Χημικές ουσίες που συνδέονται με ηλεκτρονικά απόβλητα από οθόνες τηλεοράσεων, υπολογιστών και κινητών εντοπίστηκαν σε απειλούμενα δελφίνια και φώκαινες στη Νότια Σινική Θάλασσα, ακόμη και σε ιστούς του εγκεφάλου τους. Τα ευρήματα προέρχονται από μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Environmental Science and Technology.
Οι ερευνητές κατέγραψαν υψηλές συγκεντρώσεις από υγροκρυσταλλικά μονομερή, γνωστά ως LCMs, σε ροζ δελφίνια του Ινδοειρηνικού και σε άπτερες φώκαινες. Πρόκειται για συνθετικές οργανικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή οθονών, καθώς ρυθμίζουν τον τρόπο με τον οποίο περνά το φως και σχηματίζεται η εικόνα.
Η ερευνητική ομάδα επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένοι ρύποι προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία επειδή μπορούν να διασπείρονται από τα ηλεκτρονικά απορρίμματα στον αέρα, στα λύματα και τελικά στη θάλασσα. Ο Γιούχε Χε, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης και ερευνητής στο City University of Hong Kong, σημειώνει ότι οι ουσίες αυτές σχεδιάστηκαν ώστε να αντέχουν για χρόνια μέσα σε οθόνες, κάτι που στην πράξη σημαίνει ότι επιμένουν στο περιβάλλον και δεν αποδομούνται εύκολα.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι τα LCMs φτάνουν στα θαλάσσια θηλαστικά μέσω της τροφικής αλυσίδας. Οι ίδιες ουσίες έχουν εντοπιστεί σε ψάρια και ασπόνδυλα που αποτελούν μέρος της διατροφής τους.
Οι επιστήμονες ανέλυσαν δείγματα ιστών σε διάρκεια 14 ετών. Έλεγξαν 62 διαφορετικά LCMs σε λίπος, μυϊκό ιστό, ήπαρ, νεφρά και εγκέφαλο. Οι μεγαλύτερες ποσότητες βρέθηκαν στο λίπος, όμως οι ερευνητές στάθηκαν ιδιαίτερα στο γεγονός ότι ανίχνευσαν ίχνη και στον εγκέφαλο, κάτι που δείχνει ότι οι ουσίες μπορούν να περάσουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό.
Σε εργαστηριακές δοκιμές σε κύτταρα δελφινιών, τέσσερις από τους συχνότερα ανιχνευμένους τύπους LCMs συνδέθηκαν με αλλαγές στη γονιδιακή δραστηριότητα που αφορά την επιδιόρθωση DNA και την κυτταρική διαίρεση.
Παρότι η χρήση LCMs έχει μειωθεί σε πολλές συσκευές τα τελευταία χρόνια, καθώς η βιομηχανία στράφηκε περισσότερο σε τεχνολογίες LED, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η αύξηση και η μείωση της χρήσης τους φαίνεται να ακολουθεί αντίστοιχα την άνοδο και την πτώση της συσσώρευσης αυτών των ουσιών στα ζώα κατά τη διάρκεια της μελέτης.
Η έρευνα εντάσσεται στο ευρύτερο πρόβλημα των ηλεκτρονικών αποβλήτων, που διογκώνεται διεθνώς. Κάθε χρόνο παράγονται περίπου 62 εκατ. τόνοι της λεγόμενης «e-waste», με τη μελέτη να δείχνει ως βασικό παράγοντα το fast tech, δηλαδή τις φθηνές συσκευές μικρής διάρκειας ζωής που αντιμετωπίζονται ως αναλώσιμες.
Οι ερευνητές προτείνουν ως άμεσα μέτρα την επιμήκυνση της ζωής των συσκευών μέσω επισκευών και την απόρριψή τους μόνο μέσω πιστοποιημένων διαδικασιών ανακύκλωσης ηλεκτρονικών αποβλήτων. Παράλληλα ζητούν αυστηρότερους κανόνες για τη χρήση επίμονων χημικών σε καταναλωτικά ηλεκτρονικά πριν αυτά κυκλοφορήσουν στην αγορά, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος για τα οικοσυστήματα και τη δημόσια υγεία.
Ο Χε τονίζει ότι δεν υπάρχει ακόμη άμεση απόδειξη για επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, όμως θεωρεί ότι τα ευρήματα λειτουργούν ως προειδοποίηση, ειδικά αν η έκθεση μπορεί να γίνεται μέσω μολυσμένων θαλασσινών ή ακόμη και μέσω πόσιμου νερού.
Με πληροφορίες από Guardian
