Ο όρος «baby brain» χρησιμοποιείται εδώ και καιρό για να περιγράψει την τάση των εγκύων γυναικών να ξεχνάνε και να νιώθουν λιγότερο ικανές κατά την εγκυμοσύνη.
Μια πρόσφατη μελέτη, η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα, δείχνει ότι η εγκυμοσύνη επηρεάζει σημαντικά τη δομή του εγκεφάλου και προσφέρει νέα στοιχεία για τις νευρολογικές αλλαγές στις μέλλουσες μητέρες.
Η μελέτη αναφέρει ότι η φαιά ουσία - το τμήμα του εγκεφάλου που επεξεργάζεται πληροφορίες και συναισθήματα - μειώνεται κατά μέσο όρο σχεδόν 5% κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Ωστόσο, αντί να είναι λόγος ανησυχίας, αυτές οι αλλαγές μπορεί να είναι ωφέλιμες για τη φροντίδα του νεογέννητου, λένε οι επιστήμονες στην Ισπανία.
Τι έδειξε η μελέτη
Η έρευνα, με την ονομασία Be Mother, σάρωσε τον εγκέφαλο 127 εγκύων γυναικών - πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη - και συνέκρινε τα αποτελέσματα με αυτά 52 γυναικών που δεν είχαν εγκυμοσύνη.
Διαπιστώθηκε ότι όσο μεγαλύτερες ήταν οι αλλαγές στον εγκέφαλο, τόσο πιθανότερο ήταν οι γυναίκες να δηλώσουν ότι συνδέονται καλά και έχουν δεσμό με το μωρό τους.
Αυτές μπορεί να είναι θετικές αλλαγές όσον αφορά τη φροντίδα των νεογέννητων, λέει η καθηγήτρια Susana Carmona, διευθύντρια του εργαστηρίου NeuroMaternal στο Ινστιτούτο Έρευνας Υγείας Gregorio Marañón στη Μαδρίτη.
«Στη βιολογία, όπως και στη ζωή, μερικές φορές το λιγότερο είναι περισσότερο».
Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι ο εγκέφαλος αναδιαμορφώνει την αρχιτεκτονική του για να «τον προετοιμάσει για τη μητρότητα», λέει η Carmona, συν-επικεφαλής της μελέτης μαζί με τον καθηγητή Oscar Vilarroya.
«Μου αρέσει να χρησιμοποιώ τη μεταφορά του κλαδέματος ενός δέντρου», λέει. «Μερικά από τα κλαδιά κόβονται για να μεγαλώσει πιο αποτελεσματικά».
Η εγκυμοσύνη αλλάζει πολλά όργανα του σώματος - η καρδιά της μητέρας μπορεί να μεγαλώσει, η χωρητικότητα των πνευμόνων της μπορεί να αυξηθεί - και έτσι είναι λογικό ότι η εγκυμοσύνη μπορεί να αλλάξει και τον εγκέφαλο, λέει η Carmona.
Δεν πρέπει να εστιάζουμε μόνο στο πιθανό έλλειμμα μνήμης, λέει. «Οι νέες μητέρες μαθαίνουν μια ολόκληρη σειρά νέων δεξιοτήτων».
Οι μελέτες για τον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι λίγες και σπάνιες - αλλά χρειάζονται περισσότερες έρευνες για αυτή την κρίσιμη περίοδο στη ζωή των γυναικών, προσθέτει.
«Διάφοροι τύποι γονέων»
Οι μέλλουσες μητέρες στη Μαδρίτη και τη Βαρκελώνη υποβλήθηκαν σε πέντε σάρωσεις MRI η καθεμία, έκαναν εξετάσεις ορμονών και συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για το πώς άλλαζαν τα συναισθήματά τους κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη τους.
Για σύγκριση, η ομάδα σάρωσε επίσης τους εγκεφάλους 52 γυναικών που δεν είχαν ποτέ εγκυμοσύνη.
«Το κάναμε για να προσπαθήσουμε να διακρίνουμε αν οι αλλαγές που είδαν είχαν να κάνουν με τη βιολογική διαδικασία της εγκυμοσύνης ή περισσότερο με τη διαδικασία του να γίνεις μητέρα», λέει η Carmona.
Πρόσθεσε ότι η γονεϊκότητα δεν περιορίζεται στην εγκυμοσύνη: «Μπορείς να είσαι πολλών ειδών γονέας, και δεν χρειάζεται να είσαι έγκυος για να είσαι καλός γονέας».
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Communications, δεν σχεδιάστηκε για να εξετάσει άμεσα τον διαδεδομένο όρο «baby brain» - την αίσθηση θολούρας στον εγκέφαλο και τα προβλήματα μνήμης που αναφέρουν κάποιες γυναίκες κατά την εγκυμοσύνη. Παρ’ όλα αυτά, παρέχει ενδείξεις ότι ο εγκέφαλος αλλάζει δομικά.
Οι εγκυμονούσες γυναίκες έχασαν κατά μέσο όρο σχεδόν 5% της φαιάς ουσίας τους, η οποία όμως επανήλθε μερικώς - αν και όχι πλήρως - έξι μήνες μετά τον τοκετό. Αντίθετα, η ποσότητα φαιάς ουσίας στις μη εγκύους παρέμεινε σχετικά σταθερή.
Υπάρχει πάντα μια μικρή διακύμανση στη φαιά ουσία κάθε ατόμου με την πάροδο του χρόνου, αλλά η μείωση κατά σχεδόν 5% ήταν απρόσμενη, τονίζει η Carmona.
Με πληροφορίες από BBC
