Οι μούμιες της Αιγύπτου, διαχρονικά αντικείμενο θαυμασμού, μυστηρίου και έντονου ενδιαφέροντος, συνδέουν τον σύγχρονο κόσμο με το αρχαίο παρελθόν του μέσω της συντήρησης της διακριτής ανθρώπινης μορφής στους αιώνες.
Ωστόσο, σύμφωνα με νέα μεγάλη βρετανική έκθεση, δεν ήταν αυτός ο πραγματικός λόγος για την περίπλοκη αυτή διαδικασία της μουμιοποίησης.
Η τεχνική αυτό εφαρμοζόταν ως ένας τρόπος να μετατρέψουν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι τους νεκρούς σε μια μορφή που θα ήταν αποδεκτή στους θεούς. Συνεπώς, η μουμιοποίηση είχε στόχο όχι να διασφαλίσει τη διατήρηση των επιμέρους χαρακτηριστικών του νεκρού, αλλά να κάνει τον κάτοχο τού τάφου να ταιριάζει με τη θεϊκή μορφή.
«Η ιδέα που μας κληροδότησαν οι Βικτωριανοί, πως όλα γίνονταν για να συντηρηθεί ένα νεκρό σώμα όπως ακριβώς ήταν εν ζωή, δεν είναι σωστή. Είναι εσφαλμένη, και τώρα πιστεύουμε πως στόχος ήταν να τους οδηγήσει προς τη θεότητα» εξηγεί ο Κάμπελ Πράις, διακεκριμένος Αιγυπτιολόγος, το βιβλίο του οποίου θα συνοδεύει την έκθεση.
Η έκθεση που θα φιλοξενηθεί στο ανακαινισμένο μουσείο του Μάντσεστερ από τις 18 Φεβρουαρίου, περιλαμβάνει οκτώ μούμιες και πάνω από 100 αρχαία αντικείμενα.
Οι μούμιες θα στηθούν με τέτοιο τρόπο ώστε να δίνουν έμφαση στην ερμηνεία του Πράις για την αρχαία διαδικασία εξαγνισμού, χρίσης και τυλίγματος του νεκρού σώματος.
«Πρέπει να φανταστούμε μια χρονική περίοδο όπου, όχι μόνο δεν υπήρχαν προφανώς φωτογραφικές εικόνες, αλλά υπήρχαν και ελάχιστοι καθρέπτες, οπότε οι άνθρωποι δεν ήξεραν πώς φαίνονται στην όψη. Το όλο ζήτημα των ατομικών χαρακτηριστικών του προσώπου δεν ήταν τόσο σημαντικό» σημειώνει ο Πράις, προσθέτοντας: «Οι ιδέες πίσω από την αρχαία προσωπογραφία και την αγαλματοποιία ήταν ως εκ τούτου επίσης πολύ διαφορετικές».
Η ένταση της εσφαλμένης άποψης, κατά τον Πράις, που είχε επικρατήσει έως σήμερα, εδράζεται στην αποικιοκρατική προσέγγιση των πρώιμων αρχαιολόγων για τη δήθεν αυξημένη σπουδαιότητα της εμφάνισης. «Όταν οι άνθρωποι κοιτάζουν ένα πρόσωπο μέσα σε μούμια και λένε "ω έμοιαζαν με εμάς", πρόκειται για ψευδαίσθηση» σημειώνει.
Ο Πράις είναι ενεργό μέλος της Εταιρείας Εξερεύνησης της Αιγύπτου (Egypt Exploration Society) η οποία, παρότι ιδρύθηκε το 1882, πλέον αμφισβητεί την παλιά αποικιοκρατική προσέγγιση.
Ως αναγνώριση της πνευματικής σπουδαιότητας των μουμιών και λογής αντικειμένων των τάφων, στην έκθεση δε θα εμφανιστούν ούτε τομογραφίες ούτε εικόνες αναγνώρισης προσώπου.
«Όλες οι πιο πρόσφατες σαρώσεις ανάγονται στον Εδουαρδιανό αρχαιολόγο και Αιγυπτιολόγο Φλάιντερς Πίτρι, ο οποίος ενδιαφερόταν στη μέτρηση των κρανίων μέσα στις μούμιες για να διαπιστώσει αν ταίριαζαν στη βρετανική ιδέα τού πώς πρέπει να είναι ένας άνθρωπος. Είναι το μάλλον δυσοίωνο υπόβαθρο της Αιγυπτολογίας από το οποίο πρέπει να απομακρυνθούμε» σημειώνει ο Πράις.
Εκτός από τα αμιγώς αρχαιολογικά εκθέματα, θα παρουσιαστούν καταχωρήσεις από ημερολόγια διαπρεπών αρχαιολόγων του παρελθόντος που θα αποκαλύπτουν τα κριτήρια και τις προτεραιότητες των ειδικών της βικτωριανής εποχής, όσον αφορά το φύλο, τη φυλή, την κοινωνική θέση και το θάνατο.
Με πληροφορίες από Guardian
