Οι άνθρωποι της ύστερης Λίθινης Εποχής στην Ευρώπη δεν έτρωγαν απλώς κρέας ή ψάρι «σκέτο». Νέα μελέτη δείχνει ότι μαγείρευαν γεύματα όπου συνδύαζαν ζωικά και φυτικά υλικά, σε παρασκευές που θυμίζουν τοπικές συνταγές και πιο σύνθετη κουζίνα.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One και βασίστηκε στην ανάλυση υπολειμμάτων τροφής σε 58 κομμάτια κεραμικής από 13 αρχαιολογικές θέσεις στη βόρεια και ανατολική Ευρώπη. Τα ευρήματα χρονολογούνται περίπου πριν από 5.000 έως 8.000 χρόνια, στα τελευταία στάδια της Λίθινης Εποχής, λίγο πριν από την Εποχή του Χαλκού. Οι επιστήμονες εξέτασαν τις απανθρακωμένες «κρούστες» που είχαν μείνει πάνω σε πήλινα δοχεία και μπολ από το μαγείρεμα.
Μέχρι σήμερα, οι ερευνητές βασίζονταν κυρίως σε οστά ζώων γύρω από οικισμούς ή στα λιπαρά κατάλοιπα που μένουν στα σκεύη. Αυτές οι μέθοδοι όμως δείχνουν κυρίως τι είδους κρέας ή ψάρι καταναλωνόταν και λιγότερο τι άλλο έμπαινε στο ίδιο φαγητό. Η νέα ανάλυση ενισχύει την εικόνα ότι το ψάρι, ιδίως του γλυκού νερού, ήταν συχνά η «βάση» των γευμάτων, αλλά όχι το μοναδικό υλικό.
Στα κατάλοιπα οι επιστήμονες εντόπισαν επίσης ίχνη από φυτικές τροφές, όπως άγρια χόρτα, όσπρια, φρούτα και μούρα, καθώς και ρίζες ή κονδύλους. Με απλά λόγια, τα πιάτα φαίνεται ότι «έδεναν» το ψάρι με ό,τι προσέφερε το τοπικό περιβάλλον, από αγρωστώδη και πράσινα φυλλώδη μέχρι καρπούς.
Η μελέτη δείχνει επίσης ότι υπήρχαν τοπικές διαφορές στον τρόπο μαγειρέματος. Στη Βαλτική, για παράδειγμα, ήταν συχνός ο συνδυασμός μούρων viburnum με ψάρια γλυκού νερού. Κοντά στα σημερινά ανατολικά σύνορα της Ουκρανίας, οι ερευνητές βρήκαν ενδείξεις ότι στο ψάρι πρόσθεταν συχνά όσπρια και άγρια χόρτα, ενώ στη βορειοδυτική Ρωσία εμφανίζονται πιο συχνά παρασκευές με ψάρι και πράσινα λαχανικά.
Σε ορισμένες περιοχές της ανατολικής Ευρώπης, η ανάλυση κατέγραψε και άλλα φυτά που θυμίζουν σημερινές επιλογές της κουζίνας, όπως άγριο «σπανάκι» (θαλάσσιο τεύτλο), καθώς και βολβούς άγριου σκόρδου ή εδώδιμες ρίζες. Στη Δανία, στο νησί Λόλαντ, οι ερευνητές εντόπισαν ενδείξεις για γεύματα που συνδύαζαν ψάρι με φυτικές τροφές και γαλακτοκομικά.
Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι τα μικροσκοπικά ευρήματα πάνω στην κεραμική δείχνουν πως το ψάρι δεν ήταν «το μόνο υλικό στο καζάνι», αλλά το κύριο συστατικό γύρω από το οποίο χτίζονταν πιο σύνθετες παρασκευές. Με άλλα λόγια, οι προϊστορικοί Ευρωπαίοι φαίνεται ότι μαγείρευαν με τρόπο που άλλαζε τη γεύση και την υφή του φαγητού, αξιοποιώντας φυτικές προσθήκες ανάλογα με τον τόπο.
Τα δεδομένα αυτά ενισχύουν την εικόνα ότι οι κοινότητες της εποχής δεν ακολουθούσαν μια απλή, μονοδιάστατη διατροφή, αλλά είχαν πρακτική γνώση των διαθέσιμων τροφών και των τρόπων συνδυασμού τους, πολύ πριν υπάρξουν γραπτές πηγές.
Με πληροφορίες Times of London
από
