Ο Keith Tonkin έχει πετάξει με Boeing 747 προς τον εναέριο χώρο όπου εκτοξεύονταν πύραυλοι και γνωρίζει την πίεση που υπέστησαν οι πιλότοι αυτή την εβδομάδα.
«Είσαι εγκλωβισμένος σε αυτό το αεροπλάνο μέχρι να προσγειωθείς με ασφάλεια», λέει ο βετεράνος Αυστραλός πιλότος.
Εν μέσω της επέκτασης του πολέμου στο Ιράν – με πυραύλους να διαπερνούν τον ουρανό της Μέσης Ανατολής – οι αυστηρά καθορισμένες διαδρομές των πιλότων έχουν βυθιστεί στο χάος. Έχουν αναγκαστεί να κάνουν αναστροφή εν πτήσει ή να στριμωχτούν σε αεροδιαδρόμους με μεγάλη κίνηση, έχοντας εκατοντάδες ζωές στα χέρια τους.
«Θα βλέπουν περισσότερα αεροπλάνα γύρω τους από ό,τι είχαν δει στο παρελθόν», λέει ο Tonkin για τους πιλότους εμπορικών αεροσκαφών που επηρεάζονται από τη σύγκρουση.
«Όταν ο εναέριος χώρος έχει συμφόρηση, έχεις μικρότερο περιθώριο ελιγμών. Αν κάτι πάει στραβά, έχεις λιγότερες επιλογές».
Το δύσκολο έργο των πιλότων
Ο εναέριος χώρος έκλεισε το Σάββατο, αφού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν αεροπορικές επιδρομές και το Ιράν αντέδρασε με μια σειρά πληγμάτων σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Τα αεροσκάφη που βρίσκονταν στον αέρα εκτρέπονταν προς τα πλησιέστερα διαθέσιμα αεροδρόμια.
Η μεγάλη αυτή αλλαγή ήταν μια έντονη διαφορά από τις μεμονωμένες διαταραχές που αντιμετωπίζουν συνήθως οι πιλότοι, λέει ο Tonkin, πρώην κυβερνήτης της Qantas.
Δήλωσε ότι στις αρχές της δεκαετίας του 2000 η Ινδία έριξε κάποτε πυραύλους στην πορεία πτήσης του, ενώ βρισκόταν στην τακτική πτήση του Boeing 747 από τη Ρώμη στη Σιγκαπούρη. Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας προειδοποίησαν τον Tonkin ότι οι ασκήσεις με πραγματικούς πυραύλους είχαν κλείσει απροσδόκητα τον εναέριο χώρο γύρω από τον Κόλπο της Βεγγάλης, αναγκάζοντάς τον να υπολογίσει εκ νέου την πορεία του.
«Τα πρώτα πράγμα που πρέπει να σκεφτείς είναι: Πού βρισκόμαστε; Πόσα καύσιμα έχουμε και πού πρέπει να πάμε;», είπε.
Ο Tonkin και ο συγκυβερνήτης, έλεγξαν τους χάρτες τους για να βρουν ένα κοντινό αεροδρόμιο για να προσγειωθούν. Με επαρκή αποθέματα καυσίμων, αποφάσισαν να συνεχίσουν – ακολουθώντας μια μακρύτερη διαδρομή.
Αυτοί οι υπολογισμοί συνήθως γίνονται με υπολογιστές και με άμεση επικοινωνία με το κέντρο επιχειρήσεων της αεροπορικής εταιρείας, λέει ο Tonkin. Ωστόσο, οι κρίσεις που ξεσπούν χωρίς προειδοποίηση μπορούν να αναγκάσουν τους πιλότους να βασιστούν στην κρίση τους.
Τα διλήμματα
Το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και οι γειτονικές χώρες έκλεισαν το σύνολο ή μέρος του εναέριου χώρου τους το Σάββατο. Οι αεροπορικές εταιρείες Emirates, Qatar και Etihad έσπευσαν να ακυρώσουν τις πτήσεις τους, γεμίζοντας τον χώρο των αεροδρομίων.
Ο αντιπρόεδρος της Αυστραλιανής και Διεθνούς Ένωσης Πιλότων, Steve Cornell, αναφέρει ότι συνάδελφοί του τού είπαν ότι ορισμένα αεροσκάφη που πετούσαν με χαμηλά επίπεδα καυσίμων αναγκάστηκαν να προσγειωθούν, ακόμη και όταν οι κλήσεις τους προς τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας δεν απαντήθηκαν.
«Η μόνη τους επιλογή ήταν να προσγειωθούν, είτε τους επιτρεπόταν είτε όχι», λέει.
«Όσο πιο κοντά φτάνεις στο Ντουμπάι, τη Ντόχα ή το Άμπου Ντάμπι, τόσο λιγότερες επιλογές έχεις όταν όλα αυτά τα αεροδρόμια κλείνουν».
Άλλοι πιλότοι που κατευθύνονταν προς την περιοχή, αλλά που βρίσκονταν πιο μακριά από τη σύγκρουση, είχαν χρόνο να σχεδιάσουν την επιστροφή τους, λέει ο Cornell.
Σε μια περίπτωση, μια πτήση της Emirates από το Όκλαντ βρισκόταν οκτώ ώρες μετά την αναχώρησή της όταν έφτασε η είδηση για τις αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν το Σάββατο το βράδυ – και επέστρεψε στη Νέα Ζηλανδία. Η στάση και η αναμονή στη Σιγκαπούρη ή την Αυστραλία δεν θα προσέφεραν κανένα όφελος, καθώς το αεροδρόμιο του Ντουμπάι παρέμεινε κλειστό για μέρες.
Οι εκτροπές μπορούν επίσης να δημιουργήσουν άλλα προβλήματα, λέει ο Cornell. Τα αεροπλάνα που φτάνουν απροσδόκητα μπορεί να βρουν τα αεροδρόμια ήδη απασχολημένα, καθυστερώντας τον ανεφοδιασμό τους με καύσιμα και την αναχώρησή τους.
Οι επιβάτες μπορεί επίσης να κολλήσουν στα αεροπλάνα ή να αναγκαστούν να αντιμετωπίσουν άγνωστα συστήματα συνόρων και μετανάστευσης.
Οι αεροπορικές εταιρείες αναπτύσσουν σχέδια έκτακτης ανάγκης για συγκρούσεις και μπορούν να συμβουλεύουν τα πληρώματα μέσω δορυφορικού τηλεφώνου, ενώ πολλά αεροπλάνα έχουν ακόμη και εναλλακτικές διαδρομές προγραμματισμένες στα συστήματα πλοήγησης τους, σύμφωνα με ειδικούς της αεροπορίας.
Ωστόσο, οι κυβερνήτες έχουν την τελική ευθύνη και αυτή την εβδομάδα αντιμετώπισαν εξαιρετική πίεση, λέει ο Cornell.
«Οι πληροφορίες ήταν αρκετά σπάνιες, οπότε λειτουργούσαν υπό συνθήκες αρκετά υψηλής αβεβαιότητας, κάτι που είναι αγχωτικό για τον καθένα», λέει.
Στόχος η ασφάλεια
Μόλις οι πιλότοι ακολουθήσουν μια νέα πορεία, πρέπει να ενημερώσουν τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας.
Ο Δρ Tony Stanton, σύμβουλος διευθυντής της Strategic Air, λέει ότι η δουλειά των ελεγκτών έγινε πολύ πιο δύσκολη την τελευταία εβδομάδα, καθώς αγωνίζονται να χωρέσουν τα αεροπλάνα σε υπερπλήρεις αεροπορικές διαδρομές, διατηρώντας παράλληλα επαρκή απόσταση μεταξύ τους.
Οι χάρτες εναέριας κυκλοφορίας δείχνουν τα αεροσκάφη να στριμώχνονται σε βασικές διαδρομές για να παρακάμψουν το Ιράν – μία πάνω από την Τουρκία προς τα βόρεια και μία πάνω από την Αίγυπτο και το Ομάν προς τα νότια. Αυτές οι αεροπορικές αρτηρίες είναι πλέον γεμάτες αεροσκάφη, λέει ο Stanton, προκαλώντας καθυστερήσεις σε όλο τον κόσμο.
Ο Stanton τόνισε ότι οι πιλότοι πρέπει επίσης να ενημερώνουν το πλήρωμα καμπίνας και να εξετάζουν το ενδεχόμενο να ενημερώνουν τους επιβάτες για στρατιωτικές ενέργειες κοντά στις προγραμματισμένες διαδρομές πτήσης, εάν αυτό είναι ασφαλές.
«Δεν θέλεις να τρομάξεις τους ανθρώπους», λέει. «Πρέπει να αναρωτηθείς: πρέπει να το γνωρίζουν οι άνθρωποι; Θα τους τρομάξει μόνο, όταν δεν μπορούν να κάνουν τίποτα για αυτό;»
Μπορεί να είναι πιο απλό να ενημερώσετε τους επιβάτες εκ των προτέρων, όπως έκανε ένας κυβερνήτης της American Airlines αφού επέστρεψε στη Φιλαδέλφεια για να αποφύγει τις αμερικανικές επιθέσεις. Ένας επιβάτης, ο Aaqil Mujiburrahman, είπε ότι η πτήση προς τη Ντόχα είχε διαρκέσει επτά ώρες όταν ακούστηκε η φωνή του κυβερνήτη από το σύστημα ενδοεπικοινωνίας.
«Ο κυβερνήτης έκανε μια ανακοίνωση, κάπως έτσι: 'Ξεκίνησε ο πόλεμος, οπότε οι εναέριοι χώροι έχουν κλείσει και πρέπει να επιστρέψουμε'», είπε στο ABC News στις ΗΠΑ.
Οι πιλότοι επικεντρώνονται στην άνεση των επιβατών και υποβάλλονται σε τακτική εκπαίδευση και δοκιμές για να διασφαλίσουν ότι είναι ικανοί για το έργο τους, λέει ο Stanton, με όλες τις αεροπορικές εταιρείες να παρέχουν ισχυρή υποστήριξη στις ομάδες τους που βρίσκονται σήμερα στον αέρα.
«Αν πετάτε με μια μεγάλη αεροπορική εταιρεία, μπορείτε να είστε σίγουροι ότι έχει γίνει πολλή δουλειά στο παρασκήνιο για να διασφαλιστεί η ασφάλεια της πτήσης», λέει.
Με πληροφορίες από Guardian
