Οι χιμπατζήδες φαίνεται να έχουν ιδιαίτερη αδυναμία στους κρυστάλλους, σύμφωνα με πείραμα που έγινε σε καταφύγιο κοντά στη Μαδρίτη.
Όταν οι ερευνητές τους έδωσαν κρυστάλλους χαλαζία και άλλων ορυκτών, χρειάστηκε αργότερα να ανταλλάξουν μπανάνες και γιαούρτι για να ανακτήσουν τον μεγαλύτερο.
Αυτό διαπίστωσε νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Frontiers in Psychology, η οποία επιχείρησε να εξετάσει γιατί οι λαμπεροί ορυκτοί κρύσταλλοι ασκούν τόσο μεγάλη έλξη στους ανθρώπους. Οι ερευνητές στράφηκαν στους στενότερους συγγενείς μας στο ζωικό βασίλειο: τους χιμπατζήδες.
Η ομάδα, υπό τον κρυσταλλογράφο Χουάν Μανουέλ Γκαρσία-Ρουίθ από το Donostia International Physics Center στην Ισπανία, πραγματοποίησε τα πειράματα σε δύο ομάδες χιμπατζήδων που ζουν σε κέντρο αποκατάστασης κοντά στη Μαδρίτη.
Στο πρώτο πείραμα, οι επιστήμονες τοποθέτησαν σε δύο βάθρα μέσα στους χώρους των ζώων έναν μεγάλο κρύσταλλο χαλαζία και έναν βράχο ψαμμίτη παρόμοιου μεγέθους. Το πείραμα ονομάστηκε «The Monolith», εμπνευσμένο από το μυστηριώδες αντικείμενο της ταινίας 2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος.
Η αντίδραση των χιμπατζήδων ήταν άμεση. Σε μία από τις ομάδες, η κυρίαρχη θηλυκή, η Μανουέλα, έβγαλε τον κρύσταλλο από το βάθρο, ενώ στη συνέχεια το αντικείμενο περνούσε από χέρι σε χέρι μεταξύ των ζώων. Σε βίντεο από το πείραμα φαίνεται ένας 50χρονος αρσενικός χιμπατζής, ο Ίβαν, να σκαρφαλώνει κρατώντας τον κρύσταλλο, αλλάζοντάς τον επιδέξια από τα χέρια στα πόδια του.
Στην άλλη ομάδα, το πείραμα διακόπηκε πρόωρα όταν ένας χιμπατζής πήρε αμέσως και τα δύο αντικείμενα και τα μετέφερε στους εσωτερικούς χώρους όπου οι φροντιστές συνήθως δεν εισέρχονται.
Όταν οι ερευνητές προσπάθησαν να πάρουν πίσω τον μεγάλο κρύσταλλο, χρειάστηκε να ανταλλάξουν σημαντικές ποσότητες μπανάνας και γιαουρτιού με τα ζώα, κάτι που –όπως λένε– δείχνει ότι οι χιμπατζήδες του απέδιδαν ιδιαίτερη αξία.
Σε δεύτερο πείραμα, οι επιστήμονες τοποθέτησαν σωρούς από μικρές πέτρες στους χώρους των ζώων, μέσα στους οποίους υπήρχαν διάσπαρτοι μικροί κρύσταλλοι. Οι χιμπατζήδες εντόπισαν γρήγορα τους κρυστάλλους και τους ξεχώρισαν από τα υπόλοιπα πετραδάκια.
Στη συνέχεια τους κρατούσαν στο στόμα, τους γύριζαν στο φως και τους πλησίαζαν στα μάτια τους για να τους παρατηρήσουν. Κάμερες που τοποθετήθηκαν αργότερα στους κοιτώνες έδειξαν ότι ένας από τους χιμπατζήδες κρατούσε ακόμη έναν κρύσταλλο όταν ετοιμαζόταν να ξαπλώσει στη φωλιά του από άχυρο.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η έλξη των ζώων οφείλεται κυρίως στη διαφάνεια και το ιδιαίτερο σχήμα των κρυστάλλων. Σύμφωνα με τον Γκαρσία-Ρουίθ, η συμπεριφορά τους ίσως δείχνει κάτι περισσότερο από απλή περιέργεια.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι οι κρύσταλλοι –οι οποίοι εμφανίζουν γεωμετρικά σχήματα που δεν συναντώνται συχνά στη φύση– ενδέχεται να είχαν επηρεάσει και τους πρώτους ανθρώπους, βοηθώντας στην ανάπτυξη της αφηρημένης σκέψης και της γεωμετρίας.
Άλλοι ειδικοί εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί. Ο αρχαιολόγος Μάικλ Χάσλαμ, που μελετά τη χρήση εργαλείων από ζώα, σημειώνει ότι η έλξη των χιμπατζήδων προς λαμπερά και διαφανή αντικείμενα είναι σαφής, αλλά τα δεδομένα της μελέτης δεν αρκούν για ευρύτερα συμπεράσματα.
Όπως επισημαίνει, και άλλα ζώα –όπως τα πτηνά bowerbirds– δείχνουν παρόμοια προτίμηση σε γυαλιστερά αντικείμενα. «Η έλξη είναι προφανής», είπε, «αλλά τα βαθύτερα κίνητρα παραμένουν άγνωστα».
Οι ερευνητές σχεδιάζουν τώρα να επαναλάβουν παρόμοια πειράματα με άγριους χιμπατζήδες, για να διαπιστώσουν αν η ίδια συμπεριφορά εμφανίζεται και σε ζώα που δεν έχουν μεγαλώσει κοντά σε ανθρώπους.
Με πληροφορίες από New York Times
