Τα μικροπλαστικά, πλαστικά θραύσματα μήκους έως 5 χιλιοστών, είναι πλέον αναπόφευκτα.
Εκτιμάται ότι κάθε χρόνο απελευθερώνονται στο περιβάλλον 10 έως 40 εκατομμύρια μετρικοί τόνοι αυτών των σωματιδίων και, εάν συνεχιστούν οι τρέχουσες τάσεις, ο αριθμός αυτός θα μπορούσε να διπλασιαστεί έως το 2040. Τα περισσότερα προέρχονται από μεγαλύτερα πλαστικά αντικείμενα που αποσυντίθενται με την πάροδο του χρόνου, ενώ κάποια προστίθενται απευθείας σε προϊόντα που χρησιμοποιούμε, όπως χρώματα, καθαριστικά και οδοντόκρεμες.
Η ανησυχία για τις επιπτώσεις των μικροπλαστικών στην υγεία αυξάνεται. Μόνο τον τελευταίο χρόνο, οι τίτλοι δημοσιευμάτων συνδέουν τα μικροπλαστικά με προϊόντα που χρησιμοποιούνται συχνά στην καθημερινότητα, όπως φακελάκια τσαγιού, θαλασσινά, κρέας ή εμφιαλωμένο νερό.
Οι επιστήμονες έχουν υπολογίσει ότι οι ενήλικες καταναλώνουν μικροπλαστικά σε ποσότητα ισοδύναμη με μία πιστωτική κάρτα την εβδομάδα. Μελέτες σε ζώα και ανθρώπινα κύτταρα υποδηλώνουν ότι η έκθεση στα μικροπλαστικά μπορεί να συνδεθεί με καρκίνο, καρδιακές προσβολές, αναπαραγωγικά και άλλα προβλήματα. Ωστόσο, λίγες μελέτες έχουν εξετάσει άμεσα την επίδραση των μικροπλαστικών στην ανθρώπινη υγεία, «αφήνοντάς μας στο σκοτάδι σχετικά με το πόσο επικίνδυνα είναι πραγματικά», γράφει δημοσίευμα της Ιατρικής Σχολής του Στάνφορντ.
Το πλαστικό στην καθημερινότητα
Η εποχή των πλαστικών ξεκίνησε το 1907, όταν ο Leo Baekeland, ένας Βέλγος χημικός που είχε μεταναστεύσει στις Ηνωμένες Πολιτείες, εφηύρε το πρώτο πλήρως συνθετικό πλαστικό. Οι κατασκευαστές σύντομα συνειδητοποίησαν ότι το νέο υλικό ήταν τόσο φθηνό όσο και εξαιρετικά ευέλικτο — ήταν ανθεκτικό, εύκαμπτο, ελαφρύ, μη εύφλεκτο και δεν αγώγιζε τον ηλεκτρισμό. Άρχισαν να το χρησιμοποιούν για την παραγωγή κάθε είδους προϊόντων, από ραδιόφωνα έως αυτοκίνητα και συσκευές. Στη δεκαετία του 1930 και του 1940, οι επιστήμονες εφηύραν νέες μορφές του υλικού, όπως τον πολυεστέρα, το νάιλον, το φελιζόλ και το πλεξιγκλάς.
Ο όρος «μικροπλαστικά»
Η παραγωγή πλαστικών εκτοξεύθηκε στη δεκαετία του 1950. Ένα άρθρο του περιοδικού Life το 1955 εξυμνούσε την εξάπλωση των αναλώσιμων αντικειμένων, όπως τα πλαστικά μίας χρήσης, ως θεόσταλτο δώρο για τις νοικοκυρές που πνίγονταν στις δουλειές του σπιτιού. Ήταν επίσης ευλογία για τη βιομηχανία, καθώς το πλαστικό έγινε ζωτικής σημασίας για τη σύγχρονη Ιατρική, τις κατασκευές, την ένδυση, τη συσκευασία τροφίμων και άλλους τομείς.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, οι ειδικοί άρχισαν να προειδοποιούν για τους κινδύνους της ρύπανσης από πλαστικά, συμπεριλαμβανομένων των «νησιών» από σκουπίδια που φράζουν τους ωκεανούς. Στη δεκαετία του 1970, οι ερευνητές παρατήρησαν μικρά κομμάτια πλαστικού στο θαλάσσιο πλαγκτόν. Ο όρος «μικροπλαστικά» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 2004 (τα σωματίδια μεγέθους μικρότερου από 1 micrometer είναι γνωστά ως «νανοπλαστικά»). Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα πλαστικά θραύσματα διασκορπίζονται από τον άνεμο και το νερό, μολύνοντας τα πάντα, από τα βάθη των ωκεανών έως την κορυφή του Έβερεστ.
Μικροπλαστικά και μεγάλη ανθεκτικότητα
Η ανθεκτικότητα των πλαστικών μορίων συμβάλλει στη μακρόχρονη παραμονή τους στο περιβάλλον. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι όλο το πλαστικό που έχει παραχθεί, εκτός από αυτό που έχει αποτεφρωθεί, εξακολουθεί να υπάρχει σε μορφή που δεν μπορεί να αποικοδομηθεί φυσικά (η καύση του πλαστικού απελευθερώνει τοξικές χημικές ουσίες και βαρέα μέταλλα). Μέχρι σήμερα, μικροπλαστικά έχουν βρεθεί σε 1.300 είδη, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπινου σώματος.
Πώς να αποφεύγουμε τα μικροπλαστικά από την καθημερινότητα
Στο ίδιο άρθρο παρουσιάζεται η σύσταση της Kara Meister, MD, παιδίατρου ωτορινολαρυγγολόγου και χειρουργού κεφαλής και τραχήλου στο Stanford Medicine, να αποφεύγουμε
- αντικολλητικά
- πλαστικά μαγειρικά σκεύη,
- να φοράμε ρούχα από φυσικές ίνες
- να αναζητούμε προϊόντα περιποίησης και καλλυντικά χωρίς πλαστικό
- να προτιμούμε το φυστικοβούτυρο και τα ποτά σε γυάλινα βάζα,
- να μαγειρεύουμε στο σπίτι όσο το δυνατόν περισσότερο,
- να τοποθετούμε το γεύμα μας σε γυάλινο δοχείο και όχι σε τάπερ,
- να χρησιμοποιούμε αλουμινόχαρτο αντί για πλαστικό περιτύλιγμα
- και μεταλλικά ή ξύλινα παιχνίδια για μωρά και μικρά παιδιά.
Η θερμότητα πιθανώς αυξάνει τη διαρροή, οπότε η Meister προτείνει το πλύσιμο των πλαστικών αντικειμένων με το χέρι και τη μη χρήση πλαστικών δοχείων για την αναθέρμανση φαγητού στον φούρνο μικροκυμάτων. Η φθορά μπορεί επίσης να αυξήσει την έκθεση σε σωματίδια, γι’ αυτό προτείνει να μην επαναχρησιμοποιούνται φθαρμένα πλαστικά αντικείμενα.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο επαρκής ύπνος, η ισορροπημένη διατροφή και η μείωση του στρες μπορούν επίσης να βοηθήσουν. «Το γεγονός ότι έχετε λίγο πλαστικό στο σώμα σας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έρχεται η ημέρα της κρίσης. Το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να δώσετε στο σώμα σας τις καλύτερες πιθανότητες να αντιμετωπίσει ό,τι μπορεί να συμβεί», εξηγεί.
Με πληροφορίες από med.stanford.edu
