Η αλλαγή ώρας διαταράσσει τους ρυθμούς του σώματος, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Αυτή την Κυριακή, 29 Μαρτίου, τα ρολόγια θα μετακινηθούν μπροστά κατά μία ώρα.
Οι περισσότεροι άνθρωποι θα κοιμούνται μία ώρα λιγότερο και τις επόμενες ημέρες, τα βράδια θα αρχίσουν σιγά σιγά να είναι μεγαλύτερα.
Οι αλλαγές ώρας συμβαίνουν δύο φορές τον χρόνο και, ενώ έχουν γίνει πολλές προσπάθειες για να τερματιστούν, κάθε χρόνο, όταν έρχεται η άνοιξη, η αλλαγή ώρας συνεχίζεται.
Η εποχιακή αλλαγή ώρας εισήχθη για εξοικονόμηση ενέργειας κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο και επανεισήχθη σε πολλές χώρες τη δεκαετία του 1970.
Ωστόσο, οι ερευνητές προειδοποιούν για τις επιπτώσεις στην υγεία, ειδικά από την αλλαγή ώρας την άνοιξη.
Πώς επηρεάζει η αλλαγή ώρας το σώμα;
Ενώ η αλλαγή της ώρας κατά μία ώρα μπορεί να μην φαίνεται μεγάλη υπόθεση, οι ειδικοί υγείας και οι ερευνητικές μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι έχει μεγαλύτερη επίδραση από ό,τι νομίζουν πολλοί.
Ακόμα και αλλαγή μιας ώρας διαταράσσει τον κιρκάδιο ρυθμό μας, το εσωτερικό 24ωρο ρολόι που ρυθμίζει τον ύπνο, την εγρήγορση, την παραγωγή ορμονών και τη διάθεση.
«Οι περισσότεροι άνθρωποι θα πρέπει να είναι σε θέση να προσαρμοστούν και να προσαρμοστούν μέσα σε μια εβδομάδα, αλλά γνωρίζουμε επίσης, ότι υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται να προσαρμόσουν το ρολόι τους και μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες, αν όχι μήνες, για να προσαρμοστεί το βιολογικό ρολόι σε μια αλλαγή μόνο μιας ώρας», δήλωσε στο Euronews Health ο Jeffrey Kelu, μεταδιδακτορικός ερευνητής που μελετά τους κιρκάδιους ρυθμούς στο King's College London.
Εξήγησε ότι το εσωτερικό ρολόι κάποιου διέπεται από τη γενετική και χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να κατανοήσουμε γιατί κάποιοι άνθρωποι δυσκολεύονται περισσότερο από άλλους.
Η αλλαγή ώρας την άνοιξη, εκτός από το ότι επηρεάζει τον ύπνο, έχει συνδεθεί με βραχυπρόθεσμες αυξήσεις στα τροχαία ατυχήματα, τις καρδιακές προσβολές και τα καταθλιπτικά επεισόδια.
Επίσης, ο Kelu προειδοποιεί ότι η έκθεση στο φως μέχρι αργά το βράδυ δεν επιτρέπει στο σώμα να αναγνωρίσει ότι πρέπει να χαλαρώσει και να προετοιμαστεί για ύπνο.
«Το φως είναι ένας παράγοντας καταστολής της απελευθέρωσης μελατονίνης, επομένως καθυστερεί την έναρξη του ύπνου και θα μπορούσε να δυσκολέψει τους ανθρώπους να κοιμηθούν», σημείωσε ο Kelu.
Η μελατονίνη είναι μια ορμόνη που απελευθερώνεται από την επίφυση όταν το σώμα αρχίζει να ετοιμάζεται για ύπνο. Το σώμα απελευθερώνει την περισσότερη μελατονίνη όταν υπάρχει σκοτάδι και μειώνει την παραγωγή της όταν εκτίθεται στο φως.
Σύμφωνα με τον Kelu, το να κάνετε σκοτεινό ένα υπνοδωμάτιο πριν τον ύπνο, εμποδίζοντας το εξωτερικό φως, μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου, καθώς το σώμα λαμβάνει τα σημάδια ότι δεν είναι πλέον ημέρα.
Αλλαγή ώρας: Γιατί είναι τόσο σημαντικοί οι κιρκάδιοι ρυθμοί;
Όταν οι κιρκάδιοι ρυθμοί είναι ισχυροί, το βιολογικό ρολόι ευθυγραμμίζεται καλά με την 24ωρη ημέρα και στέλνει σαφή σήματα για βασικές λειτουργίες του σώματος.
Τα άτομα με ισχυρότερους ρυθμούς τείνουν να διατηρούν τακτικά προγράμματα ύπνου και καθημερινής δραστηριότητας, ακόμη και όταν το πρόγραμμά τους ή οι εποχές αλλάζουν.
Οι διαταραχές στο βιολογικό ρολόι- είτε λόγω ακανόνιστου ύπνου είτε διατροφικών συνηθειών είτε jet lag είτε εργασίας σε βάρδιες ή έκθεσης στο φως τη νύχτα- έχουν συνδεθεί με μια σειρά από προβλήματα υγείας, συμπεριλαμβανομένου του υψηλότερου κινδύνου παχυσαρκίας, καρδιακών παθήσεων, διαβήτη τύπου 2 και υψηλής αρτηριακής πίεσης.
Μια πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε επίσης, μια σύνδεση μεταξύ ασθενών κιρκαδικών ρυθμών και άνοιας.
Αν σταματήσει η αλλαγή ώρας, ποια ώρα είναι η καλύτερη;
Για πολλά χρόνια, έχουν υπάρξει πρωτοβουλίες για να σταματήσουν οι αλλαγές της ώρας σε όλη την Ευρώπη.
Το 2018, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την οριστική διακοπή των εποχιακών αλλαγών ώρας μετά από δημόσια διαβούλευση, στην οποία το 84% των 4,5 εκατομμυρίων ερωτηθέντων τάχθηκε υπέρ της κατάργησής τους.
Η Κύπρος και η Ελλάδα ήταν οι μόνες χώρες όπου μια μικρή πλειοψηφία τάχθηκε υπέρ της διατήρησης του ισχύοντος συστήματος.
Τα ευρωπαϊκά κράτη μέλη δεν συμφώνησαν ποτέ σε μια θέση και η πρόταση ήρθε σε αδιέξοδο για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
«Εμείς [οι επιστήμονες] προτείνουμε στην πραγματικότητα να μείνουμε στην τυπική ώρα, τη χειμερινή ώρα», δήλωσε ο Kelu. «Το πρωινό φως είναι ζωτικής σημασίας», σημείωσε. «Είμαστε κολλημένοι στο γραφείο και πάντα εκτιθέμεθα σε τεχνητό φως».
Ενώ το τεχνητό φως παίζει επίσης, ρόλο στον συγχρονισμό του εσωτερικού ρολογιού του σώματος, είναι πιο αδύναμο από το φυσικό φως.
«Είναι ακόμη πιο σημαντικό για τον χειμώνα λόγω της εποχιακής αλλαγής, καθώς η διάρκεια της ημέρας είναι ούτως ή άλλως σύντομη και η ανατολή του ηλίου γίνεται αργότερα, οπότε δεν πρέπει να στερούμε τον εαυτό μας από αυτή την ελάχιστη ποσότητα έκθεσης στο φως», πρόσθεσε ο Κέλου.
Με πληροφορίες από Euronews
