος της επιδημίας. Οι περισσότεροι άνθρωποι με ήπια συμπτώματα δεν είναι αρκετά άρρωστοι για να ζητήσουν ιατρική βοήθεια και πιθανότατα θα περνούσαν απαρατήρητοι από μεθόδους ελέγχου όπως η θερμομέτρηση, οπότε η έκταση του φαινομένου και ο ρόλος τους στη μετάδοση του ιού, παραμένει ασαφής.

 

«Η κατανόηση του ποσοστού ασυμπτωματικών ή περιπτώσεων με ήπια συμπτώματα θα είναι πραγματικά πολύ σημαντική για να καταλάβουμε τι προκαλεί αυτή τη συγκεκριμένη πανδημία», λέει ο Michael Osterholm, διευθυντής του Κέντρου Έρευνας και Πολιτικής του Πανεπιστημίου της Μινεσότα για τις Μολυσματικές Νόσους στη Μινεάπολη.

 

Αυτό είναι διαφορετικό από εκείνους που προσπαθούν να κατανοήσουν τον αριθμό των κρουσμάτων που δεν έχουν αναφερθεί επειδή οι αρχές δεν κάνουν αρκετές δοκιμές ή «προκλινικού σταδίου» περιπτώσεις κατά τις οποίες οι άνθρωποι επωάζουν τον ιό, αλλά δεν εμφανίζουν ακόμα συμπτώματα.

 

Για να μετρηθεί η έκταση των «κρυφών» λοιμώξεων, μια ομάδα ερευνητών στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες ανέπτυξε ένα μοντέλο που χρησιμοποιεί κλινικά δεδομένα από 26.000 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα περιστατικά που αναφέρθηκαν στην επιτροπή υγείας της Γουχάν, το επίκεντρο της επιδημίας, στην Κίνα.

 

Τα κρούσματα που δεν έχουν ανιχνευθεί

 

Σε μια προεπισκόπηση της μελέτης που δημοσιεύτηκε στις 6 Μαρτίου, η ομάδα εκτιμά ότι μέχρι τις 18 Φεβρουαρίου, υπήρχαν 37.400 άνθρωποι με τον ιό στη Γουχάν για τους οποίους οι αρχές δεν γνώριζαν. Οι περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις που δεν αναφέρθηκαν, ήταν άτομα που είχαν ήπια ή καθόλου συμπτώματα, αλλά θα μπορούσαν να μεταδίδουν τον ιό, σύμφωνα με τους συγγραφείς.

 

«Σύμφωνα με τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις μας, τουλάχιστον το 59% των μολυσμένων ατόμων ήταν έξω, χωρίς να έχουν εξεταστεί και μόλυναν άλλους», λέει ο Wu Tangchun, ειδικός της δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας του Huazhong. «Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί ο ιός εξαπλώθηκε τόσο γρήγορα και έφτασε τώρα σε όλο τον κόσμο».

 

Τα αποτελέσματα της ομάδας βρίσκονται εντός του εύρους των εκτιμήσεων αρκετών άλλων μελετών που βασίζονται σε πολύ μικρότερα σύνολα δεδομένων, λέει ο Adam Kucharski, από το London School of Hygiene and Tropical Medicine. «Είναι η πιο πρόσφατη ανάλυση του καλύτερου συνόλου δεδομένων που έχουμε και η μεθοδολογία έχει βάση».

 

Αλλά το μοντέλο υποθέτει ότι όλοι στην κοινότητα έχουν την ίδια ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με οποιονδήποτε άλλο. Στην πραγματικότητα, «έχετε περισσότερες πιθανότητες να αλληλεπιδράσετε με ένα μικρό αριθμό ανθρώπων: την οικογένειά σας, τους φίλους σας και τους συναδέλφους σας», λέει ο Gerardo Chowell, μαθηματικός επιδημιολόγος στο Georgia State University της Ατλάντα. Υποθέτοντας ότι υπάρχει ομοιογενής ανάμιξη, λέει, το μοντέλο πιθανώς υπερεκτιμά τον ρυθμό μετάδοσης και υπερβάλει για τον αριθμό των μολύνσεων με ήπια ή καθόλου συμπτώματα. Αλλά το αποτέλεσμα είναι στη σωστή κατεύθυνση. λέει.

 

Τι δείχνουν τα στοιχεία

 

Μια άλλη μελέτη εξέτασε 565 Ιάπωνες πολίτες που εκκενώθηκαν από τη Γουχάν στις αρχές Φεβρουαρίου και επανειλημμένα ελέγχθηκαν και παρακολουθήθηκαν για τον ιό και τα συμπτώματα. Σε μια έκθεση που δημοσιεύθηκε στις 13 Μαρτίου στο Διεθνές Περιοδικό Λοιμωδών Νοσημάτων, μια ομάδα στην Ιαπωνία αναφέρει ότι 13 από αυτούς είχαν μολυνθεί, εκ των οποίων 4 (31%) δεν ανέπτυξαν ποτέ συμπτώματα.

 

Αλλά, πιθανώς τα καλύτερα τεκμηριωμένα στοιχεία για ασυμπτωματικές περιπτώσεις, προέρχονται από το κρουαζιερόπλοιο Diamond Princess, στο οποίο εξαπλώθηκε ο COVID-19 στις αρχές Φεβρουαρίου, ενώ ήταν στα ιαπωνικά ύδατα, λέει ο Chowell.

 

Το πλοίο ήταν σε καραντίνα και οι 3.711 επιβάτες και μέλη του πληρώματος ελέγχθηκαν επανειλημμένα και παρακολουθούνταν στενά. Η μελέτη του Chowell, που δημοσιεύθηκε στις 12 Μαρτίου στο Eurosurveillance, δείχνει ότι περίπου το 18% των 700 μολυσμένων ατόμων στο Diamond Princess δεν είχαν ποτέ συμπτώματα.

 

«Πρέπει να έχετε κατά νου ότι αυτό ήταν ένας ειδικός πληθυσμός» με πολλούς ηλικιωμένους, λέει ο Chowell. Οι ηλικιωμένοι τείνουν να εμφανίζουν επιδείνωση όταν μολύνονται με τον νέο κοροναϊό, οπότε υποψιάζεται ότι ο ρυθμός των ασυμπτωματικών λοιμώξεων σε έναν γενικό πληθυσμό μπορεί να είναι πιο κοντά στο 31%, το ποσοστό δηλαδή που ανέφερε η ιαπωνική ομάδα.

 

Λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα από διάφορες μελέτες, ο Chowell πιστεύει ότι οι ασυμπτωματικές ή ήπιες περιπτώσεις, αντιπροσωπεύουν συνδυαστικά περίπου το 40-50% όλων των λοιμώξεων.

 

Η μετάδοση


Μπορούν όμως τα άτομα με ήπια ή καθόλου συμπτώματα να μολύνουν άλλους; Σε μια πρώιμη μελέτη που δημοσιεύτηκε στις 8 Μαρτίου, μια ομάδα που εδρεύει στη Γερμανία υπέδειξε ότι μερικοί άνθρωποι με COVID-19 είχαν σε δείγματα από το λαιμό τους υψηλά επίπεδα ιού  κατά την πρώιμη φάση της νόσου, όταν τα συμπτώματά τους ήταν ήπια. Αυτό σημαίνει ότι ο παθογόνος παράγοντας θα μπορούσε εύκολα να απελευθερωθεί με φτάρνισμα ή βήχα και να εξαπλωθεί σε άλλους, λένε οι ερευνητές.

 

Επιπλέον, ένα άλλο μολυσμένο άτομο, ποτέ δεν ανέπτυξε συμπτώματα, είχε παρόμοιο ποσοστό του ιού με αυτούς που είχαν συμπτώματα, σύμφωνα με τους ερευνητές στο The New England Journal of Medicine.

 

Αυτές είναι οι πρώτες λεπτομερείς αναλύσεις για την έκταση της μετάδοσης σε διάφορα στάδια της νόσου, λέει ο Osterholm. Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν αυτό που πολλοί επιστήμονες έχουν υποψιαστεί: ότι κάποιοι μολυσμένοι άνθρωποι μπορεί να είναι εξαιρετικά μεταδοτικοί όταν έχουν ήπια ή καθόλου συμπτώματα, λέει. Ωστόσο, τονίζει ότι η κλίμακα του προβλήματος εξακολουθεί να είναι ασαφής.

 

Πολλοί επιστήμονες φοβούνται ότι αυτό θα μπορούσε επίσης να έχει οδηγήσει σε υποτίμηση της ευαισθησίας των παιδιών στον ιό. Μια μελέτη σε περισσότερα από 700 μολυσμένα παιδιά στην Κίνα διαπίστωσε ότι το 56% είχε ήπια έως καθόλου συμπτώματα.

 

Εάν τα ευρήματα είναι ρεαλιστικά, απαιτούνται επείγοντα μέτρα για τον περιορισμό των ήπιων και ασυμπτωματικών περιπτώσεων που τροφοδοτούν την πανδημία, λένε οι ερευνητές. Ζητούν να κλείσουν τα σχολεία, να ακυρωθούν δημόσιες συγκεντρώσεις και γενικά να μείνουν όλοι στο σπίτι και εκτός δημόσιων χώρων. «Η εφαρμογή ισχυρών μέτρων απομόνωσης  είναι ο μόνος τρόπος να σταματήσουμε τη διάδοση του ιού», λέει ο Chowell.

 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο Nature.com