Το σπίτι του Δημήτρη βρίσκεται σε έναν από τους πιο όμορφους δρόμους της Κυψέλης, στην πλατεία Καλλιγά. Μου κάνει μεγάλη εντύπωση πώς μου είχε ξεφύγει αυτή η τόσο όμορφη πλατεία, ενώ έχω γεννηθεί και μεγαλώσει στην Κυψέλη. Βρίσκεται στο ύψος Καλλιφρονά, ανάμεσα στις πολύβουες πλατείες Αμερικής και Κολιάτσου, όμως εδώ φυσάει άλλος αέρας. Είναι μια φροντισμένη πλατεία που κουβαλάει ακόμη κάτι από την παλιά αστική Αθήνα. Όλα είναι σε αρμονία, τίποτα δεν «φαλτσάρει» στο μάτι.
Ο Δημήτρης με υποδέχεται χαμογελαστός στο σπίτι του – η αισθητική του χώρου βασίζεται σε μια ήσυχη ισορροπία μεταξύ παλιού και σύγχρονου. Το πρώτο πράγμα που τον ρωτάω είναι πώς ανακάλυψε αυτή την όμορφη πολυκατοικία και αυτήν τη γειτονιά.
«Η πλατεία Καλλιγά», μου εξηγεί, «χτίστηκε με τη λογική ενός βρετανικού αρχιτεκτονικού μοντέλου περί το 1950, με την πρόθεση να έχουν όλες οι πολυκατοικίες προκήπια, κοινές αρτιφισιέλ επιφάνειες στις προσόψεις και χειροποίητη κιγκαλερία. Το πιο σημαντικό όμως ήταν οι δρόμοι να καταλήγουν πάντα σε πλατείες». Πολλοί αρχιτέκτονες προσπάθησαν να κηρύξουν την πλατεία διατηρητέα, χωρίς επιτυχία δυστυχώς.
«Σκέψου, θα μπορούσαμε να είχαμε όλοι το ίδιο ακριβώς διαμέρισμα, αλλά με πόσο διαφορετικό τρόπο θα το χειριζόταν ο καθένας; Το πλαίσιο μπορεί να είναι κοινό, στο storytelling όμως κρύβεται όλη η μαγεία».
«Και πώς ήρθες εσύ εδώ;» τον ρωτάω. «Γεννήθηκα και έζησα μέχρι τα εννιά μου χρόνια στο ακριβώς διπλανό διαμέρισμα, μέχρι που μετακομίσαμε οικογενειακώς στα βόρεια. Υπήρχε όμως πάντα μια σχέση πάνω-κάτω», μου λέει. Επέστρεψε ως φοιτητής και η καρδιά του μάλλον ποτέ δεν άφησε τη γειτονιά. Υπήρχε πάντα μια νοσταλγία και μια οικειότητα που τον έκανε να γυρνάει στην πλατεία των παιδικών του χρόνων.
Το εν λόγω ρετιρέ ανήκε στους γονείς ενός πολύ αγαπημένου του προσώπου, που για εκείνον ήταν σαν παππούδες. Χρόνια αφότου έφυγαν από τη ζωή, ζήτησε να συντηρήσει ελαφρώς το διαμέρισμα και να το αξιοποιήσει για κοινωφελή σκοπό.
Τον ρωτάω αν το βρήκε σε καλή κατάσταση. «Όχι, ακριβώς το αντίθετο. Είχε να βαφτεί πάνω από σαράντα χρόνια και είχε πολλά ζητήματα». Αφού λοιπόν το σουλούπωσε, ίδρυσε εδώ το the.flat, μια μικρή μη κερδοσκοπική «πλατφόρμα διαδραστικού πολιτισμού», όπως το χαρακτήριζε. «Έγιναν εδώ πολλές δράσεις, από εκθέσεις έως unplugged συναυλίες και από workshops έως catwalks. Πρόθεση ήταν να παρέχουμε δωρεάν χώρο για δημιουργική έκφραση», θυμάται.
«Και πότε αποφάσισες να μετακομίσεις εδώ και να γίνει τελικά το σπίτι σου;» Το 2019 πήρε τη μεγάλη απόφαση και, αφού ζήτησε να το αγοράσει, άρχισε μια μικρή αλλά αναγκαία ανακαίνιση με πολύ σεβασμό στον χαρακτήρα του διαμερίσματος. Αυτό μου το τονίζει πολλές φορές: δεν ήθελε να αλλοιώσει τίποτα από τον αρχικό σχεδιασμό. Ήθελε μόνο να «ξεκουράσει» το σπίτι.
Τον ρωτάω αν βρήκε έπιπλα εδώ. Το βασικό που βρήκε, όπως μου αφηγείται, ήταν ο καθρέφτης από τον Βαράγκη και τα καλύμματα των καλοριφέρ. Τα έβαψε κίτρινα και έδωσε χαρακτήρα στο σπίτι. Εδώ βρήκε και το παλιό διπλό κρεβάτι από ξύλο καρυδιάς που –εντελώς αναπάντεχα– το πήρε από το υπνοδωμάτιο και το τοποθέτησε στους κεντρικούς χώρους υποδοχής, δίπλα στο καθιστικό.
Ένα ριγέ σκαμπό θυμίζει ξενοδοχείο της δεκαετίας του ’60, ένα τοξωτό φωτιστικό σχεδόν αγκαλιάζει τον χώρο. Κάπου ανάμεσα, τα μεγάλα φυτά εσωτερικού χώρου σπάνε τη γεωμετρία των επίπλων και δίνουν στο σπίτι μια απροσδόκητη φρεσκάδα. Δίπλα ακριβώς, μια βιτρίνα γεμάτη μικρούς θησαυρούς: vintage ραδιόφωνα, ’80s ρομπότ, τα παιδικά του rollers και μικρά αντικείμενα που κουβαλούν μνήμη και χιούμορ μαζί. Είναι από εκείνες τις λεπτομέρειες που κάνουν ένα σπίτι να μοιάζει ζωντανό.
«Πώς και έφερες την κρεβατοκάμαρα μέσα στο καθιστικό;» απορώ. Μου εξηγεί ότι το προηγούμενο σπίτι του ήταν ένα μικρό loft και του άρεσε πολύ αυτή η αίσθηση του ενιαίου χώρου. Άλλωστε, όπως λέει, εδώ έχει το πιο ωραίο φως στο σπίτι! Του αρέσει να ξυπνάει φυσικά, με τον ήλιο να μπαίνει από τα παράθυρα.
Το κλασικό πάτωμα ψαροκόκαλο γυαλίστηκε και ξαναπήρε ζωή. Κάνει υπέροχη αντίθεση με τους ανθρακί τοίχους στην τραπεζαρία. «Δεν φοβήθηκες τους σκουρόχρωμους τοίχους;» τον ρωτάω. «Όχι», απαντάει κατηγορηματικά. Ενώ οι περισσότεροι του έλεγαν ότι θα τους βαρεθεί και ότι ενδέχεται να τον ψυχοπλακώσουν, αυτό δεν συνέβη ποτέ. «Είναι εδώ από την εποχή του the.flat και πιστεύω ότι θα παραμείνουν. Το σπίτι αυτό είναι πολύ φωτεινό και με ολόσωστο προσανατολισμό, οπότε δεν σκοτεινιάζει στο ελάχιστο. Σε συνδυασμό με τον μεγάλο ξύλινο καθρέφτη, ο χώρος παίρνει άλλο βάθος».
Το σπίτι μοιάζει με σκηνικό, σαν να περιμένεις να ξεκινήσει μια ιστορία. Μου λέει ότι στη ζωή του τού αρέσει να διηγείται ιστορίες. Το ίδιο κάνει και στη σκηνοθεσία και στην Ayiopetra, ένα πολύ μικρό boutique hotel που σχεδίασε και διατηρεί στη Νάξο με τη μητέρα του. Δημιουργεί κόσμους και προσκαλεί ανθρώπους (να χαθούν) μέσα σε αυτούς. Κάπως έτσι είναι και στο διαμέρισμά του· τα αντικείμενα μοιάζουν να έχουν επιλεγεί με μια ιδιότυπη σκηνοθετική λογική. Μια τηλεόραση άλλης εποχής στέκει σε μια γωνία σαν μικρό design γλυπτό. «Αυτό το μπαούλο ήταν της θείας της μητέρας μου. Επέστρεψε από την Αμερική με πενήντα μπαούλα. Ένα από τα πενήντα είναι αυτό εδώ».
Ο Δημήτρης έφτιαξε μια μεταλλική βάση, έβαλε από πάνω ένα γυαλί και δημιούργησε αυτό το ιδιαίτερο τραπέζι που το έχει από τα φοιτητικά του χρόνια. Οι καρέκλες είναι όλες διαφορετικές, στη λογική του mix & match. Κάποιες design, κάποιες του πατέρα του από ένα καφενείο στο Παγκράτι. Μια φανταστική Danish τη βρήκε, λέει, στα σκουπίδια μιας πρεσβείας στο Ψυχικό. Κάτω από τον καθρέφτη έχει ένα πικάπ Grundig, δώρο του παππού του στη μητέρα του για τα sweet sixteen της. Ένα πολύ όμορφο βάζο το έχει φτιάξει ο ίδιος και μοιάζει με γλυπτό. Μου λέει ότι αγαπάει πολύ την κεραμική. Τον βοηθάει να κατεβάζει διακόπτη και να αποσυνδέεται όσο τα χέρια του βυθίζονται στον πηλό. Για τέσσερις-πέντε ώρες το κινητό ξεχνιέται στο πλάι και αυτή είναι μια πολύτιμη αποτοξίνωση, εξηγεί.
«Αυτή η ρετρό πορτοκαλί λάμπα», αστειεύεται, «είναι προπολεμική από το Habitat». Το κεραμικό στο τραπέζι είναι της Αθηνάς Κοντονικολάκη. Λατρεύει και τον εικαστικό Νίκο Γιώργο Παπουτσίδη και μου δείχνει μια φρουτιέρα η οποία έχει δύο όψεις. Επίσης παρόντες με διάφορα έργα τους στο σπίτι, η Λυδία Βενιέρη, ο Διαμαντής Αϊδίνης, ο Χριστόφορος Δουλγέρης, η Λίνα Πηγαδιώτη.
Τα δερμάτινα πουφ είναι από το Κάιρο. Τα είχε φέρει ο πατέρας του. Είναι πολύ παλιά και τα βρήκε άδεια, μόνο το δερμάτινο κάλυμμα υπήρχε. Τα αγαπάει και τα «σούρνει», λέει γελώντας, από σπίτι σε σπίτι.
Η κουζίνα του έχει κι αυτή πολύ καλό «μέτρημα» γιατί, ενώ μοιάζει σύγχρονη, έχει κρατήσει όσο περισσότερα από τα παλιά της στοιχεία γινόταν. Ο μαρμάρινος νεροχύτης μεταφέρθηκε με μια σιδερένια βάση στο μπάνιο και απέκτησε μια δεύτερη ζωή.
«Προσπάθησα για χρόνια να αντισταθώ στην ανακαίνιση και ιδανικά θα ήθελα να κρατήσω καθετί παλιό, αλλά η αλήθεια είναι ότι το μπάνιο και η κουζίνα –καθώς μου αρέσει πολύ να μαγειρεύω– ήθελα να μου παρέχουν τις σύγχρονες ανέσεις». Το ψυγείο όμως είναι περήφανος που το συντήρησε. «Είναι ένα ψυγείο που ήρθε από την ίδια θεία από την Αμερική τη δεκαετία του ’60, κλασικό General Electric», λέει. «Ιστορικό».
Τον ρωτάω αν αγοράζει αντικείμενα από ανοιχτές αγορές και παλαιοπωλεία. «Τρελαίνομαι να ανακαλύπτω πράγματα για το σπίτι και είναι τα μόνα στα οποία δεν μπορώ να αντισταθώ», εξομολογείται. Του αρέσουν τα παλιά αντικείμενα γιατί έχουν μια ιστορία να σου αφηγηθούν.
Βγαίνουμε στην ωραία βεράντα του με τα πολλά φυτά, που του αρέσει να τα φροντίζει μόνος του. Όσο μου μιλάει, ένα γλυκό φως ζεσταίνει τα πρόσωπά μας. «Μα τι ωραίο φως έχει αυτό το σπίτι», αναφωνώ. «Αγαπώ την ομορφιά», λέει. «Δεν μπορώ να της αντισταθώ. Παίρνω πολλή ελπίδα από το φως, την ομορφιά και τον σεβασμό στον κόσμο μας».
Άραγε, πού περνάει τον περισσότερο χρόνο του στο σπίτι; Μου δείχνει τον καναπέ, γιατί είναι θέση προνομιακή και έχει από εκεί θέα στο πράσινο της πλατείας. Ακούει συνέχεια μουσική. Τον ρωτάω αν είναι ένα ανοιχτό σπίτι και μου λέει ότι με κάθε ευκαιρία μαζεύονται φίλοι. Τρελαίνεται για τη μαγειρική και να δημιουργεί θεματικές βραδιές· για το μαγείρεμα και το art de la table· για ό,τι έχει μέσα φροντίδα.
«Δηλώνει πράγματα για εμάς το σπίτι;» «Από το σπίτι δεν κρυβόμαστε», μου λέει με σοβαρό ύφος.
Τον ρωτάω για την Κυψέλη. Την αγαπάει πολύ τη γειτονιά. Του αρέσει γιατί είναι ζωντανή, γεμάτη αντιθέσεις, σπάνια αρχιτεκτονήματα και αντιφατικές ιστορίες. Απολαμβάνει να παρατηρεί τις φανταστικές, καλοβαλμένες ηλικιωμένες από μια Αθήνα άλλης εποχής, όπως και τους νέους ανθρώπους που την ανακαλύπτουν από την αρχή.
Αυτή την περίοδο σκηνοθετεί στο θέατρο Πορεία την παράσταση «Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι» με τη Νάντια Κοντογεώργη. Αναμετρήθηκε με τη ριζοσπαστική, πολυβραβευμένη διασκευή του Κιπ Ουίλιαμς, η οποία είναι γραμμένη για μια γυναίκα που παίζει είκοσι έξι ρόλους. Είναι ένα κλασικό έργο ιδωμένο με εντελώς πρωτόγνωρο τρόπο.
«Η μέθοδος της αφήγησης θυμίζει ό,τι συμβαίνει και με τη διακόσμηση ενός χώρου. Σκέψου, θα μπορούσαμε να είχαμε όλοι το ίδιο ακριβώς διαμέρισμα, αλλά με πόσο διαφορετικό τρόπο θα το χειριζόταν ο καθένας; Το πλαίσιο μπορεί να είναι κοινό, στο storytelling όμως κρύβεται όλη η μαγεία».
Φεύγω από το φωτεινό του διαμέρισμα με μια γλυκιά ησυχία. Μια αιωνόβια κοκέτα απ’ αυτές που περιέγραφε ο Δημήτρης διασχίζει τον δρόμο και μέσα μου λέω: «Κυψέλη, σε αγαπώ».
