Αυτή η διατροφή μπορεί να βοηθήσει να κοιμάστε καλύτερα και να ζήσετε περισσότερο.
Πρόκειται για την «ξαδέλφη» της μεσογειακής διατροφής, όπως γράφει το Νational Geographic, προσφέροντας τα ίδια οφέλη για την υγεία χάρη στον συνδυασμό τροφών πλούσιων σε αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτικά.
«Όταν σκέφτεστε γεωγραφικές περιοχές που είναι γνωστές για την υγιεινή διατροφή τους, πιθανότατα σας έρχονται στο μυαλό οι μεσογειακές χώρες. Αλλά η σκανδιναβική διατροφή είναι ένας άλλος άξιος υποψήφιος για τον τίτλο της καλύτερης διατροφής στον πλανήτη, καθώς τα παραδοσιακά διατροφικά πρότυπα των ανθρώπων που ζουν στη Δανία, την Ισλανδία, τη Φινλανδία, τη Νορβηγία και τη Σουηδία προσφέρουν πολλά από τα ίδια οφέλη για την υγεία», επισημαίνει το Νational Geographic.
«Είναι βασικά ο ξάδελφος της μεσογειακής διατροφής με το ψυχρότερο κλίμα», λέει η Dawn Jackson Blatner, εγγεγραμμένη διαιτολόγος-διατροφολόγος στο Σικάγο και συγγραφέας του «The Superfood Swap». «Είναι πολύ παρόμοια, αλλά περιλαμβάνει περισσότερα τρόφιμα που καλλιεργούνται σε ψυχρά κλίματα».
Τι είναι η σκανδιναβική διατροφή
Έχοντας δημιουργηθεί από μια ομάδα διατροφολόγων, επιστημόνων και σεφ το 2004, η «νέα σκανδιναβική διατροφή» βασίζεται σε τοπικά, εποχιακά τρόφιμα, με ισχυρή έμφαση στην υγεία, τη γεύση και τη βιωσιμότητα.
«Η σκανδιναβική διατροφή δεν είναι αποτέλεσμα επιφοίτησης για την υγιεινή διατροφή, έχει πολλά κοινά με άλλα προγράμματα διατροφής που προάγουν την υγεία», λέει ο David L. Katz, ειδικός προληπτικής ιατρικής, πρώην πρόεδρος Αμερικανικού Κολλεγίου Ιατρικής και συν-συγγραφέας του βιβλίου «Πώς να τρώτε».
«Όλες οι καλές δίαιτες αποτελούνται από πραγματικά τρόφιμα, κυρίως φυτά. Η σκανδιναβική δίαιτα είναι μια παραλλαγή αυτού ακριβώς. Τα οφέλη της για την υγεία μεταφράζονται σε συνολική ζωτικότητα και μακροζωία».
Στην πραγματικότητα, σε ένα τεύχος Οκτωβρίου 2025 του European Journal of Nutrition, οι ερευνητές ανέλυσαν 47 μελέτες σχετικά με τα αποτελέσματα υγείας που σχετίζονται με την τήρηση της σκανδιναβικής δίαιτας. Τα άτομα που ακολούθησαν πιστά το σκανδιναβικό στιλ διατροφής είχαν 22% χαμηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου από οποιαδήποτε αιτία, 16% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακές παθήσεις και 14% μειωμένο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο, σε σύγκριση με εκείνα που είχαν χαμηλότερη τήρηση.
Αυτό που κάνει τη διατροφή αυτή τόσο προστατευτική για την υγεία είναι ο συνδυασμός των τροφών πλούσιων σε αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτικά, μαζί με την υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και τα υγιεινά έλαια. «Είναι μια διατροφή υψηλής ποιότητας που αποδίδει τα μέγιστα», λέει ο Katz.
Τι περιέχει η σκανδιναβική διατροφή
Η σκανδιναβική διατροφή είναι μια κυρίως φυτική προσέγγιση στη διατροφή, με έμφαση στα φρούτα (ειδικά στα μούρα όπως τα βατόμουρα, τα σμέουρα, τα μήλα και τα αχλάδια), στα ριζώδη λαχανικά (όπως τα παντζάρια, οι πατάτες και τα καρότα) και τα σταυρανθή λαχανικά (όπως το κουνουπίδι και το λάχανο). Απαιτεί επίσης δημητριακά ολικής αλέσεως (όπως σίκαλη, κριθάρι και βρώμη), λιπαρά ψάρια (όπως σολομός, ρέγγα, σαρδέλες και σκουμπρί), όσπρια (όπως φακές, φασόλια και μπιζέλια) και ξηρούς καρπούς και σπόρους.
Αυτά τα τρόφιμα συχνά μαγειρεύονται με καρυκεύματα όπως μαϊντανό, άνηθο, μουστάρδα, χρένο, ξύδι ή/και σχοινόπρασο, καθώς και έλαια που είναι υγιή για την καρδιά, όπως το έλαιο κανόλας (γνωστό και ως έλαιο ελαιοκράμβης).
Η σκανδιναβική διατροφή περιλαμβάνει επίσης γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, όπως το skyr, ένα ισλανδικό γιαούρτι με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, και το κεφίρ.
Αντιθέτως, τα αυγά και τα άπαχα κρέατα καταναλώνονται με μέτρο, ενώ τα τρόφιμα που έχουν ζάχαρη και τα τρόφιμα με υψηλή επεξεργασία αποφεύγονται αλλά δεν αποκλείονται. Όπως και η μεσογειακή διατροφή, η σκανδιναβική διατροφή δεν απαγορεύει ορισμένα τρόφιμα. Είναι περισσότερο ένας ευέλικτος τρόπος διατροφής παρά μια δομημένη διατροφή.
Οφέλη για την υγεία από τη σκανδιναβική διατροφή
Η σκανδιναβική διατροφή δεν έχει μελετηθεί τόσο καλά όσο η μεσογειακή διατροφή, αλλά τα επιστημονικά στοιχεία που υποστηρίζουν τα οφέλη της αυξάνονται. Πράγματι, η έρευνα έχει διαπιστώσει ότι η υψηλή προσήλωση στη σκανδιναβική διατροφή σχετίζεται με μειωμένους κινδύνους καρδιακών παθήσεων, εγκεφαλικού επεισοδίου και διαβήτη τύπου 2, καθώς και μειώσεις της LDL χοληστερόλης, της απολιποπρωτεΐνης Β και της συστολικής αρτηριακής πίεσης.
Για παράδειγμα, μια μελέτη του 2017 στο European Journal of Clinical Nutrition διαπίστωσε ότι οι μεσήλικες στη Δανία που ακολούθησαν στενά τη σκανδιναβική διατροφή είχαν σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο καρδιακής προσβολής σε μια περίοδο παρακολούθησης 13,5 ετών.
Στη συνέχεια, μια μελέτη σε ένα τεύχος του 2024 του Scientific Reports διαπίστωσε ότι τα άτομα που ακολουθούσαν πιο πιστά τη σκανδιναβική διατροφή είχαν 58% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης μη αλκοολικής λιπώδους νόσου του ήπατος, σε σύγκριση με εκείνα που είχαν τη χαμηλότερη προσήλωση.
Και μια μελέτη σε ένα τεύχος του 2025 του Frontiers in Endocrinology διαπίστωσε ότι τα άτομα που ακολουθούσαν αυστηρά μια σκανδιναβική διατροφή είχαν 58% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2.
Υπάρχουν επίσης, οφέλη για την καθημερινή ζωή.
Μια μελέτη του 2022 διαπίστωσε ότι η σκανδιναβική διατροφή βελτίωσε την ποιότητα του ύπνου, ενώ μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι οι μεγαλύτερες γυναίκες που ακολουθούν μια σκανδιναβική δίαιτα, έχουν καλύτερες μετρήσεις σωματικής απόδοσης, συμπεριλαμβανομένων τεστ βάδισης έξι λεπτών, κάμψεων στα χέρια και το να σηκώνονται από μια καρέκλα. Αυτά τα ευρήματα οδήγησαν τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι ο τρόπος διατροφής μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του κινδύνου αναπηρίας στην τρίτη ηλικία.
Ενώ δεν προορίζεται να είναι μια δίαιτα απώλειας βάρους, μπορεί να έχει αυτό το αποτέλεσμα. Μια ανασκόπηση επτά μελετών σχετικά με το θέμα διαπίστωσε ότι τα άτομα που ακολούθησαν τη σκανδιναβική δίαιτα παρουσίασαν βελτιώσεις στο σωματικό τους βάρος.
Με πληροφορίες από Νational Geographic
