Εκτός από τα άπειρα δραματοποιημένα ντοκιμαντέρ υπό μορφή σίριαλ ή μίνι σειράς που έχουν βγει κατά καιρούς αναπαριστώντας τη διαδικασία επίλυσης «αληθινών εγκλημάτων», το είδος είναι τόσο κραυγαλέα στερεοτυπικό στη δομή, στη φόρμα και στον τρόπο αφηγηματικής ανάπτυξής του που έχει προκαλέσει επίσης πολλές παρωδίες, «αποδομήσεις» και ψευδο-ντοκιμαντέρ (mockumentaries). Συνήθως, αυτά εξαντλούνται σε ένα σκετς, ένα επεισόδιο, άντε μια ωριαία τηλεταινία. Στην περίπτωση του American Vandal, το «αστείο» τραβάει σε οκτώ ημίωρα επεισόδια καταφέρνοντας όχι μόνο να μην ξεχειλώσει την αρχική ιδέα αλλά να την ξεδιπλώσει σε επίπεδα που την υπερβαίνουν, αγγίζοντας τις πιο μύχιες πτυχές του γυμνασιακού (λυκειακού για την ακρίβεια) μικροσύμπαντος.
Το σκηνικό είναι το εξής: Άγνωστος/η ζωγράφισε με σπρέι 27 «πέη» σε 27 αυτοκίνητα (καθηγητών στην πλειοψηφία) που βρίσκονταν παρκαρισμένα στο χώρο στάθμευσης ενός Λυκείου στη Νότια Καλιφόρνια. Οι υποψίες πέφτουν στον 16χρονο Dylan – γνωστού για τις φάρσες, τις χοντρές πλάκες, τον αλύπητο χαβαλέ που προκαλεί, την αδιαφορία του για τα μαθήματα, αλλά και την τάση να ζωγραφίζει «πέη» στους μαυροπίνακες, στους πίνακες ανακοινώσεων, ακόμα και στις κόλλες διαγωνισμού – ο οποίος και αποβάλλεται διά παντώς από το σχολείο με συνοπτικές διαδικασίες. Η συντριπτική πλειοψηφία των συμμαθητών του δεν έχει καμιά αμφιβολία για την ενοχή του (και όποιος έχει, σηκώνει αδιάφορα τους ώμους θεωρώντας ότι και να μην το έκανε, θα μπορούσε άνετα να το έχει κάνει), οι δύο 15χρονοι παρουσιαστές όμως της πρωινής εκπομπής των μαθητών του σχολείου (στην οποία συμμετέχει ως οπερατέρ ο Ντύλαν) αποφασίζουν να γυρίσουν ένα τύπου «true crime» ντοκιμαντέρ έτσι ώστε να λάμψει η αλήθεια και να αποκαλυφθεί τελικά ποιος ζωγράφισε τα «πέη» και συγχρόνως έσβησε από το αρχείο των καμερών ασφαλείας το χρονικό διάστημα κατά το οποίο συντελέστηκε η «ειδεχθής πράξη».
Αυτό που θα μπορούσε να είναι απλά ένα σαρκαστικό μειδίαμα, λειτουργεί ως σημαντική χειρονομία και ως δημιουργική μυθοπλασία υψηλού επιπέδου.
Έτσι ξεκινά η διαδικασία συνεντεύξεων και αναπαράστασης κρίσιμων για την πορεία των «ερευνών» γεγονότων (ένα ολόκληρο πάρτι ανασυνδέεται αποκλειστικά μέσω βίντεο υλικού από το Snapchat) με τη βοήθεια της τεχνολογίας που αναμοχλεύει τα ίχνη που έχουν μείνει πίσω από την επικοινωνία των βασικών πρωταγωνιστών και μαρτύρων στα social media. Ένα συγκεκριμένο «latergram» λειτουργεί ως ακλόνητο άλλοθι, μια σχέση τελειώνει με τη δημοσίευση ενός προσβλητικού «Instagram boomerang», ενώ ένα y παραπάνω στη λέξη «hey» αποκτά κολοσσιαία σημασία αφού «όπως όλοι γνωρίζουν, αν στείλεις μήνυμα σε κάποιον γράφοντας heyy αντί hey σημαίνει ξεκάθαρο πέσιμο». Η τάση των εφήβων να καταγράφουν όλες σχεδόν τις σχολικές και εξωσχολικές δραστηριότητές τους παρέχει στην «εγκληματολογική έρευνα» έναν πλούτο ακατέργαστων στοιχείων που το ένα ακυρώνει το άλλο, διαμορφώνοντας διαρκώς το πεδίο αναζήτησης υπόπτων. Συγχρόνως αποκαλύπτεται σε ένα πιο σοβαρό, μετα- αφηγηματικό επίπεδο, όλη η πολυσύνθετη παθολογία ιδρυματισμού του σχολικού μικρόκοσμου και των σχέσεων μαθητών – καθηγητών ειδικά στις περιπτώσεις που οι δεύτεροι «σταμπάρουν» μια για πάντα συγκεκριμένους μαθητές ως ανεπίδεκτους μαθήσεως, θέτοντας τους έτσι εκτός προοπτικής κολεγίου.
Είναι επίσης πολύ ενδιαφέρον το γεγονός ότι ο ίδιος ο κεντρικός χαρακτήρας δεν κολλάει ακριβώς στην παραδοσιακή τυπολογία της εφηβικής μυθοπλασίας. Ο Ντύλαν δεν είναι ούτε ο νταής, ούτε ο σπασίκλας, ούτε ο «δημοφιλής», ούτε ο περιθωριακός μονήρης, ούτε ο αδύναμος κρίκος, ούτε το ψυχάκι που μια μέρα εμφανίζεται με καλάσνικοφ στο σχολείο κι όποιον πάρει ο χάρος. Είναι ένας παθολογικός χαβαλές, μαστούρης μηδενιστής με προφανές ζήτημα μόνιμης διάσπασης προσοχής, από προβληματική (αλλά όχι καθοριστικά προβληματική) μικρομεσαία οικογένεια. Όλη η σειρά κινείται γύρω από τον άξονα μιας φάρσας με «ψωλές», οι συνέπειες όμως των πράξεων και των συμπεριφορών των κεντρικών χαρακτήρων παρουσιάζονται με ρεαλιστική ακρίβεια. Είναι απίστευτο πραγματικά το γεγονός ότι το American Vandal όχι μόνο δεν αποτελεί το ίδιο μια κακόγουστη φάρσα, αλλά λειτουργεί σε τρία διαφορετικά επίπεδα: ως κωμωδία / παρωδία, ως συναρπαστικό δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ διελεύκανσης «σκοτεινής υπόθεσης» και ως ιδιοφυής και σπαρταριστή πραγματεία για την εφηβεία στα πλαίσια του σχολικού μικρόκοσμου. Αυτό που θα μπορούσε να είναι απλά ένα σαρκαστικό μειδίαμα, λειτουργεί ως σημαντική χειρονομία και ως δημιουργική μυθοπλασία υψηλού επιπέδου.
