Νέα επιστημονική έρευνα, που επικαλείται το Sky News, αναδεικνύει την παρουσία των λεγόμενων «παντοτινών χημικών» (forever chemicals) στη θαλάσσια τροφική αλυσίδα, ακόμη και στα θαλασσινά που καταναλώνουν οι άνθρωποι.
Τα «παντοτινά χημικά» είναι τοξικές χημικές ενώσεις γνωστές ως PFAS, οι οποίες χρειάζονται εκατοντάδες χρόνια για να διασπαστούν στο περιβάλλον. Χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες σε προϊόντα καθημερινής χρήσης, όπως αντικολλητικά σκεύη, αδιάβροχα υφάσματα, συσκευασίες τροφίμων και αφροί πυρόσβεσης.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τα παντοτινά χημικά συσσωρεύονται σταδιακά στο νερό, στο έδαφος και στους οργανισμούς ζώων και ανθρώπων, δημιουργώντας σοβαρές ανησυχίες για τη δημόσια υγεία.
According to new research, toxic compounds that can take centuries to break down are being found across the marine food chain, even in the seafood we eat. Science correspondent @SkyNewsThomas looks at how this could be happening.https://t.co/0cbRaTNTp8 pic.twitter.com/h3jKX1C24J
— Sky News (@SkyNews) May 19, 2026
Παντοτινά χημικά: Πώς καταλήγουν στα θαλασσινά φαγητά, σύμφωνα με έρευνα
Σύμφωνα με το Sky News, τα νέα δεδομένα από την έρευνα δείχνουν ότι οι συγκεκριμένες ουσίες έχουν πλέον εντοπιστεί σε ολόκληρη τη θαλάσσια τροφική αλυσίδα, από μικρούς θαλάσσιους οργανισμούς μέχρι ψάρια και θαλασσινά που φτάνουν στο πιάτο των ανθρώπων.
Οι ειδικοί εξετάζουν πώς τα χημικά αυτά καταλήγουν στις θάλασσες. Ένας από τους βασικούς τρόπους φαίνεται να είναι μέσω βιομηχανικών αποβλήτων, λυμάτων και μολυσμένων υδάτων, τα οποία μεταφέρουν τις ουσίες στους ωκεανούς και τις ακτές.
Από εκεί, τα παντοτινά χημικά απορροφώνται από μικρούς θαλάσσιους οργανισμούς και περνούν σταδιακά σε μεγαλύτερα ψάρια και άλλα είδη μέσω της τροφικής αλυσίδας.
Η ανησυχία των επιστημόνων σχετίζεται και με τις πιθανές επιπτώσεις στην υγεία. Μελέτες έχουν συνδέσει την έκθεση σε παντοτινά χημικά με αυξημένο κίνδυνο για ορισμένες μορφές καρκίνου, ορμονικές διαταραχές, προβλήματα στο ανοσοποιητικό σύστημα και βλάβες στο ήπαρ.
EDF senior chemicals expert Maria Doa spent decades at EPA protecting people from toxic chemicals.
— EDF (@EnvDefenseFund) May 18, 2026
After new EDF research revealed chemicals linked to cancer are still allowed in & around our food, we asked her what people should know—and what we can do. https://t.co/a03RmqYvcg pic.twitter.com/NYLJgc5ajM
Παντοτινά χημικά: Ο κίνδυνος για τα παιδιά
Αξίζει να αναφερθεί πως σε έρευνα του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Ιρβάιν (UCI), που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Journal of Exposure Science & Environmental Epidemiology», προέκυψε πως η πρώιμη έκθεση των παιδιών στα «παντοτινά χημικά» (PFAS) συσχετίστηκε με υψηλότερο κίνδυνο οξείας λεμφοβλαστικής λευχαιμίας, τον πιο συνηθισμένο καρκίνο της παιδικής ηλικίας.
Tα PFAS βρίσκονται μεταξύ άλλων σε πόσιμο νερό, δοχεία τροφίμων και ποτών, αντικολλητικά μαγειρικά σκεύη και υφάσματα ανθεκτικά στους λεκέδες. Δεν διασπώνται εύκολα και μπορούν να συσσωρευτούν στο σώμα με την πάροδο του χρόνου.
Στην παρούσα μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν αποξηραμένες κηλίδες αίματος από νεογνά. Συνολικά στην έρευνα συμμετείχαν 125 παιδιά που στη συνέχεια διαγνώστηκαν με οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία στην ηλικία των 0-14 ετών και 219 παιδιά χωρίς καρκίνο. Όλα τα παιδιά είχαν γεννηθεί στην κομητεία του Λος 'Αντζελες την περίοδο 2000-2015.
Επίσης, διερευνήθηκαν οι διευθύνσεις των μητέρων τους κατά την περίοδο της γέννησης και συσχετίστηκαν με τις μετρήσεις του πόσιμου νερού για «παντοτινά» χημικά.
Στο αίμα των νεογνών ανιχνεύθηκαν 17 PFAS με τις χημικές ουσίες PFOA και PFOS να εντοπίζονται σε πολύ υψηλά επίπεδα. Τα παιδιά με υψηλότερα επίπεδα χημικών ουσιών είχαν αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης λευχαιμίας, αν και οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι οι εκτιμήσεις δεν ήταν ακριβείς. Ο κίνδυνος φάνηκε επίσης να αυξάνεται με τη συνδυασμένη έκθεση στις δύο χημικές ουσίες.
Είχε προηγηθεί έρευνα της ίδιας ομάδας που παρακολούθησε την έκθεση σε PFAS στο πόσιμο νερό σε περισσότερα από 40.000 παιδιά στην Καλιφόρνια, που επίσης είχε συνδέσει τα υψηλότερα επίπεδα δύο κοινών χημικών ουσιών PFAS (των PFOA και PFOS), με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αρκετών παιδικών καρκίνων.
Με πληροφορίες από Sky News
