Πίσω στο 2011 η αεροπορική εταιρεία Alaska Airlines προμήθευσε τους αεροσυνοδούς της με καινούρια ρούχα, πρακτικά τις νέες, συνθετικές στολές υψηλής απόδοσης που είχε επιλέξει η εταιρεία.
Σταδιακά διάφορα μέλη του προσωπικού ξεκίνησαν να εμφανίζουν ανεξήγητα συμπτώματα. Ξηρός βήχας, εξανθήματα σε διάφορα σημεία του σώματος, ημικρανίες, θολή όραση ακόμη και ταχυκαρδία. Η λίστα των συμπτωμάτων μεγάλωνε καθώς όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι της Alaska Airlines αρρώσταιναν. Πλέον στα συμπτώματα συγκαταλέγονταν η επιπεφύκιτιδα, τα αναπνευστικά προβλήματα και τελικά βίαιες αλλεργικές αντιδράσεις που οδήγησαν ορισμένους από τους εργαζόμενους στα επείγοντα.
Οι έλεγχοι που ανατέθηκαν από την Alaska Airlines και το συνδικάτο των αεροσυνοδών απέδειξαν ότι οι νέες στολές περιείχαν μεταξύ άλλων φωσφορικό τριβουτύλιο, μόλυβδο, αρσενικό, κοβάλτιο και αντιμόνιο – χρωστικές ουσίες που ως γνωστόν προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις. Επιπλέον οι στολές περιείχαν τολουόλιο, εξασθενές χρώμιο και φουμαρικό διμεθύλιο, ένα αντιμυκητιασικό που είχε πρόσφατα απαγορευτεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι μελέτες δείχνουν την ικανότητα ορισμένων ουσιών να μιμούνται τις ορμόνες και να παρεμβαίνουν στο ενδοκρινικό μας σύστημα, προκαλώντας έναν καταρράκτη επιπτώσεων στην υγεία, που κυμαίνονται από ακραίες διακυμάνσεις του βάρους και κόπωση έως υπογονιμότητα και χρόνιες ασθένειες.
Η κατασκευάστρια εταιρία, Twin Hill, κατάφερε να αποφύγει τις κατηγορίες στο δικαστήριο υποστηρίζοντας ότι καμιά από αυτές τις χημικές ουσίες δεν βρίσκονταν σε τέτοιο ποσοστό συγκέντρωσης στα υφάσματα της στολής ώστε να προκαλέσει τις διάφορες αντιδράσεις στους εργαζόμενους.
Όσο για την αεροπορική εταιρεία, προμήθευσε με νέες στολές τους εργαζόμενους της το 2013 χωρίς ωστόσο να παραδεχτεί ποτέ ότι οι ίδιες οι στολές είχαν προκαλέσει τα προβλήματα υγείας εξ αρχής. Το προσωπικό της κατέθεσε μια αγωγή κατά της Twin Hill, η οποία απορρίφθηκε το 2016 λόγω έλλειψης αποδεικτικών στοιχείων.
Όμως, μια έρευνα του Harvard που πραγματοποιήθηκε το 2018 κατάφερε να συνδέσει τη σχέση μεταξύ των νέων στολών και της εμφάνισης των αλλεργικών συμπτωμάτων στους εργαζόμενους της Alaska Airlines.
Το 2021 ένας πρώην εργαζόμενος της αεροπορικής κατέληξε στο νοσοκομείο, σε ηλικία 66 ετών, μετά από χρόνια αναζήτηση θεραπείας για τα συμπτώματα που ανέπτυξε πρώτη φορά το 2011. Ο πρώην εργαζόμενος, ο οποίος είχε άριστη φυσική κατάσταση πριν την εισαγωγή των νέων στολών, υπέφερε από άσθμα και η αιτία του θανάτου του ήταν καρδιοαναπνευστική ανακοπή. Άλλοι εργαζόμενοι της Alaska Airlines εμφάνισαν αυτοάνοσες ασθένειες, μεταξύ αυτών λύκο, νόσο Sjögren και μεικτή νόσο του συνδετικού ιστού.
Η ιστορία της Alaska Airlines δεν είναι η μοναδική. Η American Airlines, η Delta και η Southwest αντιμετώπισαν παρόμοια προβλήματα με τις νέες στολές που εισήγαγαν, τα υφάσματα των οποίων κατασκευάστηκαν από πολυεστέρα αντί μαλλιού και με διάφορες τεχνολογίες κατά του τσαλακώματος, αντοχής στους λεκέδες και στη φωτιά.
Φυσικά, οι αεροσυνοδοί δεν είναι τα μοναδικά θύματα αυτής της συνθήκης. Ο αντίκτυπος της έκθεσης σε επιβλαβείς χημικές ουσίες επηρεάζει και τους εργάτες κλωστοϋφαντουργίας, πολλοί από τους οποίους εργάζονται σε αναπτυσσόμενες χώρες και αντιμετωπίζουν τα ίδια συμπτώματα. Όμως χωρίς την πρόσβαση σε κατάλληλες δομές υγείας, φαρμακευτική αγωγή και θεραπεία, τα συμπτώματα γι’ αυτούς μπορεί να οδηγήσουν σύντομα στον θάνατο.
Οι χημικές ουσίες στα ενδύματα είναι ένας πολύπλοκος και ανεπαρκώς ερευνημένος τομέας. Δεν υπάρχουν τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία για να διασαφηνιστεί ποιο είναι το ασφαλές όριο μιας χημικής ουσίας στο ύφασμα, καθώς και ποιες είναι οι επιπτώσεις της αλληλεπίδρασης όλων αυτών των ουσιών πάνω σ’ ένα ύφασμα.
Στο πλαίσιο της διδακτορικής διατριβής της στο τμήμα ολοκληρωμένης τοξικολογίας και περιβαλλοντικής υγείας του Duke, η δρ Kirsten Overdahl πέρασε χρόνια καταγράφοντας τις αντιδράσεις που μπορεί να προκαλέσουν οι διάφορες χρωστικές ουσίες στον ανθρώπινο οργανισμό. Η Overdahl παρατήρηση ότι οι περισσότερες από τις ουσίες που χρησιμοποιούνται αυτή την στιγμή στην βιομηχανία της μόδας δεν έχουν καν ελεγχθεί για το πόσο ασφαλείς είναι.
Πρόσφατα, το Κέντρο Περιβαλλοντικής Υγείας στην Καλιφόρνια βρήκε υψηλά επίπεδα της χημικής ουσίας BPA που διαταράσσει τις ορμόνες σε κάλτσες από πολυεστέρα και σπαντέξ καθώς και αθλητικά σουτιέν δεκάδων μεγάλων εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των Athleta, Hanes, Champion, New Balance και Fruit of the Loom, σε επίπεδα έως και 19 φορές μεγαλύτερα από το όριο ασφαλείας της Καλιφόρνιας.
Επιπλέον, όταν η Καναδική Ραδιοτηλεοπτική Εταιρεία εξέτασε 38 παιδικά ρούχα από fast fashion μάρκες όπως Zaful, AliExpress και Shein, διαπίστωσε ότι ένα στα πέντε είχε αυξημένα επίπεδα τοξικών χημικών ουσιών, όπως μόλυβδο, PFAS και φθαλικές ενώσεις.
Τα PFAS έχουν συνδεθεί με διάφορους καρκίνους, εμβρυϊκές ανωμαλίες, αναπαραγωγικές διαταραχές, παχυσαρκία και μειωμένη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Χρειάζεται περισσότερη έρευνα σχετικά με το πόσο εύκολα τα PFAS που αποβάλλονται από τα ρούχα μπορούν να απορροφηθούν από το δέρμα και να καταλήξουν στο αίμα, αλλά τα αποτελέσματα είναι αρκετά ανησυχητικά.
Ορισμένες από τις χημικές ουσίες που έχουν βρει οι ερευνητές στα ενδύματα - όπως το φωσφορικό τριβουτύλιο, το φουμαρικό διμεθύλιο και οι χρωστικές ουσίες διασποράς - μπορεί να είναι τρομερά τοξικές και επικίνδυνες, προκαλώντας δερματικές αντιδράσεις ή άσθμα. Άλλες έχουν αποδειχθεί ότι συνδέονται με την εμφάνιση καρκίνου. Οι μελέτες δείχνουν την ικανότητα ορισμένων ουσιών να μιμούνται τις ορμόνες και να παρεμβαίνουν στο ενδοκρινικό μας σύστημα, προκαλώντας έναν καταρράκτη επιπτώσεων στην υγεία, που κυμαίνονται από ακραίες διακυμάνσεις του βάρους και κόπωση έως υπογονιμότητα και χρόνιες ασθένειες.
Μόλις σταματήσει η έκθεση του οργανισμού στις ουσίες, ορισμένες όπως η BPA, μπορούν να μεταβολιστούν και να απορριφθούν σταδιακά από τον οργανισμό. Άλλες, όπως τα βαρέα μέταλλα, συσσωρεύονται στο σώμα και στο περιβάλλον για μεγάλη χρονική διάρκεια ή, στην περίπτωση των PFAS, για πάντα.
Με στοιχεία από το The Guardian.
